Кіріспе

Даниялық суретші (1834–1890)

Карл Генрих Блох (; 23 мамыр 1834 – 22 ақпан 1890) – даниялық суретші.

Өмірбаян

Ол Данияның Копенгаген қаласында дүниеге келді және Вильгельм Марстрандтың басшылығымен Данияның Корольдік өнер академиясында (Det Kongelige Danske Kunstakademi) оқыды. Блохтың ата-анасы ұлының, өздері лайықты деп санайтын, мамандыққа ие болуын қалады – Әскери-теңіз күштерінде офицер болу. Бірақ ол мұны қалаған жоқ. Оның жалғыз қызығушылығы сурет салу мен бояу болды, және ол суретші болу арманымен өртенді. Ол өнерді оқу үшін Италияға барды, жолында Нидерланды арқылы өтіп, онда Рембрандттың туындыларымен танысты, бұл оған зор әсер етті. Блох Римде әйелі Алма Трепкамен кездесіп, 1868 жылдың 31 мамырында оған үйленді. Олар 1886 жылы ерте қайтыс болғанша бақытты өмір сүрді. Оның ерте туындылары күнделікті өмірден алынған ауылдық көріністерді бейнелейді. 1859 жылдан 1866 жылға дейін Блох Италияда өмір сүрді, және бұл кезең оның тарихи стилін дамыту үшін маңызды болды. Оның алғашқы үлкен жетістігі 1865 жылы Копенгагенде "Шексіз Прометей" көрмесі болды. Марстрандтың қайтысынан кейін ол Копенгаген университетінің салтанатты залын безендіруді аяқтады. Әйелін жоғалтқан қайғы Блохқа ауыр тиді, және оның өлімінен кейін сегіз баласымен жалғыз қалғаны оған өте қиын болды. 1866 жылғы Жаңа жылдық хатында Х.К. Андерсен Блохқа былай деп жазды: "Құдайдың берік тасқа орнатқан нәрсесі жойылмайды!" Андерсеннің тағы бір хатында: "Сіздің өнеріңіз арқылы сіз Яковтың өлместікке апаратын баспалдағына жаңа бір саты қосасыз" делінген. Соңғы мадақтау өлеңінде, атақты жазушы атақты суретшіге Х.К. Андерсен былай деді: "Кенвасқа жаз, өлместікке мөріңді басы. Содан кейін сендер осы жерде даңққа ие боласыңдар". Одан кейін оған Фредериксборг сарайындағы Корольдік капелла үшін 23 картина салу тапсырылды. Бұл Мәсіхтің өмірінен алынған көріністер еді, олар иллюстрация ретінде кең танымал болды. 1865 және 1879 жылдар аралығында салынған түпнұсқалар әлі күнге дейін Фредериксборг сарайында сақтаулы. Алтарь суреттерін Данияның Холбек, Оденсе, Угерлосе және Копенгаген қалаларында, сондай-ақ Швецияның Лёдеруп, Хёрруп және Ландскрона қалаларында табуға болады.

Өлім және мақтау сөздері

Блох 1890 жылғы 22 ақпанда қатерлі ісіктен қайтыс болды. Софус Михаэлис жазған мақаласында оның өлімі "Солтүстік өнері үшін күтпеген соққы болды" делінген. Михаэлис "Дания өмірде болған ең ұлы суретшісін жоғалтты" деп мәлімдеді. Кюн Блохтың қосылу рәсімінде сөйлеген сөзінде "Блох мәңгілікке қалады және жасай береді" деді. Танымал даниялық сыншы Карл Мадсен Блохтың сол кезге дейінгі барлық даниялық өнерден биікке көтерілгенін айтты. Мадсен сондай-ақ "Егер де Елисей алаңы болса, онда алып, бай, жылы және көркем суретшілер жиналатын болса, онда Карл Блох олардың ең құрметтісінің қатарында отырар еді!" деді.

Соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіх шіркеуінің өнерге әсері

40 жылдан астам уақыт бойы Соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіх шіркеуі Блохтың суреттерін, көбінесе Фредериксборг сарайының коллекциясынан, шіркеу ғимараттарында және баспа материалдарында кеңінен пайдаланды. Шіркеу, Мәсіхтің жердегі қызметі туралы Киелі жазбалардағы оқиғаларды бейнелейтін фильмдер түсірді, онда Блохтың суреттері түс, жарық және жалпы декорациялардың үлгісі ретінде, сондай-ақ фильмдердің көптеген сахналарында актерлердің қимыл-қозғалысын анықтауда қолданылды. Бұған ең айқын мысал – 2000 жылы түсірілген «Бір қой және бір бақташының куәліктері» фильмі. Шіркеутің Блохтың туындыларына деген қызығушылығы көбінесе Дойл Л. Гринмен байланысты, ол сол кездегі өнердегі абстракцияға қарсы, оның өнерінің классикалық реализмін жоғары бағалады. Сондай-ақ, оның туындыларындағы иконографиялық белгілердің протестанттық қарапайымдылығы, және нимбтер мен қанаттар сияқты «католиктік» мотивтердің болмауы, оның туындыларын Соңғы күнгі қасиеттілердің аудиториясына жақын етуге көмектескені де айтылады. Данияда туған суретші Сорен Эдсбергтің (1945 жылы туған) көмегімен, «Бетесда бассейнінде Мәсіхтің жазылуы» (бұрын Копенгаген, Даниядағы Индре Миссиясына тиесіл болған) картинасы Бригам Янг Университетінің (BYU) Өнер мұражайына қосылды.