Кіріспе

2 немесе 3 ғасырдағы Ирландия патшасы, Ольстер циклында

Ирландияның дәстүрлі тарихында Эоган (немесе Эоган Мор – бұл атауды оның әкесі Муг Нуадат та қолданған), Аилл Ольхамның үлкен ұлы, біздің заманымыздың 2 немесе 3 ғасырында Мунстер патшасы болды. Ол 15 немесе 17 жыл патшалық құрды, алайда көбінесе 15 жыл деп есептеледі. Ол Эоганахта династиясын құрған немесе кеміндегінде оларға атын берген, бұл династия Мунстер патшалары және кейін Дезмонд княздары ретінде 16 ғасырдың соңына дейін билік етті. Эоган Майге Мукрама шайқасында өгей бауыры Лугайд Мак Конның қолынан қаза тапты, осы оқиға «Каф Майге Мукрама» дастанында баяндалған. Эоган Мордың ұлы – Фиачу Мюллетан. Оның анасы – жүз шайқастың Коннының қызы Садб инген Чуинн.

Отбасы

Эоган Лугайдтың өгей бауыры еді, сондай-ақ ол Мак Кон деп те белгілі болған. Ол Фиаха Муиллетанның әкесі болды, ал ұлын дүниеге келтіру үшін Майге Мукрамаға дейін бір күн бұрын Дильдің қызы Мончамен бірге болды, осылайша ол өлмей тұрып мұрагерге ие болды. Лейстер кітабында айтылғандай, Эоган әкесі Алилдің сүйікті ұлы болған. Джон МакНилл аударған Лейстер кітабынан алынған үзінді: «Менің ұлым және алты ұлым өлтірілді, мен үшін ұлым жеті ұлымнан да қымбат. Мэг Корб пен Дубмеркон, Дихорб, биік бойлы Эхо, олар батыл да қайратты болды, Лугайд пен Тадг. Еуган мен үшін олардан да қымбат еді, олар көп болса да, ол менің сүйек-жұмырымның, жүрегімнің тамыры болды». Қазіргі заманғы ирландтық рулары өз тегін Эоган Морға дейін жеткізеді: Кланкарти Морлар, Мак Картилер, О Салливандар, О Сиармейктер және О Брайендер. Бұл оқиға 12 ғасырға жататын Лейстер кітабында кездеседі. Ол ирландтық дәстүрлі тарих саналады. Бір күні Мак Конн мен Эоган Мор Ане Хлиа маңындағы сидх үйіндісінің жанынан өтіп бара жатқанда, Арт Мак Куиннмен кездесу үшін, олар сида ағашында әдемі музыка ойнап тұрған бір адамды көреді. Екеуі де музыкантты өз сарайына қайтарып алу құқығы үшін таласады. Алайда, бұл музыкант – Эогабулдың ұлы Фер Фи, оның есімі «улы адам» дегенді білдіреді. Екеуі де Фер Фиді Әулиелл Ауломға алып келеді, ол музыкантты кімге беру керектігін шеше алады. Әулиелл Аулом Фер Фиден музыкасын ойнауын сұрайды, ол қайғы, қуаныш, күлкі және ұйқыны шақыратын әдемі музыка орындайды. Содан кейін, соттың барлығы оның музыкасына ұйықтап қалғанда, ол дереу кетеді. Екі бауыр оянғаннан кейін Әулиелл Ауломнан үкім шығаруын талап етеді, ол «кішкентай пайда» (bec torbai) дейді. Бірақ ол қай бауырдың музыкантқа лайық екенін анықтауға тырысады және екеуінен де музыкантпен кездескенде алғашқы айтқан сөздерін сұрайды. «Музыка менікі (lemm a ceol)», – дейді Мак Конн; «музыкант менікі (lemm in céoluid)», – дейді Эоган. Мак Конн оған қанағаттанбайды және Эоганды Cenn Abrat шайқасына шақырады, бұл шайқас тек бір мәтінде баяндалған. Шайқас бір айдан кейін өтті, Эоган мен оның одақтастары жеңіске жетті, бірақ Мак Конн өзінің төмен дәрежесіне байланысты мүлдем келмеді. Оның орнына оның әзілкеші келді. Cenn Abrat шайқасында Эоган Мак Коннды жаралады, осылайша соғысты жеңді, өйткені Ирландияның жоғары патшасы дене ауруларымен күресіп, патша бола алмайды. Мак Коннды жеңгені үшін үш адам – Эоган Мор, Каирпре Муск және Мускрей Миттендерінің атасы Гнатал мақтануға құқылы.