Джек Арнольд: 1950-жылдар ғылыми-фантастикалық киносының шебері

Кіріспе

Американдық кинорежиссер (1916–1992)

Джек Арнольд (нағыз аты Джон Арнольд Уэкс; 14 қазан 1916 – 17 наурыз 1992) – американдық кино және теледидар режиссері, 1950-жылдардағы ғылыми фантастика фильмдерінің алдың қатарлы режиссерлерінің бірі саналады. Оның ең белгілі фильмдері: «Ғарыштан келген нәрсе» (1953), «Қара лагунадан шыққан жаратылыс» (1954), «Тарантул» (1955) және «Қысқарып бара жатқан керемет адам» (1957).

Алғашқы жылдар

Арнольд Нью-Хейвенде, Коннектикут штатында орыс иммигранттарының отбасында дүниеге келген. Бала кезінде ол көптеген ғылыми фантастиканы оқыды, бұл оның 1950-ші жылдардағы жанрлық фильмдерінің негізін қалады. Ол кәсіби актер болуға үміттеніп, жасөспірім шағында Америка драмалық өнер академиясына оқуға түсті, оның сыныптастары Хьюм Кронин, Бетти Филд және Гарсон Канин болды. Мектепті бітіргеннен кейін ол водевиль биі ретінде жұмыс істеді және 1935 жылы Бродвей спектакльдерінде рөл ала бастады. Жапондықтар Перл-Харборға шабуыл жасағанда, ол "Менің әпкем Айлин" фильмінде ойнап жүрді және ол дереу ұшқыш оқушысы ретінде оқуға түсті. Флаэртимен сегіз ай жұмыс істегеннен кейін ол әуе корпусының ұшқышы болды. 1950 жылы, оның деректі фильмдері көбірек танылғаннан кейін, оған 20-ғасырдың басындағы жұмыс жағдайлары туралы деректі фильм "Бұл қолдармен" түсіру және режиссерлік ету тапсырылды. Ол "Үздік деректі фильм" номинациясы бойынша "Оскар" сыйлығына ұсынылды. Арнольд 1950 жылдары бірнеше ғылыми фантастикалық фильмдерге режиссерлік қызмет атқарды. Олардың ішіндегі ең танымалдары, "Ол ғарыштан келді" (1953), "Қара лагунадан келген аң" (1954), "Тарантула" (1955) және "Қайратты қысқарып бара жатқан адам" (1957) - атмосфералық қара-ақ кинематографиясы мен күрделі сценарийлерімен танымал. Жазушы Джон Бакстердің айтуынша, "Қайратты қысқарып бара жатқан адам" - оның "шедеврі", ақыл-парасаты мен күрделілігі жағынан оған тең келетін фантастикалық фильм. Ал барлық фильмдер "стильдің таза виртуозы және көріністің айқындығын" көрсетеді. "Жаратылыстың қайырымы" (1955) - Клинт Иствудтың тұңғыш фильмі. Арнольд сондай-ақ ғылыми фантастика емес фильмдер түсірді, көбінесе вестерндер. Фильм түсірілім түсірілімінде түсірілген және CinemaScope, кейіннен "Grit" цифрлық телеарнасында эфирге шығу үшін түпнұсқалық негативтен қалпына келтірілді. Ол Англияда әсерлі ядролық қаруға қарсы сатираның режиссері ретінде де жұмыс істеді, The Mouse That Roared (1959), онда Питер Селлерс үш рөлді ойнады, олардың бірі - драг. Оның кейінгі фильмдеріне Hello Down There (1969), Black Eye (1974), британдық секс-комедия The Bunny Caper aka Sex Play (1974), Boss Nigger (1975) және The Swiss Conspiracy (1976) кіреді. Арнольд өзінің теледидарлық карьерасын 1955 жылы Science Fiction Theater сериалының бірнеше эпизодымен бастады. Ол ұзақ уақыт бойы телесериалдар "Пери Мейсон" және "Питер Ганн" сериалдарын түсірді. Сондай-ақ, ол "Нэнни және профессор", "Алиас Смит және Джонс", "The Fall Guy", "Брэйди Банч", "Гиллиган аралы", "Ғажайып әйел", "Эллери Куин", "Мистер Брэйди" секілді телешоулардың эпизодтарын режиссерлік еткен. "Құдіретті, Мистер Лакки" және "Сан-Педро жағалауындағы босқындар", сондай-ақ "Мэрилин: Айтылмаған оқиға" (1980) телефильмі.

Arnold was born in New Haven, Connecticut, to Russian immigrants. As a child, he read a lot of science fiction, which laid the foundations for his genre films of the 1950s. He hoped to become a professional actor and in his late teens he enrolled in the American Academy of Dramatic Arts, where his classmates included Hume Cronyn, Betty Field and Garson Kanin. After graduating he worked as a vaudeville dancer and, in 1935, began getting roles in Broadway plays. He was acting in My Sister Eileen when the Japanese attacked Pearl Harbor, and he immediately enlisted as a cadet for pilot training. After eight months with Flaherty, he became a pilot in the Air Corps. By 1950, after his documentary films had received more exposure, he was commissioned to produce and direct With These Hands, a documentary about working conditions of the early 20th century. It was nominated for an Academy Award for Best Documentary Feature. Arnold directed a number of 1950s science fiction films. The best known of these, It Came from Outer Space (1953), Creature from the Black Lagoon (1954), Tarantula (1955), and The Incredible Shrinking Man (1957) are noted for their atmospheric black and white cinematography and sophisticated scripts. The Incredible Shrinking Man is considered his "masterpiece," a fantasy film with few equals in intelligence and sophistication, notes author John Baxter. While all the films display a "sheer virtuosity of style and clarity of vision." Revenge of the Creature (1955) was Clint Eastwood's debut film. Arnold also made some non sci fi films, mostly Westerns. His best Western is often considered to be No Name on the Bullet (1959), about a town frightened to hysteria by the arrival of a gunman who never reveals who he is after or why. The film was shot in color and CinemaScope and was later restored from the original negative for airing on the "Grit" digital broadcast channel. He also worked in England as the director of the influential anti nuke satire, The Mouse That Roared (1959), in which Peter Sellers played three roles, one of them in drag. His later films included Hello Down There (1969), Black Eye (1974), the British sex comedy The Bunny Caper aka Sex Play (1974), Boss Nigger (1975) and The Swiss Conspiracy (1976). Arnold began his television career in 1955 with several episodes of Science Fiction Theater. He went on to direct the long running television series Perry Mason and Peter Gunn. He also directed episodes of such television shows as Nanny and the Professor, Alias Smith and Jones, The Fall Guy, The Brady Bunch, Gilligan's Island, Wonder Woman, Ellery Queen, Mr. Terrific, Mr. Lucky, and The San Pedro Beach Bums, as well as the TV movie Marilyn: The Untold Story (1980).

Өлім және мұра

Арнольд 75 жасында Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласындағы Вудленд-Хиллсте артериосклероз салдарынан қайтыс болды. Сол жылы UCLA киноархиві "Джек Арнольд: Тамаша ойшыл адам" атты кинофестиваль өткізді, оның барысында оның көптеген фильмдері көрсетілді. Архив оның өміріне арналған "The Incredible Thinking Man" деректі фильмін жасап, көрсетті.