Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Норман қамалы Корнуолл, Англия.
Norman castle in Cornwall, England
Рестормель қамалы Ұлыбританияның Корнуолл аймағындағы Лоствител қаласының жанында, Фуэй өзенінің жағасында орналасқан. Бұл Корнуоллдың төрт маңызды Норман қамалының бірі, қалғандары – Лансестон, Тинтегел және Трематон. Қамал өте дөңгелек пішінімен ерекшеленеді. Бұрын Корнуолл графының салтанатты резиденциясы болған қамал 16 ғасырға қарай толық дерлік қирап кеткен. Ол қысқа мерзімге қайтадан басылып алынып, Англия азамат соғысы кезінде шайқас болған, бірақ содан кейін тастап кетілген. Қазір Англия мұрасының қамқорлығында және жалпы жұртқа ашық.
Restormel Castle lies by the River Fowey near Lostwithiel in Cornwall, England, UK. It is one of the four chief Norman castles of Cornwall, the others being Launceston, Tintagel and Trematon. The castle is notable for its perfectly circular design. Once a luxurious residence of the Earl of Cornwall, the castle was all but ruined by the 16th century. It was briefly reoccupied and fought over during the English Civil War, but was subsequently abandoned. It is now in the care of English Heritage and open to the public.
Сәулет
Фуи өзеніне қарайтын тіктеуде орналасқан Рестормель қамалы – 12-ші және 13-ші ғасырдың басындағы қысқа мерзімде салынған сирек бекініс түрі, дөңгелек қабырғалы қалқанның ерекше жақсы сақталған мысалы. Англия мен Уэльсте осындай 71 мысал белгілі, және Рестормель қамалы олардың ең толық сақталғаны. Мұндай қамалдар ағаштан жасалған мот пен бейли қамалын өзгерту арқылы салынды, сыртқы қоршау тас қабырғамен алмастырылды, ал ішкі бейли тұрғын үй тас ғимараттарымен толтырылды. Бұл ғимараттар қорғаныс үшін қабырғаның ішкі жағына жақын орналастырылған. Ғимараттар 13-ші ғасырдың ерекше үрдісіне сәйкес, қабықшаға сыйымды болу үшін қисайтылған. Қабырғаның диаметрі және қалыңдығы шамамен тең. Ол әлі де толық биіктігінде, қабырға бойымен жүруге арналған жолмен тұр, ал қоршау парапеті де жақсы сақталған. Қабырғаның айналасын терең ор қоршап тұр. Қабырға мен ішкі ғимараттар шиферден салынған, ол қамалдың солтүстік-шығысындағы тік беткейден қазылған болуы мүмкін. Бұлақтан қысыммен су құбырлар арқылы қамал ғимараттарына жеткізілген. Көбінесе қираған шаршы қақпа мұнарасы ішкі қамалға кіруді күзетіп тұр, және қамалдың алғашқы тастан салынған бөлігі осы мұнара болған болуы мүмкін. Қамал моттың үстінде тұрғандай көрінеді; оның массивті қабырғалары, сол кезең үшін ерекше, бастапқы моттың тереңіне батып кеткен. Бұл эффектті айналасындағы сақина тәрізді қоршау күшейтеді, кейіннен ішкі жағынан қамал қабырғасына үйілгендей етіп толтырылған. Бұл қираған жерді айналып жүруге арналған бақша жолын жасау үшін кейінірек жасалған болуы мүмкін.
Located on a spur overlooking the River Fowey, Restormel Castle is an unusually well preserved example of a circular shell keep, a rare type of fortification built during a short period in the 12th and early 13th centuries. 71 examples are known in England and Wales, of which Restormel Castle is the most intact. Such castles were built by converting a wooden motte and bailey castle, the external palisade replaced by a stone wall and the internal bailey filled with domestic stone buildings. These were clustered around the inside of the wall to provide a defence. The buildings are curved to fit into the shell keep, in an extreme example of the 13th century trend. The wall measures in diameter and is up to thick. It still stands to its full height with a wall walk above the ground, and the battlemented parapet is also reasonably intact. The wall is surrounded in turn by a ditch by deep. Both the wall and the internal buildings were constructed from slate, which appears to have been quarried from the scarp face north east of the castle. Water from a spring was piped under pressure into the castle buildings. A square gate tower, largely ruined, guards the entrance to the inner castle, and may have been the first part of the castle to have been partially constructed in stone. The castle appears to stand upon a motte; its massive walls were, unusually for the period, sunk deep into the original motte. The effect is heightened by a surrounding ringwork, subsequently filled in on the inner side so as to appear to heap against the castle wall. This may been done to provide a garden walk around the ruin in a later period.
