Кіріспе

Француз генералы және академигі (1839–1912)

Гипполит Ланглой (3 тамыз 1839 – 12 ақпан 1912) – әскери ғылым саласындағы еңбектерімен белгілі француз генералы.

Өмірбаян

Ол Бесансон қаласында, Дубс департаментінде дүниеге келді. École polytechnique мектебін бітіргеннен кейін 1858 жылы артиллерияға кіші лейтенант болып тағайындалды, ал 1866 жылы капитан шеніне жетті. Франко-прусс соғысында Метц армиясында қызмет етті. Сегіз жылдан соң майор, 1887 жылы подполковник, 1888 жылы полковник болды. Осы кезде ол École de Guerre-де артиллерия профессоры болып тағайындалды және осы қызметте ол қаруланудың жаңа жағдайларында далалық артиллерияны қолданудың тактикалық принциптерін әзірлеуге өзін толықтай берді, ол осы жағдайлардың болашақта қалай дамитынын болжады. Мысал ретінде, сол кезде дамып келе жатқан жылдам атуға қабілетті артиллерияны атауға болады, ол үшін ол "рафаль" сияқты тактиканы ұсынды. Оның жұмысының нақты нәтижесі – "L’Artillerie de campagne" (1891–1902) атты маңызды еңбегі болды, ол әлі күнге дейін осы саланың классикасы саналады. 1894 жылы бригада генералы, ал 1898 жылы дивизия генералы атанды. Осыдан кейін екі жыл бойы қазіргі француз стратегиялық және тактикалық доктринасы дамып, оқытылған École de guerre-дің командирі болды. Ол теорияшыл ғана емес, көшбасшы да екендігін көрсетті, сондықтан 1901 жылы Германия шекарасындағы XX корпустың басшысы болып тағайындалды, ол халық арасында "Темір корпус" деп белгілі болды. 1902 жылы ол соғыс кезіндегі жоғары басшылыққа үміткер аға генералдардан тұратын Conseil supérieur de la Guerre мүшесі болды. 1904 жылы жас ерекшелігіне жеткен соң, әскери қызметтен шығып, бар күшін әскери әдебиетті сынауға арнады. 1907 жылы ол әскери өнер мен тарихқа арналған ай сайынғы журнал "Revue militaire generale" жариялаюды бастады. 1911 жылы ол Француз академиясының 32-орынына сайланды. Оның басқа да маңызды еңбектері – "Enseignements de deux guerres récentes" және "Conséquences tactiques du progrès de l’armement".