Кіріспе

Француздық құлдыққа қарсы күрескер (1744–1801)

Жюльен Раймонд (1744–1801) – Францияның Сент-Доминг колониясында, қазіргі Гаити Республикасында индиго өсіруші, содан кейін революцияның және Гаитидің құрылуының жетекшісі болған.

Ертедегі белсенділігі

Ол бос түсті адам ретінде дүниеге келді; француз колонисі мен колонияның оқшау Сюд провинциясындағы плантатордың қызыл терілі анасының ұлы. Оның анасы Мари Багасс әкесі Пьер Раймондтан әлдеқайда бай және білімді болды, бұл олардың нәсілдері аралас некелеріне экономикалық себеп болды. Раймонд колониядағы көптеген бос түсті адамдар сияқты құл иесі болды. 1780 жылдары оның 100-ден астам құлы болды және ол колониядағы өз нәсілдік тобындағы ең бай адамдардың бірі еді. Бірақ ол ең белгілісі Сан-Домингодағы бос түсті адамдарға қарсы нәсілдік кемсітушілік заңдарды реформалау үшін француз үкіметіне шақыру жасағандығымен танымал. 1785 жылы ол осы мақсатта француз колониялық министрлігінде жұмыс істеу үшін Францияға көшті. 1789 жылы Француз революциясының басталуы, әсіресе Адам және азамат құқықтарының жариялануы, Раймондты өзінің мәселесін Ұлттық Конституциялық Ассамблеяға ұсынуға итермеледі. Винсент Оге, Анри Грегуар және Қаралардың достары қоғамымен (соңында ол оның жетекшісі болып сайланды) жұмыс істеген Раймонд 1790 және 1791 жылдары Ұлттық Ассамблея алдындағы ең маңызды колониялық мәселе болып, бос түсті адамдардың тең құқықтарын қамтамасыз етуге қол жеткізді.

Заңдар

1791 жылдың 15 мамырында француз заң шығарушы органы Раймондтың шақыруымен расалық реформаларды қабылдады, бұл реформалар түсті терілі еркін, бай азаматтарға колонияларда дауыс беру құқығын берді. Бірақ ақ колонистердің осы өзгеріске қарсылығы Сент-Домингде азаматтық соғысқа алып келді. Осы нәсілдік шиеленістердің нәтижесінде отарлық қоғамның фрагментациясы күшейіп, 1791 жылдың тамызында құлдар кең ауқымды көтеріліс ұйымдастырды, ол ақырында Гаити революциясына айналды. Раймонд Францияда екі оннан астам саяси памфлеттер жариялады. «Ақ колонистердің түсті терілі адамдарға деген ынқылабтарының пайда болуы мен дамуы туралы ойлар» атты туынды Ұлттық Ассамблеядан қолдау алу мақсатында кішкентай аралдағы ынқылабтардың нәсілдік тарихын сипаттауға тырысады. Басқа еңбектерінде ол Францияның отарлық құлдарын кезең-кезеңімен азат ету жоспарларын ұсынады. Оның жобалары француз комиссары Легер Фелисите Сонтонакс Раймондтың жоспарлары іске асырылмас бұрын көтерілісшілердің бостандығын мойындаған кезде ескірді. Раймонд ақырында екі рет Сент-Домингке оралды, бір рет Сонтонакспен бірге, революциялық үкіметтің өкілі ретінде, құлдық тоқтатылғаннан кейін плантациялық жүйені қайта орнатуға көмектесті. Францияға адалдығын ұзақ жылдар бойы сақтаған Раймонд ақырында Туссен Л’Оувертпен одақтасып, 1801 жылы Сент-Доминг үшін өзін-өзі басқару Конституциясын жазған комитеттегі 10 адамның бірі болды. Ол құжат жарық көргеннен кейін көп ұзамай 57 жасында қайтыс болды. Жюльен Раймондтың саяси қызметінің көп бөлігі Парижде болғанымен, оның бостандықты қорғау және кейінірек барлық гаитиліктердің мүддесі үшін атқарған қызметі Гаити революциясында маңызды рөл атқарды. Ол басқа колониялық белсенділерден ерекшеленді, өйткені ол физикалық күш қолданбады, бірақ өзінің жазбалары мен саяси эсселері арқылы күресті. Раймонд Гаитидің аралас нәсілді халықтарының ерекше және консервативті бөлігін білдірді, ол ақырында Гаити революциясын қолдауға көндірілді.