Кіріспе

Тарихи ирландиялық әулет Эоганахта (Қазіргі Эоганахта) – Кашел қаласын орталық еткен ирландиялық әулет, ол 6/7-ші ғасырдан 10-шы ғасырға дейін Оңтүстік Ирландияға (атап айтқанда, Мюнстер патшалығына) басымдық етті, содан кейін, шектеулі түрде, Дезмонд патшалығы және оның тармағы Карбериге дейін 16-шы ғасырдың соңына дейін үстемдік құрды. Дәстүр бойынша, бұл әулеттің негізін Коналл Корк салған, бірақ оның атасы Эоганның есімімен аталады, ол жартылай мифологиялық 3-ші ғасыр патшасы Айлиль Ауломның үлкен ұлы еді. Бұл әулеттік клан аты, өйткені ол ешқашан "тегі" болған жоқ, дәлірек айтқанда, Коналл Корктан тараған және 5-ші ғасырдың соңында Кашелді өзінің патшалық резиденциясы етіп белгілеген король үйінің тармақтарымен шектелуі керек.

Ұлы патшалық мәселесі

Мунстерде Еоганахтаның күші зор болғанымен, олар Ирландияға ешқашан Жоғарғы патша ұсынған жоқ. Дегенмен, Uí Néill-ге Катал мак Фингуин және Феидлимид мак Креманин күшті қарсылық көрсетті. Олар Uí Néill-ге жатпағандықтан, Тараның Жоғарғы патшалары немесе патшалары ретінде мойындалмады, бірақ олар басқа династиялардан кем емес, тіпті одан да үлкен аумақтарды басқарды. Тара төбесінің патшалары кейде Жоғарғы патшалар деп аталды, бірақ тарихи тұрғыдан бүкіл Ирландияның патшалары ретінде танылмады. Бірақ, бұл «Ирландияның Жоғарғы патшасы» деген ұғымды, оның тарихта болуы екі күмәнді платформаға қоюмен тең. Галл Ирландиясының әлеуметтік құрылымы өте күрделі, иерархиялық және аристократиялық болды. Қоғамның ең жоғары сатысында провинцияның патшасы тұрды, заң мәтіндерінде түрліше «Ұлы патшалардың патшасы» (rí ruirech), «Патшалардың басшысы» (ollam ríg) және «Әрбір адамның түпкілікті патшасы» (rí bunaid cach cinn) деп аталды. Оның үкіміне шағым жасауға болмады, сондай-ақ Брехон заңы Ирландияның Жоғарғы патшалығының бар екенін мойындамады. Ирландияның Жоғарғы патшалығы туралы ұғымды 9-шы ғасырдан бастап Uí Néill кланы дамытқандықтан, Мюнстер патшалары осы тарихи дәл емес доктринаға қарсы күш көрсетіп, осы атаққа деген балама құқығын немесе Лет Могхада толық тәуелсіздіктің болуын көрсетті – Ирландияның Дублин мен Голуэй арасындағы сызықтан оңтүстік жағындағы бөлігі. Eóganacht патшасы Fíngen mac Áedo Duib (Хью Дубтың ұлы) Мюнстердің патшасы ретінде билік етті (618 жылы қайтыс болды) және О'Салливандардың тікелей еркек сызылымы бойынша атасы болды. Оның ұлы Сеахнасаг таққа отыруға тым жас болғандықтан, оның орнына Мунстердің Еоганахт патшасы Faílbe Flann mac Áedo Duib билікке келді, ол кейінгі Маккарти патшаларының тікелей еркек сызылымы бойынша атасы болды. «Мюнстер патшаларының» тізімінде «Облыстық патшалар» тақырыбында Хью Дубтың ұлы Фингин 14-орында, ал оның ағасы Фейлбхе 16-орында тұр. Ó Longaidh – Ирландияның Мюнстер провинциясындағы Эоганхта патшалық әулетінің ең көне тармақтарының бірі. Шамамен 640 жылы өмір сүрген септтың патриархы, князь Лонгаид, 5-ші ғасырда Мюнстердің алғашқы христиан патшасы болған Оэнгус Мак Над Фройхтың ұрпағы еді, ол қасиетті Патрик пен Айлбтен Кашель тасында крещение алған деседі. Ерте генеалогиялық мұра 7-ші ғасырға жататын «Дуан Катайн» атты өлеңде сақталған. 1066 жылы нормандардың шапқыны кезінде бұл католик кланы қазіргі аумағында, Корк графтығындағы Маскерри барониясында, Канове, Мовидди, Килбонан, Килмурри және Ли өзенінің бойындағы Дюниски приходтарында жақсы орныққан еді. Маккартилер Англияның Ирландияға басып кірген кезінде Десмондта алған жоғары лауазымына бірінші туғандық емес, Дания соғыстары кезінде Мюнстердегі тұрақсыздық пен хаосқа байланысты, олардың тікелей ата-бабалары көрнекті және мақтауға лайық рөл атқарды.

Қайырымды билеушілер

Мюнстердегі Эоганахта әулетінің билігі Ирландияның басқа провинциялық династияларымен салыстырғанда әділ және мәдениетті деп кеңінен мойындалған. Мюнстер провинциялардың ең байы ғана емес, сонымен қатар Эоганахта саяси жағынан ығыстырған, Корку Лойгде сияқты бұрынғы күшті патшалықтарға олардың провинция басқарған кезеңдегі мәртебесіне орай, үлкен құрмет пен салықтан босатуды ұсынды.

Бастапқы тарихы

Олардың шығу тегі, мүмкін галлдық, өте тұманды. Олардың өзінің шығу тегі туралы бір аңыз бойынша (Laud 610), олар Солтүстік Испаниядан (қазіргі Галисия) келген патша Милесийдің үлкен ұлы Хебердің ұрпақтары еді. Муг Нуадат заманынан Кримтанн мак Фидайг және Коналл Корк заманына дейінгі прото-Еоганшахта халықтары ертеректе Деиргтин деп аталды. Прото-Еоганшахтаның, Диргтиннің немесе Деиргтиннің ең ерте дәлелдері огам жазулары түрінде сақталған. Кейіннен танымал болған Деиси Туалуарт, Брайан Боруманы дүниеге әкелген, осы тәуелді халықтардың қатарында болды. Уотерфорд округінің Деиси Муман тайпасының шығу тегі Эоганшахта тайпасымен ортақ болуы мүмкін. Ол Еоганшахтаның бас шіркеуіне айналды.