Кіріспе

Мартам – Англияның Норфолк графтығындағы ауыл және азаматтық приход. Ол Ұлы Ярмут қаласынан солтүстік-батысқа қарай шамамен 16 шақырым, Норвич қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 31 шақырым жерде орналасқан. Ауылдың атауы «мартеннің шаруашылығы/ауылы» немесе «қызылша/мартенге тірелген жер» дегенді білдіреді. Азаматтық приходтың аумағы белгілі емес, ал 2001 жылғы санақта 1267 үй шаруашылығында 3126 адам тұрды, халық саны, Cess-ті қоса алғанда, 2011 жылғы санақта 3569 адамға жетті. Жергілікті басқару үшін приход Ұлы Ярмут ауданының құрамына кіреді. Соңғы жылдары халық саны артып, көптеген тұрғын үйлер салынды. Ұлы Ярмутқа автобус қатынайды. Рольсби Роудта Мартам теміржол станциясы болған, ол теңіз өткеліне жақын орналасқан, бірақ 1959 жылы Ұлы Ярмуттан Солтүстік Уолшамға дейінгі толық желі жабылғанда станция да жабылды. Станция ғимараты тағы 30 жыл бойы тұрды. Ауылда балабақшадан бастап 16 жасқа дейінгі білім беру мүмкіндігі бар. Мартам бастауыш мектебі мен балабақшасы 6-шы сыныпқа дейінгі балаларды қабылдаса, Флегг орта мектебі 7-ші сыныптан 11-ші сыныпқа дейінгі оқушыларды оқытады. 16 жастан асқандарға арналған білім беру Мартамнан тыс жерлерде қолжетімді. Ауылда бірнеше грузин стиліндегі үйлер, үш аймақты қамтитын үлкен ауылдық жасыл алаң және екі қаздық бар. Әйгер Мария шіркеуіне жақын, Ферригейт Лейн Мартам паромдық өтпесіне жетелейді, онда Турн өзенінен өтетін ерекше қозғалмалы көпір орналасқан. Көпір Хайгем Холмс аралына салады, ол ерекше жағдайларда ғана ашық болатын табиғат қорығы. Ауылдың солтүстігінде Мартам Брод табиғат қорығы орналасқан, онда қайықпен жүруге рұқсат етілмейді. Сакстар шамамен 601 жылдары Мартамға қоныстанды және ауылға «мартендердің мекені» деген ат берді, яғни жоталардың үйі. 1870 жылы англикан миссионері Анна Хиндерер осы ауылда қайтыс болды.