Кіріспе

Рим-католик әйел теңдестігінің артықшылығы Le privilège du blanc (lə pʁivilɛʒ dy blɑ̃; "ақ киімнің артықшылығы") – Рим-католик шіркеуінің дәстүрі, оған сәйкес белгілі бір әйел теңдестігі папамен кездесу кезінде ақ киім (әдетте ақ көйлек және ақ жамылғы) киюге құқылы. Бұл, әйелдердің мұндай жағдайларда қара киім киюіне қатысты дәстүрлі талаптан ерекшелік болып табылады, алайда 1980 жылдардан бері бұл талап міндетті емес.

Тарих

Дәстүр бойынша, папалық аудиенцияларға арналған хаттама әйелдерден ұзын жеңді қара киім және қара жамылғы киюді талап етті, оның түсі ізгілік пен қарапайымдылық қасиеттерін білдіретін. Португалия, Италия, Бельгия және Испания патшайымдары, Люксембургтің Ұлы герцогинясы және Савой үйінің ханшайымдары осы ереженің аясында босатылды. Қазіргі уақытта ақ киім киюге рұқсат етілгендер – Испания және Бельгия патшайымдары, Люксембургтің Ұлы герцогинясы және Монако ханшайымы, яғни регенттеріне "(Көптеген) Католик Патшазадасы" (Rex catholicissimus) атағы берілген патша үйлері. Бұрынғы папалық аудиенция хаттамасы әйелдерге ұзын қара көйлек, жоғары жағалы ұзын жең және қара мантилья киюді талап еткен. Дегенмен, белгілі бір католик патшайымдары мен ханшайымдары қара киім киюден дәстүрлі түрде босатылған. Бұл артықшылыққа барлық католик монархтарының әйелдері немесе католик емес монархтардың католик әйелдері ие бола бермейді. Католик болғанына қарамастан, Лесото патшайымы, Лихтенштейн ханшайымы немесе афро-боливиялықтардың патшайымы осы артықшылықтан мүше болмайды. Бұл артықшылық Франция президентінің әйеліне де берілмейді, тіпті француз президенті Andorra Co-князі лауазымын атқаратын болса да. Бұл мәртебе протестант королі Виллем Александрдың католик әйелі, Нидерланд королевасы Максимаға да, сондай-ақ Кент герцогинясы, Кент принцессасы Майклге немесе Сент-Эндрюс графесіне де берілмейді, олар протестант британдық корольдік отбасының ең жоғары католик мүшелері болып табылады.

Соңғы жылдары

Неаполь принцессасы Марина, Савой үйінің бұрынғы басшысы, Неаполь принці Витторио Эмануэльдің жесірі, 2003 жылғы 18 мамырда Папа Иоанн Павел II-нің туған күніне арналған католик миссасы кезінде бұл құқықты пайдаланды. Монако тарихында алғаш рет 2013 жылғы 12 қаңтарда Монако ханшайымы Шарлин Папа Бенедикт XVI-мен кездесуде осы құқықты қолданды. Ватиканның баспасөз қызметі кейіннен келесідей мәлімдеме жасады:

Шарлин 2016 жылғы 18 қаңтарда күйеуі Монако князі Альберт II-мен Ватиканға жасаған ресми мемлекеттік сапары барысында Папа Францискке барғанда тағы да осы құқықты пайдаланды.