Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бенедито Иронимо Фейжоо и Монтенегро (; 8 қазан 1676 – 26 қыркүйек 1764) – испан монахы және ғалымы, Испаниядағы Ағарту дәуірін жетекшілік еткен тұлға. Ол мифтер мен шарлаттандыруларды жоққа шығару мақсатында ғылыми және тәжірибелік ойлауды қолдаумен белгілі болған.
Friar Benito Jerónimo Feijóo y Montenegro (; 8 October 167626 September 1764) was a Spanish monk and scholar who led the Age of Enlightenment in Spain. He was an energetic popularizer noted for encouraging scientific and empirical thought in an effort to debunk myths and superstitions.
Өмірбаян
Ол 14 жасында бенедиктин орденіне қосылды және Галисия, Леон және Саламанкада білім алды. Кейіннен ол университетте теология және философия пәндерін оқытты, сонда теология профессоры атанды. Ол өз заманындағы сенімсіздік пен білімсіздікке қатты наразы болды, ал оның еңбектері осы жағдаймен күресуге арналған. Оның даңқы бүкіл Еуропаға жылдам тарады. Оның жариялағандары Испанияның кейбір топтарында, мысалы, Сальвадор Хосе Манер және басқалар тарапынан қатты қарсылық тудырды; бірақ бұл қарсылық нәтижесіз болды және Фейжооның білім беру және ғылым саласына қосқан үлесі оның Овьедода қайтыс болуынан көп бұрын баршаға мәлім болды. Бір ғасырдан кейін Альберто Листа Фейжооға ескерткіш орнатып, оның барлық еңбектерін оның табанында өртеп жіберу керектігін айтты. Ол ұлы гений де, ерекше жазушы да емес еді; оның есімі ешқандай маңызды жаңалыққа байланысты емес, бірақ оның әдеби стилі анық және ерекшеленеді. Ол көптеген халықтық қате түсініктерді жоюға тырысты, ғылыми әдістерге деген қызығушылықты оятты және Испаниядағы білім беру реформасының бастамашысы ретінде танылды.
He joined the Benedictine order at the age of 14, and had taken classes in Galicia, León, and Salamanca. He later taught theology and philosophy at the University, where he earned a professorship in theology. He was appalled by the superstition and ignorance of his time, and his works aimed at combating the situation. His fame spread quickly throughout Europe. His revelations excited considerable opposition in certain quarters in Spain, for example from Salvador José Mañer and others; but the opposition was futile, and Feijóo's services to the cause of education and knowledge were universally recognized long before his death in Oviedo. A century later Alberto Lista said that a monument should be erected to Feijóo, at the foot of which all his works should be burned. He was not a great genius, nor a writer of transcendent merit; his name is connected with no important discovery, but his literary style is clear and not without distinction. He tried to uproot many popular errors, awakened an interest in scientific methods, and is justly regarded as the initiator of educational reform in Spain.
Шығармалары
Оның екі танымал еңбегі – Teatro crítico universal (1726–1739) және Cartas eruditas y curiosas (1742–1760) – табиғат тарихы мен сол кездегі белгілі ғылымдар, білім, тарих, дін, әдебиет, филология, философия және медицинадан бастап, сенімдерге, керемет оқиғаларға және заманауи журналистикалық қызығушылықтың маңызды мәселелеріне дейінгі көптеген тақырыптарды қамтитын эсселер жинағы. 1777 жылғы басылымда олар тиісінше тоғыз және бес томды құрайды, оларға тағы үш қосымша том қосылуы керек. Висенте де ла Фуэнте жазған кіріспемен, «Испан авторларының кітапханасының» 56-томында қайта басылды. Білімнің дамуымен оның жазбалары көбінесе тарихи және әдеби қызығушылық тудырды. Оның еңбектерінің шағын бөлігін капитан Джон Бретт ағылшын тіліне аударды (3 томдық, 1777–1780).
His two famous works, Teatro crítico universal (1726–1739) and Cartas eruditas y curiosas (1742–1760), are multi volume collections of essays that cover a range of subjects, from natural history and the then known sciences, education, history, religion, literature, philology, philosophy and medicine, down to superstitions, wonders and salient points of contemporary journalistic interest. In the edition of 1777 they occupy nine and five volumes respectively, to which three supplementary volumes must be added. A reprint occurs in volume 56 of the Biblioteca de autores españoles, with an introduction by Vicente de la Fuente. As learning advanced, his writings were relatively relegated to a place of historical and literary interest. A small portion of his works were translated into English by Captain John Brett (3 vols., 1777 1780).