Кіріспе

Даппанкутху (немесе жай ғана Кутху; /dʌ/pɑː/ŋ/k/θ/u/) – Оңтүстік Үндістанның Тамил Наду штатында орындалатын, соққы аспаптарына ерекше назар аударатын халық биі және музыка жанры. Бұл тамил мәдениеті өкілдері түсіріп, өндірген фильм музыкасында, әсіресе тамил киносында және басқа оңтүстік фильмдерінде қолданылатын көптеген танымал жанрлардың бірі. Телугу мәдениеті мен киносында «тенмаар» деген атаумен танымал. Үндістанның классикалық билері, мысалы бхаратанатйам немесе катакали сияқты, даппанкутху салыстырмалы түрде еркін стильде болады, себебі оның нақты қайталама қадамдары жоқ және бишілер арнайы би сабақтарында үйренбейді. Бұл бидің соққы аспаптарына баса назар аударуы Тамил Надудың кумми және колатам сияқты көне халық билерімен ортақ.

Музыкалық аспаптар

Тамил тілінде парай деп аталатын соққылы аспап, қоңыраусыз, көбінесе дапанкутху немесе оған ұқсас билерде қолданылады. Қарапайым домбыралардан өзгеше, осыны ойнау үшін ағаш таяқ керек болады. Телугу тілмары даф барабандарын пайдаланады, олар сол жерде Сидди халқымен байланысты.

Киім және әшекейлер

Дапанкутху биінде кез келген киім киюге болады, бірақ әдетте түрлі-түсті лунги (беліне оралған мата) киеді, оның етегі тізеден жоғары көтеріліп, ортасы бүктеледі. Мүмкіндігінше, оны паттапатти (астарлы шалбар) үстінен кию керек. Көйлекке тек екі-үш түйме тігіледі, ал көкірек бөлігі ашық қалдырылады, ал көйлектің төменгі жағы түймеленеді (көйлектің екі жағымен). Маңдайға немесе білезікке орамал немесе бандана байлау да кең таралған. Дапанкутху биін көрермендер дауыспен қол шапалақтап, үрлейді. Көрермендер би кезінде жерге "Паттасу" деп аталатын петардаларды да жарады. Бишілер әсер үшін бет-әлпетін пайдаланады. Мысалы, тілді алдыңғы тістермен ұстап, белгілі бір интервалмен сыртқа созады. Карнатаканың Тамил Надумен шектес Мале Махадешвара төбелерінде осы би үшін музыка ақылы төленеді, соның арқасында сенушілер ұзақ билей алады. Әсіресе осы төбеде, Құдайға сенушілері билесе қуанады деген сөз бар.

Құтху поп

Бұл жанр тамил киносының тұрақты бөлігі болды, ал композитор Илайяраджа 70-ші жылдардағы кино музыкасында кутху мен басқа да халық музыкасын танымал етуге атсалысты. Бастапқыда композиторлар кутху ырғақтарын (және аспаптарын) көбінесе "классикалық" әндерге қысқа ғана элемент ретінде қосты. Кино сонымен қатар дапанкутхуның аспаптық жанрына ән салуды енгізуге ықпал етті, бұл үрдіс 2000-ші жылдары дамып, қазіргі заманғы кутху поптың тууына әкелді. Колливуд пен Толливуд индустрияларының тығыз байланысының арқасында кутху Толливудта "Тинмаар" деген атпен тарады, бұл атау Хайдарабадтың әскери барабан тақырыбынан алынған. Сонымен қатар, ол "Нату Нату" әнінде де қолданылды, бұл ән "Оскар" сыйлығын жеңіп алып, кутхуға қайтадан әлемдік назар аударды.