Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хорасио Вилламайор де ла Коста (9 мамыр 1916 жыл - 20 наурыз 1977 жыл) – филиппин иезуит діни қызметкері, тарихшы және ғалым. Ол Филиппиндегі Иса қоғамының алғашқы филиппин провинциал басшысы және филиппин және азия мәдениеті мен тарихы бойынша танымал сарапшы болды. 30 жасында иезуит діни қызметкеріне тоғыстырылған ол, 55 жасында осы діни орденнің – Иса қоғамының алғашқы филиппин провинциал басшысы атанды.
Horacio Villamayor de la Costa (May 9, 1916 – March 20, 1977) was a Filipino Jesuit priest, historian and academic. He was the first Filipino Provincial Superior of the Society of Jesus in the Philippines, and a recognized authority in Philippine and Asian culture and history. Ordained a Jesuit priest at the age of 30, he became, at age 55, the first Filipino provincial superior of this religious order, the Society of Jesus.
Ерте өмір және білім
Хорасио де ла Коста 1916 жылдың 9 мамырында Маубан, Тайабас (қазіргі Кесон провинциясы) қаласында судья Сиксто де ла Коста мен Эмилиана Вилламайор отбасында дүниеге келді. Де ла Коста алғаш Батангас қаласындағы мемлекеттік бастауыш мектепке барып, кейін Маниланың Атенeo университетіне оқуға түсті. Ол онда академиялық жетістіктерімен және студенттік лидерлік қабілеттерімен көзге түсті, әсіресе жазушы ретінде және кейіннен университет газеті "The Guidon" редакторы болып жұмыс істеді. 1935 жылы summa cum laude дәрежесімен бакалаврді бітіргеннен кейін, ол Новаличестегі Қасиетті Жүрек Новициатына Иса қоғамына қосылды, содан кейін магистр дәрежесін аяқтады. Осыдан кейін ол екі жыл бойы Атенeo-да философия және тарих пәндерін оқытты. Осы уақыт ішінде ол Честертон дәлелдеме гильдиясы үшін жазушы және радио жұлдызы ретінде де жұмыс істеді, атап айтқанда, 1940 жылғы ажырасу туралы заң жобасына байланысты туған дау-дамай кезінде Тебан, калесашының кейіпін жасады. Бағдарлама "Kuwentong Kutsero" деп өзгертілді, ол негізінен Манила қаласының өмірімен байланысты сатирикалық әңгімелерден тұрды.
Horacio de la Costa was born in Maúban, Tayabas (now the province of Quezon) on May 9, 1916, to Judge Sixto de la Costa and Emiliana Villamayor. De la Costa first attended the public elementary school in Batangas before moving on to the Ateneo de Manila, where he distinguished himself for academic excellence and student leadership, particularly as a writer and, later, as editor of The Guidon, the campus newspaper. After earning there his Bachelor of Arts degree, summa cum laude, in 1935, he entered the Society of Jesus at the Sacred Heart Novitiate in Novaliches, where he later completed his master's degree. Afterward, he went back to the Ateneo to teach philosophy and history for two years. During this time, he also worked as a writer and radio talent for the Chesteron Evidence Guild, more specifically, the "Common Weal Hour", for which he created the character of Teban, the calesa driver, at the height of the controversy over the 1940 divorce bill. The program evolved into "Kuwentong Kutsero", consisting of satirical tales dealing mostly with life in Manila.
Соғыс және соғыстан кейінгі қызмет
Соғыс кезінде жапондықтар оны қарсылық қозғалысындағы рөлі үшін Сантьяго бекінісінде екі айға қамады. Ол иезуиттердің басшысы, Рев. Әке Джон Ф. Хёрлиге жапондықтардан ұсталмаған немесе жапондық тұтқын лагерінен қашқан американдық және филиппиндік әскерлерге киім-кешек пен дәрі-дәрмек жеткізуге көмектесті. Осының үшін 1946 жылы АҚШ үкіметі оған "Азаттық медалін" табыс етті. 1946 жылдың басында ол Мэриленд штатындағы Вудсток колледжінде теологияны одан әрі оқу үшін АҚШ-қа кетті, онда 1946 жылдың 24 наурызында американдық епископ Джон Ф. Макнамара оны дін қызметкеріне (священник) тоғыстырды. 1951 жылы Гарвард университетінде тарих ғылымы бойынша докторлық диссертациясын қорғады.
During the war, the Japanese imprisoned him for two months in Fort Santiago for his role in the resistance movement. He helped Rev. Fr. John F. Hurley, the Jesuits' superior, in taking clothes and medicines to American and Filipino soldiers who had evaded capture by the Japanese or escaped from Japanese prison camps. For this, he was awarded the Medal of Freedom by the United States government in 1946. Early in 1946, he left for the United States to pursue further studies in theology at Woodstock College, Maryland, where he was ordained a priest on March 24, 1946, by American Bishop John F. McNamara. He received his doctorate degree in history at Harvard University in 1951.
