Кіріспе

2001 жылы түсірілген Роман Копполаның фильмі

CQ – Роман Копполаның режиссерлік дебюті болған 2001 жылғы комедиялық драма. Фильм 2001 жылғы Канн кинофестивалінде басылымдық емес бағдарламада көрсетілді. Фильм 1960-жылдарғы еуропалық тыңшылық/ғылыми-фантастикалық пародиЯларға, мысалы, 1968 жылғы «Барбарелла» мен «Қауіп: Диаболик» фильмдеріне, сондай-ақ 1967 жылғы «Дэвид Холцманның күнделігі» деректі пародиЯсына құрмет көрсету болып табылады. Операторлық жұмысын Роберт Д. Юман жасаған. Фильмде Джереми Дэвис пен Анжела Линдвалл, сонымен қатар Элоди Буше, Джейсон Шварцман, Джанкарло Джаннини, Жерар Депардье, Билли Зейн, Джон Филипп Лоу және Дин Стоквелл түскен. Фильмде француздық Mellow электронды тобының Emperor Norton Records лейблы арқылы шығарылған түпнұсқа саундтрегі қолданылған. CQ фильмін United Artists компаниясы көрсеткен. «CQ» атауының «сізді іздеймін» деген кодировкасы фильмнің махаббатты іздеу және табу тақырыбымен үйлеседі.

