1883 жылғы Чили мен Перу арасындағы аумақтық келісімшарт
Treaty of Ancón
1883 жылғы Чили мен Перу арасындағы Анкон шарты: Пацифика соғысынан кейінгі аумақтық дауларды реттеу, Тарапаканы Чилиге беру және Такна-Арика мәселесі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1883 жылы Чили мен Перу арасындағы аумақтық шешім
1883 territorial settlement between Chile and Peru
Анкон шарты – Чили мен Перудың 1883 жылғы 20 қазанда Лима қаласының жанындағы Анкон қаласында қол қойған бейбіт шарты. Бұл шарт екі елдің Тынық мұхиты соғысына қатысуын аяқтағаннан кейін қалған аумақтық дауларды реттеуге және олардың арасындағы соғыстан кейінгі қарым-қатынастарды тұрақтандыруға арналған. Шарт талаптарына сәйкес, Чили Тарапака аймағын бақылауға алды. Сонымен қатар, Чили Тачна және Арика провинцияларын он жылға сақтап қалуға міндеттелді, одан кейін олардың тағдыры халықтың пікірін білдіру арқылы (плебисцит) шешілуі тиіс еді, бірақ ол ешқашан өткізілген жоқ. Тачна-Арика мәселесі 1929 жылы ғана АҚШ-тың, президент Герберт Гувердің делдалдығымен шешілді. Лима шарты деп белгілі бұл келісім Ариканы Чилиге берді, ал Перу Тачнаны қайтарып алды, сондай-ақ 6 миллион АҚШ доллары көлемінде өтемақы және басқа да жеңілдіктер алды.
The Treaty of Ancón was a peace treaty signed by Chile and Peru on 20 October 1883, in Ancón, near Lima. It was intended to settle the two nations' remaining territorial differences at the conclusion of their involvement in the War of the Pacific and to stabilise post bellum relations between them. Under the treaty's terms, Chile gained control over Tarapacá. Chile was also to retain the conquered provinces of Tacna and Arica for ten years, after which their fate was to be decided by a plebiscite, which was never held. The Tacna–Arica question would only be settled in 1929, through the mediation of the United States under President Herbert Hoover. This treaty, known as the Treaty of Lima, ceded Arica to Chile, while Peru regained Tacna and received USD $6 million indemnity and other concessions.
Өмірбаян
Тынық мұхиты соғысы және Перудің Чили тарапынан оккупациялануы кезінде бірнеше параллель үкіметтер құрылды. Чилидің оккупациялық әкімшілігі Ла-Магдаленада Франсиско Гарсия Кальдерон басқарған, ынтымақтастық үкіметін құрды, оның мақсаты бейбіт келіссөздерде оккупацияланған елді ұсыну болды, ал Николас де Пьероланың конституциялық үкіметі Лиманы тастап кеткен соң Аякучода орналасты. Екі үкімет те бір-бірінің заңдылығын даулады, үшінші үкімет Лизардо Монтеро басқарып, 1883 жылы Арекипада құрылды және Гарсия Кальдерон үкіметінен кейін, оның Вальпараисоға күштеп жер аударылуынан соң оның орнын иеленді. Мигель Иглесиас басқарған төртінші үкімет 1883 жылы Чили тарапынан мойындалғаннан кейін Ла-Магдалена үкіметінің орнын басып, екі ел де ақырында түпкілікті бейбіт келісім шартына алып келетін келіссөздерді бастады. Иглесиас, басқа мемлекет басшыларынан өзгеше, Чилимен кез келген құнмен, тіпті аумақтарды жоғалтудың өзімен де бейбітшілікке келуді талап етті. Осының салдарынан Андрес Авелино Касерес әскерлері Кахамарканы басып алуға тырысты, бірақ сәттілікке жете алмады. Касерес 1883 жылдың 10 шілдесінде Хуамачуко шайқасында жеңіліске ұшырады.
During the War of the Pacific and the subsequent Chilean occupation of Peru, a series of parallel governments were established. The Chilean occupying administration established a collaborationist government in La Magdalena headed by Francisco García Calderón in order to be able to represent the occupied country in peace negotiations, while Nicolás de Piérola's constitutional government settled in Ayacucho after leaving Lima. Both governments disputed each other's legitimacy, with a third government headed by Lizardo Montero establishing itself in Arequipa and succeeding García Calderón's government in 1883, after the latter's forced exile to Valparaíso. A fourth government, headed by Miguel Iglesias, succeeded the Magdalena government in 1883 after being recognized by Chile, with both countries establishing the negotiations that would eventually lead to a final peace treaty. Iglesias, unlike the other heads of state, demanded peace with Chile at all costs, including the loss of territory. As a result, Andrés Avelino Cáceres' troops attempted to capture Cajamarca, but did not succeed. Cáceres himself was defeated at the Battle of Huamachuco on 10 July 1883.