Филиппинге қайта оралу
Филиппинде ол 1953 жылы Манила қаласындағы Атенео университетінің оқытушыларымен қайтадан жұмыс істеді, кейіннен ол университеттің алғашқы филиппин колледжінің деканы болды, сонымен қатар тарих пәнін оқытты. 1958 жылы Филиппин провинциясының консультанты болып тағайындалды және 1959 жылы «Филиппин зерттеулері» атты ғылыми басылымның редакторы болды. Әке де ла Коста 1960 жылы Смит-Мундт Фулбрайт стипендиясын алды. 1962 жылы ол Лондонның Шығыс және Африка зерттеулер мектебінің ғылыми әріптесі болды. Осы кезеңде ол Санто-Томас университетінен, Токиодағы София университетінен және Думагетедегі Силлиман университетінен құрметті докторлық атағын алды. 1964 жылдың 8 желтоқсанында Филиппин провинциясының Иса қоғамының провинциал басшысы қызметін атқара бастады. Оның тағайындалуы Филиппинде бұл лауазымға тағайындалған испандық және американдық иезуиттердің ұзақ тарихына нүкте қойды.
Back in the Philippines, he served anew with the faculty of the Ateneo de Manila in 1953, later becoming its first Filipino college dean while teaching history at the same time. In 1958, he was made a consultant of the Philippine province of the Society of Jesus and, in 1959, assumed the editorship of its scholarly publication, Philippine Studies. Fr. de la Costa received a Smith Mundt Fuldright scholarship in 1960. In 1962, he became a research associate of the London School of Oriental and African Studies. During this period, he received honorary doctorates from the University of Santo Tomás, Tokyo's Sophia University, and Dumaguete's Silliman University. On December 8, 1964, he assumed office as provincial superior of the Philippine province of the Society of Jesus. His appointment ended the long line of Spanish and American Jesuits who were appointed to the said post in the Philippines.
Өлім және мұра
Өлерінен бірнеше жыл бұрын Де ла Коста Римде өткен әлемнің барлық жерлерінен келген иезуиттердің жалпы конгрегациясына қатысты. "Иезуиттер бүгінде" тақырыбында құрастыру қажет болғандықтан, делегаттар оны дайындауды оған тапсырды. Ол үш күн бойы өз бетімен жұмыс істеді. Аяқтаған соң, ол конгрегацияға оралып, дайындаған құжатын оқыды. Оның құрастыруы дәл сол күйінде қабылданды. Де ла Коста 1977 жылдың 20 наурызында 60 жасында рактан қайтыс болды. Ол Кесон қаласындағы Новаличестегі иезуит жаңадан кірушілер үйінің кешенінде жерленді. Филиппин провинциясындағы және жалпы иезуит қауымындағы еңбектері үшін Атенео де Манила университетінің Лойола теология мектебі ашылды, сондай-ақ сол университеттегі Хорасио де ла Коста залы оның құрметіне аталды. Макатидің орталық бизнес ауданындағы Сальседо ауылындағы бір көше де оның есімімен аталды, сол жерде Атенео де Маниланың Сальседо кампусы (университеттің Бизнес мектебі мен Ұдайы білім беру орталығы орналасқан). 1982 жылы Ұлттық тарихи институт (қазіргі Филиппиннің Ұлттық тарихи комиссиясы) оның туған жері Маубанда тарихи белгіні ашты. 2017 жылы Маниладегі Атенеодағы оның атымен аталған залында тағы бір белгі ашылды. 2016 жылы Банко Сентрал нг Филиппинс Де ла Костаның 100 жылдығына арналған шектеулі сандағы бір песолық естелік монета шығарды.
A few years before his death, De la Costa attended the General Congregation of Jesuits from all over the world in Rome. In need of a composition on "The Jesuits Today", the delegates entrusted him the preparation. He worked on it by himself for three days. When he was finished, he returned to the congregation and read his draft. His composition was accepted exactly as he had written it. De la Costa died of cancer on March 20, 1977, at the age of 60. He was buried in the Jesuit Novitiate Compound in Novaliches, Quezon City. For his achievements in the Jesuit Philippine Province and the Jesuit congregation in general, the Loyola School of Theology of the Ateneo de Manila University was inaugurated while the Horacio de la Costa Hall in the same university was named, both in his honor. A street in Salcedo Village in Makati's central business district, where the Ateneo de Manila's Salcedo Campus (which is home to the university's Graduate School of Business and the Center for Continuing Education) is located has been named after him as well. In 1982, the National Historical Institute (now the National Historical Commission of the Philippines) unveiled a historical marker in his hometown of Mauban. Another marker was unveiled in 2017 at his namesake hall at the Ateneo de Manila. In 2016, the Bangko Sentral ng Pilipinas released a limited edition one peso commemorative coin in honor of de la Costa's 100th birth anniversary.