Кіріспе

46-бап – Гонконгтың негізгі заңының бабы. Бұл бап Гонконгтың Бас атқарушысының мерзімі белгіленеді.

46-бапты түсіндіру

Негізгі заңның 53-бабында жаңа Бас атқарушы осы Заңның 45-бабының ережелеріне сәйкес алты ай ішінде сайланады деп белгіленген. 2005 жылы Гонконгтың сол кездегі Бас атқарушысы Тун Чхе Хваның отставкасынан кейін Бас атқарушының өкілеттік мерзімі заңдық даудың нығая түсуіне себеп болды. Сұрақ туындады: оның ізбасары толық бес жылдық мерзімге кіре ме, әлде Тунның қалған мерзімін ғана өтей ме? Бес жылдық толық мерзімді қолдағандар, оның ішінде Гонконгтың көптеген заңгерлері, бұл баптың тура мағынасында түсіндірілуі керек деді. Ал жартылай мерзімді жақтағандар, жартылай мерзімнің Қытай Халық Республикасының заң шығару ниетіне сәйкес келетінін, себебі Қытай Халық Республикасының тәжірибесінде бос орынды толтыру осылай жүзеге асырылады деп мәлімдеді. Бұл айырмашылықтың себебі, әртүрлі құқықтық дәстүрлердің болуында. 2011 жылғы Белгілі мерзімді Парламенттер туралы заңмен кейіннен өзгертілгенімен, 2005 жылғы дау кезінде британдық Вестминстер жүйесі сайлауды белгілі бір кесте бойынша өткізбесе, ал Қытай Халық Республикасы сайлау мерзімдерін және сайлауды белгілі бір кесте бойынша өткізеді, бұл АҚШ тәжірибесіне ұқсас. Ұлттық халық конгресінің тұрақты комитеті 2005 жылғы 27 сәуірде Негізгі заңның үшінші түсіндірмесін жариялады, онда 46-бапқа сәйкес, Бас атқарушының бес жылдық толық өкілеттік мерзімі аяқталмас бұрын бос орын туған жағдайда, жаңа Бас атқарушының өкілеттік мерзімі бұрынғы Бас атқарушының өкілеттік мерзімінің қалған бөлігінен құралады деп көрсетілді.

Отставка және импичмент

46-баптың ережелеріне қарамастан, егер Бас атқарушы отставкаға мәжбүр болса немесе қызметтен алынса, ол өкілеттік мерзімі аяқталғанға дейін лауазымнан босауы тиіс.