Келісім
Келісімнің мазмұны негізінен екі ел арасындағы бейбітшілікті қалпына келтірумен, сондай-ақ екі ел соғыстан бұрын келіскен саудаға қатысты заңдармен байланысты. Келісімнің 2-бабы Тарапака аумағын Чилиге шартсыз берді, ал 13-бабы Перудің әскери оккупациясы кезінде жасалған Чилидің әкімшілік және сот актілерінің жарамдылығын тануды талап етті. Келісімді ратификациялау туралы құжаттарды алмасу мерзімі келісімге қол қойылғаннан кейін 160 күн ішінде белгіленді. Келісімнің 3-бабы ең көп дау тудырды, себебі ол Арика және Такна провинцияларының аумағы 10 жыл бойы Чили әкімшілігінде қалатынын, содан кейін тұрғындары қай елге қосылғысы келетінін халықтың пікір білдіруі (плебисцит) арқылы шешілетінін айқындады. Плебисцит нәтижесі бойынша таңдалған ел екіншісіне 10 миллион доллар төлейтін болды. Алайда, плебисцит ешқашан өткізілмеді, және 1929 жылға дейін, Лима шартына қол қойылғанға дейін, бұрынғы жағдай сақталды. және Хорхе Басадре. 4-10-баптар гуано мен сольпетр кен орындарының меншігінің өзгеруіне байланысты экономикалық салдарды қарастырады. Чили Перудің қарызын өтеу үшін бұрыннан белгілі кен орындарынан алынған гуано сатудан түскен пайданың 50 пайызын бөлуге міндетті болды. Келісімге дейін белгісіз кен орындарынан алынған пайда толығымен Чилиге берілді, бұл кез келген сату шартына қатысты. Перу мен Чили зиянды бәсекелестіктің алдын алу үшін сату бағалары мен көлемін келісуге тиіс болды, кредиторлар өз кепілдіктерін Чили билігінде тіркеуге міндетті болды, ал басқа борыштық кепілдіктер мойындалмайтын болды. Islas Lobos de Afuera Чилидің басқаруы мен пайдалануында қалды, гуано кен орындары бар болғанша, ал пайданың 50 пайызы Перуга берілуге тиіс болды. 12-бап соғыстың басында мүлкі тәркіленген және Перудан қуылған Чили азаматтарына төленетін өтемақыны анықтайтын төрелік соттарды құрды.
The treaty's contents mainly dealt with the restoration of peace between both countries, as well as the laws regarding commerce agreed upon by both countries before the war. Article 2 of the treaty ceded the territory of Tarapacá to Chile unconditionally, and Article 13 demanded recognition of the validity of the Chilean administrative and judicial acts that occurred during the military occupation of Peru. The time period established to exchange of ratifications of the treaty was ordered to be within 160 days of the signing of the treaty. Article 3 of the treaty proved to be the most controversial, as it stipulated that the territory of the provinces of Arica and Tacna were to continue under Chilean administration for 10 years, after which a plebiscite would decide which country the inhabitants wanted to belong to. The country chosen by the plebiscite would then pay $10,000,000 to the other. The plebiscite was never held in the end, with the status quo remaining until 1929, when the Treaty of Lima was signed. and Jorge Basadre. Articles 4 to 10 deal with the economic consequences of the change of ownership of guano and saltpeter deposits. Chile was to allocate 50% of the profits from the sale of guano from already known deposits to the payment of the Peruvian debt. Profits obtained from unknown deposits before the treaty would go entirely to Chile, this was valid for any form of sales contract. Peru and Chile had to agree on sales prices and amounts to prevent harmful competition, creditors had to have their securities qualified by the Chilean authorities and other debt securities would not be recognized. The Islas Lobos de Afuera would remain under Chilean administration and exploitation as long as there were exploitable guano deposits and 50% of the profits were to be delivered to Peru. Article 12 established arbitral tribunals that determined the compensation to be paid to Chilean citizens expelled from Peru whose assets had been seized at the beginning of the war.
Салдары
Келісімге наразылық 1884–1885 жылдардағы Перу азаматтық соғысына әкеп соқты, ол Иглесиас үкіметін құлатты. 1890 жылдың 8 қаңтарында Кастельон Элиас протоколына қол қойылды, ол Перуға Тарапаканың гуано өндірісінің барлығын кредиторларға беру шартымен тапсырды. Ал кредиторлар Чилиге ипотекалық қорлардың басып алынуына байланысты берілген қарыздың Анкон шартында көрсетілген сомамен шектелетінін мойындады. Тачна-Арика мәселесі Чили-Перу арасындағы аумақтық даудың бастауы болды, ол 1929 жылы Лима шартымен ғана шешілді, Тачна Перуға қайтарылды, ал Арика Чилиге берілді. Шартың маңызды ережесінің бірінде Чили Перудің бұрынғы аумақтарының егемендігін Перудан рұхсат алмастан басқа елдерге беруге құқылы емес еді. Бұл тарау 1975 жылы Чилидің Боливияға бірнеше шағын портерге егемендік беру туралы ұсынысы кезінде бір рет қолданылды. Перу үкіметі ұсынылған жер ауыстыруды қабылдамады.
Dissatisfaction with the treaty led to the Peruvian Civil War of 1884–1885, which overthrew Iglesias' government. On 8 January 1890 the Castellón Elías protocol was signed, which handed Peru practically all the guano exploitation of Tarapacá, under the condition that it had to hand it over to the creditors. In exchange, the creditors recognized that the debt transferred to Chile for the occupation of the mortgaged deposits was limited to that indicated in the Treaty of Ancón. The Tacna–Arica situation began the Chilean–Peruvian territorial dispute, which would only be solved in 1929 with the Treaty of Lima, with Tacna returning to Peru and Arica being ceded to Chile. One important provision in the treaty said that Chile could not cede sovereignty of former Peruvian territories to other nations without asking Peru first. The Chapter has been invoked once, during the Chilean proposal of 1975 that offered Bolivia sovereignty over some minor ports. The Peruvian government rejected the proposed land swap.