Кіріспе

Америка қара аюының кіші түрлері

Кермод аюы, кейде рух аюы деп аталатын (Ursus americanus kermodei), Америка қара аюының кіші түрі және Канаданың Британдық Колумбиясының Орталық және Солтүстік жағалау аймақтарында мекендейді. Ол Британдық Колумбияның ресми провинциялық жануары және Британдық Колумбияның Террас қаласының символы болып табылады. Кермод аюларының көпшілігі қара түсті болғанымен, 100-ден 500-ға дейін толығымен ақ түсті жекелеген аюлар кездеседі. Ақ түсті нұсқасы рух аюы деп белгілі және Британдық Колумбияның үш аралында (Грибелл, Принцесса Роял және Родерик) ең көп таралған, онда олар Кермод аюларының 10–20% құрайды. Рух аюлары аймақтың жергілікті халықтарының ауызша дәстүрлерінде маңызды орынға ие. Олар сондай-ақ National Geographic деректі фильмінде және BBC телесериалы Planet Earth III-те де көрсетілген.

Сипаттама

Кермод аюына Британдық Колумбия Корольдік мұражайының бұрынғы директоры Франк Кермодтың есімі берілген. Бүгінде Кермод есімі /k//ər/'/m//oʊ//d//i/ kərMOHdee деп айтылады, бұл Кермод тегінің айтылуынан өзгеше, ол Мэн аралынан шыққан ('/k//ɜːr//m//oʊ//d/ KURmohd). Ақ Кермод аюлары альбинос емес, себебі олардың терісі мен көздері әлі де пигменттелген. Салмон үлкен қара түсті аюлардан екі есе көп қашып кетеді, ал үлкен ақ түсті аюлардан азырақ қашып кетеді, бұл ақ аюларға салмон аулауда үстемдік береді. Балықтар үшін су астында ақ жүнді қара жүнге қарағанда көру қиынырақ, сондықтан аю балықты оңай ұстай алады.

Тіршілік ету ортасы

U. a. kermodei тұқымдасы Принцесса Роял аралынан Принс-Рупертке дейін, Британдық Колумбия жағалауында және ішкі аймақта Хазельтонға қарай таралған. Ол Тсимшиан тілдерінде мокскмʼол деп аталады. 2006 жылдың ақпан айында Британдық Колумбияның вице-губернаторы Кермод аюын, немесе "рух аюын" Британдық Колумбияның ресми жануары ретінде тағайындау ниетін жариялады. Ол сол жылдың сәуір айында бекітілді. Ірі Принцесса және Принс Роял аралдарында шамамен 120 аю қоныстанған. Аюдың мекендеу ортасына Enbridge Northern Gateway құбырлары қауіп төндірді, олардың жоспарланған бағыты Ұлы аю орманының жанынан өтуі тиіс еді. Gitgaʼat және басқа да жергілікті халықтар бұл құбырға қарсылық көрсетті. 2016 жылы федералды үкімет Enbridge Northern Gateway құбыр жобасын мақұлдамады.

Қорғау

Кермод аюы сирек кездеспесе де, оның мәдени маңыздылығына байланысты оның популяциясын сақтау үшін елеулі сақтау жұмыстары жүргізілді. Кермод аюларының ақуыздық диетасының көп бөлігі күзде шабақтан тұрады. Шабақтар шағылысқан кезде суға қоректік заттар қосады және олардың денелері шірігенде, орманға таратылғанда жерге қоректік заттар жеткізеді. 2012 жылы жағалаудағы бірінші ұлттар Ұлы аю орманындағы барлық аюларды трофейлік аң аулаудан тыйым салды. 2017 жылы, көпшіліктің осы практиканы тоқтату бойынша үлкен қысымынан кейін, Британдық Колумбия үкіметі Ұлы аю орманындағы гризлилерді трофейлік аң аулаудан тыйым салды, бірақ қара аюларды аулау заңды болып қала береді. Аң аулауда браконьерлік қаупі бар. Гризли аюлары табиғи ресурстардың азаюына байланысты Кермод аюларының популяциясына да қауіп төндіреді, әсіресе климаттың өзгеруі мен шамадан тыс балық аулау салдарынан азайып бара жатқан шабақ популяциясы. Ғалымдар инвазивті шаш ұстағыштарды пайдаланып, жағалау мен ормандардағы гризлилердің қозғалысын қадағалады. Олар гризлилердің қара аюлар мен Кермод аюларының шабақ жейтін жерлеріне жиірек көшіп бара жатқанын анықтады. Бұл Кермод және басқа қара аюлардың тамақтануын бұзады, өйткені гризлилер келгеннен кейін олар көбінесе шегінеді. Бір жасар бала Британдық Колумбияның солтүстік-батысында, Террас тауының жанындағы Террас қаласының маңында тасталып кеткен күйі табылды. Оны қайта оңалтуға және жабайы табиғатқа қайта жіберуге екі рет әрекеттенгеннен кейін, енді оны күтушілер Кловер деп атаған, табиғатты қорғау қызметкерлері оны көшіруге болмайтындығын шешкен кезде, паркке жіберілді. Парк аю үшін арнайы үй салуды жоспарлап отыр, ол бір рет уақытша қоршаудан қашып кеткен. Жануарлар құқығын қорғайтын Lifeforce тобы аюдың өздігінен өмір сүруге жеткілікті сау екеніне және оны көшіріп, жабайы табиғатқа қайта жіберу керек деп сенді. Өңірлік үкіметтің жануарлар дүниесінің мамандары қашықтыққа көшіру әрекетіне қарсы тұрып, тәуекелдердің ықтимал пайдадан басым екенін мәлімдеді және қазіргі уақытқа дейін аю тұтқындықта қалды.