Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мұхаммед ибн Әли Абд аш Шакур 1856–1875 жылдар аралығында Мысыр басып алғанға дейін Харар әмірі болды. Харари халқы оны көрші Оромо халқына көңіл бөлгені үшін жағымсыз есте сақтайды. Оның ұлы, Харардың соңғы әмірі Абдуллахи II, Мысыр үкімдігінен кейін оның орнына келді.
Muhammad ibn 'Ali 'Abd ash Shakur was Emir of Harar before the Egyptian conquest (1856–1875). He is remembered unfavorably by the Harari for favoring the neighboring Oromo people. His son the last emir of Harar, Abdullahi II would succeed him following the Egyptian interval.
Билікке көтерілу
Мұхаммед Әмір ʽАбд әл-Шәкүр ибн Юсуфтың немересі екенін мәлімдеді; алайда Р. А. Каулк бұл мәлімдемеге күмән келтіріп, «Харарды шамамен жиырма жыл билеген, сосын мысырлықтар құлатып өлтірген узурпатор осы немесе басқа әмірдің тікелей ұрпағы болған жоқ» деп атап өтті. Ол өзінің харари және оромо ақпарат көздерімен келісіп, «оның әкесі Әли тек қана өзінің демеушісі Абд әл-Шәкүрдің есімін қабылдаған, ал ол шын мәнінде Харардың оңтүстік-батысынан шыққан бай ания оромосы Маюдың ұлы болған» деді. Бірақ бұл даулы, себебі оның әкесі Маюдың әулеті оромолардың шапқындарынан бұрын болған. Әкесі Әли Әмір ʿАбдалшакурдың сарайында өскен, ол әмірдің құрметіне ие болып, әмірдің әйелі Гести Фатиманың туысына үйленді. Мұхаммед ʿAbdalshakūr-дың мұрагері Әмір ʽAbd ar Rahman ibn Muhammad басшылығымен оромоларға қарсы шайқаста көзге түсіп, Фатиманың қарындасы Кадижаны әйелі етіп алды. Бұл салық Әмір Мұхаммедке ilman gosa мәртебесіне тән қонақжайлылық талаптарын орындау үшін қажет болды. Ричард Панкхерст сондай-ақ, Әмір Мұхаммед өзінің халқына күріш жеуге және құрма жеуге тыйым салғанын, «олардың тек билеушілерге лайықты екенін жариялағанын» айтады. Алайда Каулк Мұхаммедтің жаңа саясатты қолданғанын көрсетеді: ол оромоларды жай ғана тыйып қоймай, «оларды исламға көшіру және коммерциялық егіншілікке қатысуларын кеңейту үшін жүйелі күш-жігер жұмсады; осылайша ол оромолардың көбірек бөлігін ассимиляциялауға және қаланың өмір сүруіне қажетті тепе-теңдікті қалпына келтіруге тырысты». 1830 жылдарға дейін тек бабилдік оромолар мен аралас оромо-сомали тайпалары ислам дініне белгілі бір дәрежеде көшкен. Дегенмен, Мұхаммедтің бұл жобада жетістікке жетуге күші жетпеді, және бұл саясат тек Мысырдың басып алуынан кейін ғана маңызды прогресс жасады.
Muhammad claimed to be the grandson of Amir ʽAbd al Shakur ibn Yusuf; however R. A. Caulk doubts this claim, observing that "the usurper who ruled Harar for nearly twenty years until deposed and murdered by the Egyptians was so directly descended from this or any other amir", agreeing with his Harari and Oromo informants that "his father, Ali, had merely adopted the name of his patron, Abd al Shakur, and that he was really the son of a rich Anniya Oromo, Mayu, from the south west of Harar." However this is disputed as the ancestral line of his father Mayu existed prior to the Oromo invasions. His father Ali had grown up at the court of Amir ʿAbdalshakūr, where he gained the favor of the Amir and was married to a relative of the Amir's wife Gisti Fatima. Muhammad distinguished himself in combat against the Oromo under ʿAbdalshakūr's successor Amir ʽAbd ar Rahman ibn Muhammad, and was given the sister of Fatima, Kadija, as his wife. This tax was needed for Amir Muhammad to meet the demands of hospitality inherent in the status of ilman gosa. Richard Pankhurst also notes that Emir Muhammad forbade his subjects from eating rice or dates, "declaring that they were suitable only for rulers." However, Caulk points that Muhammad engaged in a new policy: instead of simply keeping the Oromo at bay, he "made systematic efforts to convert them to Islam and extend their involvement in commercial agriculture; he thereby attempted to assimilate more of the Oromo and re establish the balance on which the town's survival depended." Until the 1830s, only the Babile Oromo and groups of mixed Oromo Somali ethnicity had been converted to Islam to any degree. Nonetheless, Muhammad lack the power to make much headway in this endeavor, and it was only after the Egyptian conquest that this policy made major strides.
Аяқтау
Харари тайпасы Мысырдың хадиві Исмаилге шағымданды, ол 1870 жылы Зейла мен Бербераны Мысырға қосып алған әскери экспедицияның басшысы Рауф-пашаға Харарға жорық жасауды бұйырды. Тримингемнің мәлімдемесінше, Рауф-паша 1875 жылдың қазан айында Харарды "Оромо тайпаларының шағын қарсылығынан басқа ешқандай қарсылықсыз басып алды. Осылайша Харар қала мемлекетінің тәуелсіздігі екі ғасырдан да аз уақыттан кейін аяқталды". Әмір Мұхаммедтің Рауф-пашаға 1875 жылдың 6 қазанында жазған екі хаты сақталған, онда қаланың тапсыру шарттары талқыланады.
The native Harari appealed to Khedive Isma'il of Egypt, who then directed Ra'uf Pasha, in command of the military expedition that had annexed Zeila and Berbera to Egypt in 1870, to march on Harar. Ra'uf Pasha occupied Harar October 1875, according to Trimingham, "without encountering any resistance except for some from the Oromo tribes. So ended the independence of the city state of Harar after less than two centuries." Two letters of Emir Muhammad survive, both dated 6 October 1875, to Ra'uf Pasha, which discuss the terms of the city's surrender.