Тарих
Рестормель Нормандық магнаты Роберттің, Мортен графының Ланливери приходындағы Бодардл иелігінде орналасқан феодалдық билігінің бір бөлігі болды. Рестормель қамалы, шамасы, Нормандар Англияны басып алғаннан кейін 1100 жыл шамасында жергілікті шериф Балдуин Фиц Турстинмен мотт және бейли қамалы ретінде салынған. Балдуиннің ұрпақтары шамамен 200 жыл бойы Корнуолл графтарының вассалдары және иеленушілері ретінде иелікті сақтап келді. Ол бастапқыда аң аулау үйі ретінде де, бекініс ретінде де пайдаланылған болуы мүмкін. 1192 және 1225 жылдар аралығында иелік еткен Роберт де Кардинхэм ішкі қабырғаларды тұрғызып, қақпа үйін толығымен тасқа айналдырды, осылай қамалға қазіргі дизайнын берді. Қамал бірнеше жыл бойы Кардинхэмдерге тиесілі болды, олар оны ескі Кардинхэмдегі қамалынан артық көрді. Эндрю де Кардинхэмнің қызы Изольда де Кардинхэм Томас де Трейсиге үйленді, ол 1264 жылға дейін қамалдың иесі болды. 1264 жылы Генрих III патшалығы кезіндегі азаматтық қақтығыстарда қамал Саймон де Монфорт тарапынан күрессіз басып алынды, ал 1265 жылы Корнуоллдың бұрынғы бас шерифі сэр Ральф Арунделл оны қайта басып алды. Біраз көндіруден кейін Изольда де Кардинхэм 1270 жылы қамалды Генрих III-нің інісі, Корнуоллдың Ричардына сыйлады. Ричард 1271 жылы қайтыс болды, ал оның ұлы Эдмунд Рестормельді өзінің негізгі әкімшілік ортасы ретінде қабылдады, онда тұрған кезінде қамалдың ішкі бөлмелерін салып, оны өзінің «герцогтық сарайы» деп атады. Осы кезеңде қамал сәнді бөлмелері мен су құбырлары бар «шағын сарайға» ұқсады. Онда қалайы басқармасы орналасқан және ауылдағы табысты қалайы кен орындарын бақылап отырды.
Restormel was part of the fiefdom of the Norman magnate Robert, Count of Mortain, located within the manor of Bodardle in the parish of Lanlivery. Restormel Castle was probably built after the Norman conquest of England as a motte and bailey castle around 1100 by Baldwin Fitz Turstin, the local sheriff. Baldwin's descendants continued to hold the manor as vassals and tenants of the Earls of Cornwall for nearly 200 years It may have been originally used as a hunting lodge as well as a fortification. Robert de Cardinham, lord of the manor between 1192 and 1225, built up the inner curtain walls and converted the gatehouse completely to stone, giving the castle its current design. The castle belonged to the Cardinhams for several years, who used it in preference to their older castle at Old Cardinham. Andrew de Cardinham's daughter, Isolda de Cardinham, married Thomas de Tracey, who owned the castle until 1264. The castle was seized in 1264 without fighting by Simon de Montfort during the civil conflicts in the reign of Henry III, and was seized back in turn by the former High Sheriff of Cornwall, Sir Ralph Arundell, in 1265. After some persuasion, Isolda de Cardinham granted the castle to Henry III's brother, Richard of Cornwall in 1270. Richard died in 1271, and his son Edmund took over Restormel as his main administrative base, building the inner chambers to the castle during his residence there and titling it his "duchy palace". The castle in this period resembled a "miniature palace", with luxurious quarters and piped water. It was home to stannary administration and oversaw the profitable tin mines in the village.