Сюжет

CQ фильм ішінде фильм форматын қолданады. 1969 жылы Парижде жас және іштен тығырық болған киномонтажшы Пол Баллард (Джереми Дэвис) қазіргі уақытта 2001 жылы болатын ғылыми-фантастикалық фильм – «Кодтық ат: Dragonfly» (Codename: Dragonfly) үстінде жұмыс істеп жатыр. Бұл фильмді белгілі режиссер Андрежей (Жерар Депардье) жазып, түсірген. «Кодтық ат: Dragonfly» фильмінің басты кейіпкері – Dragonfly, ол Эйфель мұнарасының үстіне орналасқан ғарыш кемесінде тұратын, тәуелсіз және тартымды супер агент. Dragonfly-дің соңғы миссиясы – Айдың алыс жағында орналасқан «Мырза Е» (Billy Zane) деген революциялық көшбасшыны тоқтату. «Әлемдік Кеңес» Dragonfly-дан көмек сұрайды, бірақ ол өте жоғары гонорар талап етеді, сондықтан Кеңес оған ақшаны шашып жатады. Андрежей өзінің фильмінің жұлдызы – Валентинаға (Angela Lindvall) ғашық, ол саяси митингте танысқан жас американ қызы. Пол, өзі де болашақ режиссер, жеке жобасын түсіру үшін камералар мен басқа да жабдықтарды жиі қарыз алады: өзінің ой-толғаныстарын көрсететін қара-ақ деректі фильмді. Продюсерлер Андрежейдің идеяларына немесе фильмнің соңына қатысты нақты идеяның болмауына наразы болып, оны жұмыстан шығарады. Олар Андрежейдің фильмнің соңына қатысты идеяларына қатты қарсы, себебі ол әрекетке толы фильмнің орнына, фильмді көңілсіз аяқтауды қалайды, көрермендердің күтімін бұзу мақсатында. Андрежейдің орнына алдымен сәнді Феликс ДеМарко (Jason Schwartzman) қойылады, бірақ соңында продюсерлер Полды жаңа режиссер ретінде таңдайды. Олар оған фильмнің қанағаттанарлық аяқталуын жасауды міндеттейді, фильм жасаушылар Dragonfly-дің туннельдегі тығырықта құпия тұлғаны қуалып, соңынан жететініне келіседі, бірақ бұл құпия тұлғаның кім екенін ешкім шеше алмайды. Андрежей сияқты, Пол да «Кодтық ат: Dragonfly» фильмін аяқтауға тырысқанда Валентинаға және Dragonfly бейнесіне ғашық болып, қиындыққа тап болады. Полдың Марлен (Elodie Bouchez) есімді әуе қызметкерінен қызы бар, ол өзінің тығыз кестесіне қарамастан Полға уақыт бөледі, оның Валентинаға деген өсуші құштарлығына, кино түсіруге деген құдайына және өзіне бейімділігіне қарамастан. Соңында Марлен Полдан кетеді. Полға сонымен қатар саботаж жасаушы да қиындық туғызады, ол монтаждауға дейін кадрларды кесіп тастайды және қалған командаға шифрланған қауіпті хабарларды жібереді. Басқалары Андрежейді күдіктенеді, ол жұмыстан шығарылып, фильмге бақылауын жоғалтқанына ренжіді. Пол «Кодтық ат: Dragonfly» фильмінің соңына жете алмай, өзін қысымға ұшыратады, оған «соңы керемет болуы керек» дейді, бірақ оның басында шашыраңқы ойлар мен бейнелер бірте-бірте жинала бастайды. Фильмнің жоғары деңгейде өмір сүретін итальяндық продюсері Энцо (Giancarlo Giannini), түсірілімге тығыз қатыспаса да, әкесіндей қамқорлықпен қарап, Полға жақсы соңның қызықты болуы керектігін және көрермендер үшін құпияны ашуы керектігін, бірақ оларды сәл таң қалдыруы керектігін айтады. «Мені таң қалдыр», - деп шақырады ол Полды. Пол алға жылжып, сюжетте белгілі бір өзгерістер жасай бастайды және кейде Dragonfly кейіпкерінің оны жұбатуына мүмкіндік беретін жеке қиялға түседі, фильмді қалай аяқтауды білмеудің стресіне қарсы. «Кодтық ат: Dragonfly» фильміндегі қудалау оқиғасын түсіруге дайындалғанда, саботаж жасаушы түсірілім алаңына кіріп, олардың аяқталған кадрларын ұрлап алады. Валентина (әлі де Dragonfly костюмімен) және Пол Dragonfly-дің фильмдегі футуристикалық машинасына секіріп, Париж көшелерінде саботаж жасаушыны қуалайды, Dragonfly әлемінің қиялы Полдың шынайылығымен бірте-бірте бірігіп, машина қуу аяқталғанда Пол мен Валентина/Dragonfly өбіседі. Пол жаяу жүріп, Сене өзенінің жағалауындағы тығырықта саботаж жасаушыны жетеді, бұл «Кодтық ат: Dragonfly» фильміндегі кульминациялық тығырыққа ұқсайды, және саботаж жасаушының Андрежей екені анықталады. Әлсіздік пен өзара құрмет сәтінде, тіпті ортақ тұлғаны бөліскен режиссерлер ретінде, Пол Андрежейді фильмді қайтаруға көндіреді, ал Андрежей Полға фильмнің соңындағы негізгі аспект Андрежей қалағандай болады деген уәде береді, бірақ олардың әңгімесі соң туралы ештеңе көрсетпейді. Көп ұзамай екінші сахнада Пол өмірдегі барлық оқиғаларды құлдықпен түсіру олардың өткінші шынайы мәнін түсірудің ең жақсы жолы емес екенін түсінеді. Фильмнің соңы Полдың идеясы бойынша түсіріледі. Бұл фильмде көрсетілгендей, біз үшін ойнайды, және Пол таңдаған құпия тұлғаның кім екені ашылады. Полдың ойлап тапқан соңы продюсердің сұрағандарының бәрін қанағаттандырады. Ол күтпеген, қанағаттандырарлық және «Кодтық ат: Dragonfly» үшін тіпті таңғаларлық, сюжеттік бұрылысында эмоционалдық салмақ пен шынайылық бар, бұл әйтпесе банальды фильмді көтеріп береді. Соңғы сахна біз үшін аяқталады және сурет жоғалады. Соңында Пол 1970 жылдың ортасында Франциядағы кинофестивальде қонақ спикер болады. Оның мәртебелі екенін көрсететін белгілерге қарамастан, фестиваль қатысушысы одан Феликс ДеМаркоға сценарийді жіберуін сұрайды, бұл оның әлі де басқа адамның көлеңкесінде екенін көрсетеді және сапа мен шынайылық әрқашан сәнділік пен ақымақтықпен күресуі керек екенін көрсетеді. Фестиваль сонымен қатар Полдың жеке фильмін – «Кодтық ат: Dragonfly» барысында түсірген өзінің ой-толғаныстарын көрсетеді. Полдың фильміне қосылған дауыстаулар Марлен мен Полдың қайтадан бірікпегенін көрсетеді, ал оның фильмінің соңғы кадры, соңында түске енгенімен, Валентинаның енді оның өмірінің бір бөлігі екенін көрсетеді.

Сыни жауап

Фильм Rotten Tomatoes сайтында 76 рецензия негізінде 66% рейтингке ие, ал орташа бағасы 6.1/10. Сайттың пікірі бойынша: "CQ – 1960 жылдарғы эстрадалық фильмдерге жасалған әсем әрі көңілді құрмет". Metacritic 26 рецензияға сүйене отырып, фильмге 56/100 "аралас немесе орташа" бағасын берді.