Тағайындалған және құрып кеткен
Эдмунд 1299 жылы қайтыс болғаннан кейін қамал Корольдік билікке қайтарылды, ал 1337 жылдан бастап қамал Корнуолл герцогтығының 17 ежелгі меншігінің бірі болды. Ол тұрғын үй ретінде сирек пайдаланылды. Герцогтықтың маңызды иеліктерінің бірі – Гасконияның жоғалтылуынан кейін, қамалдың ішіндегі заттар басқа резиденцияларға көшірілді. Иесі болмағандықтан, қамалдың басқаруына үлкен сұраныс болды, соның нәтижесінде қамал және оның жері тиімді басқаруымен белгілі болды. 1337 жылы Корнуолл герцогтығының меншігін тексеру кезінде қамалдың құлауға бет алғаны тіркелді. Ол Қара ханзаданың бұйрығымен кеңінен жөнделді, бірақ 1376 жылы оның қайтысынан кейін тағы да құлдырады. Рестормель өте ұзақ тарихында бір рет ғана әрекетке түсті, ол кезде Парламенттік гарнизон қираған орынды басып алып, Азамат соғысы кезінде негізгі жөндеу жұмыстарын жүргізді. Оны соғыстан бұрын Фуэй округінің Парламент мүшесі болған, Карл I-ге адал жергілікті ақсүйек сэр Ричард Гренвилл бастаған қарсы күштер қоршады. Гренвилл 1644 жылдың 21 тамызында Парламенттік күштерді қоршауға маневр жасағанда қамалға шабуыл жасады. Кейіннен қамалдың қиратылған-қиратылмағаны белгісіз, бірақ 1649 жылғы Парламенттік тексеруде ол толығымен қираған деп тіркелді, тек сыртқы қабырғалары ғана тұрды, және оны жөндеуге тым қираған, ал бұзуға тым арзан деп есептеді. 19 ғасырға қарай ол танымал туристік орынға айналды. 1865 жылы қамалға келген француз жазушысы Анри Франсуа Альфонс Эскирос қираған орындарды "ағылшындар романтикалық көрініс дейтін нәрсе" деп сипаттады. Ол бөренелермен жабылған қираған орындар "пикниктерге және ойын-сауыққа" келушілерді тартты деп атап өтті. 1846 жылы британдық корольдік отбасы қамалға келді; олардың яхтасы Виктория мен Альберт Фуэй өзенімен жоғары көтерілді.
After Edmund's death in 1299 the castle reverted to the Crown, and from 1337 onwards the castle was one of the 17 antiqua maneria of the Duchy of Cornwall. It was rarely used as a residence, After the loss of Gascony, one of the key possessions of the Duchy, the contents of the castle were removed to other residences. With an absent lord, the stewardship of the castle became much sought after, and the castle and its estate became known for its efficient administration. The castle is recorded as having fallen into disrepair in a 1337 survey of the possessions of the Duchy of Cornwall. It was extensively repaired by order of the Black Prince, but declined again following his death in 1376. Restormel has seen action only once during its long history, when a Parliamentary garrison occupied the ruins and made some basic repairs during the Civil War. It was invested by an opposing force loyal to Charles I, led by Sir Richard Grenville, a local member of the gentry who had been the member of Parliament for Fowey before the war. Grenville stormed the castle on 21 August 1644, whilst manoeuvring to encircle Parliamentary forces. It is not clear whether it was subsequently slighted but in an Parliamentary survey of 1649, it was recorded to be utterly ruined, with only the outer walls still standing, and was deemed to be too badly ruined to repair and too worthless to demolish. By the 19th century it had become a popular attraction. The French writer Henri François Alphonse Esquiros, who visited the castle in 1865, described the ruins as forming "what the English call a romantic scene." He noted that the ivy covered ruins attracted visitors for "for picnics and parties of pleasure". In 1846 the British royal family visited the castle; arriving on their yacht, the Victoria and Albert up the River Fowey
Бүгін
1925 жылы Корнуолл герцогы, кейіннен король Едуард VIII бұл қираған нысанды Жұмыс жөніндегі басқармаға тапсырды. 1971 жылы қамалдың қалпына келтірілуі туралы ұсыныс жасалды, бірақ күшті қарсылық туындағаннан кейін ол ұсыныстан бас тартылды. Он жыл өткен соң, қамал қорғалатын ескерткіш ретінде тіркелді.
In 1925, Prince Edward, Duke of Cornwall – later King Edward VIII – entrusted the ruin to the Office of Works. In 1971 a proposal was to restore the castle, but was dropped after strong opposition. A decade later, the castle was designated a scheduled monument.
Әдебиет және халықтық мәдениет
Корнуоллдағы Рестормель қамалының» поэтикалық бейнесінде Томас Алломның суретіне сүйене отырып, Летиция Элизабет Лэндон осы қамалдың соңғы «кастелян немесе констебль» өлімі туралы үркіткіш оқиғаны баяндайды, оны «әдеттегі айтылатын аңыз» деп көрсетеді. Ұлы Батыс темір жолы өз Касл классындағы локомотивтерінің біріне, 5010 нөміріне Рестормель қамалы деген ат берді. Локомотив 1927 жылы салынды және 1959 жылы пайдаланудан алынды. Сонымен қатар, «Рестормель» атты Спенсер Свиттпиа да бар.
In her poetical illustration 'Restormel Castle, Cornwall', to a picture by Thomas Allom, Letitia Elizabeth Landon tells a spooky tale of the death of its last 'castellan or constable', which she states to be 'traditionary'. The Great Western Railway named one of their Castle class locomotives, number 5010, Restormel Castle. The locomotive was built in 1927 and withdrawn from service in 1959. There is also a Spencer Sweetpea named Restormel.