Швеция тілінің саясатын қадағалайтын Språkrådet кеңесі туралы ақпарат. Тілді дамыту, грамматика, әдебиет нормаларын анықтайды. Кіші топтар тілі де қолдау тапқан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Швеция тілі саясаты жөніндегі үкіметтік агенттік
Swedish government agency for language policy
Швецияның Тілдік кеңесі (Språkrådet) – швед тілін дамыту және жетілдірудегі негізгі реттеуші орган. Кеңес Швеция үкіметінің Тіл және фольклор институтының (Institutet för språk och folkminnen) бөлімшесі болып табылады. Кеңес әр түрлі кітаптар жариялау арқылы тілді бақылауды жүзеге асырады, олардың ішінде емле және грамматика бойынша ұсыныстар, сондай-ақ жалпы оқырмандарға арналған тіл білімі туралы кітаптар бар. Кітаптардың сатылуынан түскен қаражат кеңестің жұмысын қаржыландыруға жұмсалады. Кеңес Швециядағы бес ресми азшылық тілінің төртеуімен де жұмыс істейді: фин тілі, меэнкieli, идиш және романи тілдері (сами тілінен басқа), сондай-ақ швед тілінің есімдер тілімен. 1965 жылдан 2007 жылға дейін кеңес «Тіл күтімі» (Språkvård) деген мағынаны білдіретін тоқсандық журналды шығарды. Журналда швед тілінің қолданылуы мен дамуы туралы мақалалар, емле және грамматика бойынша сұрақ-жауаптар, сондай-ақ түрлі жағдайларда швед тілін қолдану бойынша нұсқаулар жарияланды.
The Language Council of Sweden (Språkrådet) is the primary regulatory body for the advancement and cultivation of the Swedish language. The council is a department of the Swedish government's Institute for Language and Folklore (Institutet för språk och folkminnen). The council asserts control over the language through the publication of various books with recommendations in spelling and grammar as well as books on linguistics intended for a general audience, the sales of which are used to fund its operation. The council also works with four of the five official minority languages in Sweden: Finnish, Meänkieli, Yiddish, and Romani (Sámi excluded) alongside the Swedish Sign Language. Between 1965 and 2007, the council published the quarterly journal Språkvård (lit. "Language care"). The journal published articles about the use and development of the Swedish language, Q&As about spelling and grammar as well as guidelines for the use of Swedish in various contexts.
Тарих
Швед тілі кеңесінің тамыры солтүстік елдердегі ресми тілдерді қолдануды бақылауға жасалған әрекеттерге салады. Бірлескен скандинавиялық жобаның алғашқы идеялары 1930 жылдары пайда болды және 1941 жылы скандинавия тілдерін дамыту үшін Дания ұйымы құрылды. Швецияны қоспағанда, барлық скандинавиялық елдердің Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысуы бүкіл скандинавиялық ынтымақтастық идеясын жүзеге асыруға кедеріс келтірді. 1944 жылдың 3 наурызында 16 ұйымнан тұратын топ сол кезде Nämnden för svensk språkvård ("Швед тілінің күтім комитеті") деп аталған ұйымның алғашқы құрылтай жиналысын өткізді. Қаржылық қиындықтарды еңсеру үшін кеңес 1973 жылы қайта ұйымдастырылып, Svenska språknämnden ("Швед тілі комитеті") деген атау алды. Үкімет кеңестің болашағын қамтамасыз ету үшін төрт тұрақты қызметкердің қаржыландырылуын кепілдеді; бұл көрсеткіш кейіннен өсті және кеңестің нақты қажеттіліктеріне байланысты белгілі бір мүшелер санымен шектелмеді. Қаржыландыру жауапкершілігін өз мойнына алған үкімет төрағаны және хатшылық басшысын тағайындау құқығына ие болды. Кеңес 2006 жылы қазіргі атауын (Språkrådet; "Тіл кеңесі") алды, ол мемлекеттік агенттік – Тіл және фольклор институтының бөліміне айналды. Ogooglebar (o префиксі (теріс префікс) + googlebar (google + bar жұрнағы (қабілетті))) – швед тіліндегі сөз, Швеция тілдік кеңесі Google-дың брендтік қорғау туралы талабына байланысты жаңа сөздердің алғашқы 10 тізімінен алып тастауға мәжбүр болды. Бұл сөз "Google-да табуға болмайтын" деп аударылады (сөзбе-сөз аударғанда да осы мағынаны білдіреді). Кеңес "Google-дың тілді бақылауға талпынуына наразылығын" білдірді.
The Language Council of Sweden has its roots in the attempt to assert control over the official language use among the Nordic countries. The first ideas of a joint Nordic project surfaced in the 1930s and resulted in a Danish organization for Nordic language cultivation being founded in 1941. The idea of an all Nordic cooperation was thwarted by the fact that all Nordic countries with the exception of Sweden were embroiled in the Second World War. On 3 March 1944 a group of 16 organizations held the first constituent assembly for what was then called Nämnden för svensk språkvård ("The Committee for Swedish Language Cultivation"). To counter difficulties in its finances, the council was reorganized in 1973 and assumed the name Svenska språknämnden ("The Swedish Language Committee"). The government also assured the future of the council by guaranteeing the financing of four permanent staff members; a figure which later grew and was no longer limited to a certain number of members, but by the actual needs of the council. Since the government assumed the responsibility for the financing, it also has the right to appoint the chairman and the head of the secretariat. The council assumed its current name (Språkrådet; "The Language Council") in 2006, as it became a department of the state agency the Institute for Language and Folklore. Ogooglebar (from o prefix (negative prefix) + googlebar (google + bar suffix ( able))) is a word, in Swedish, that the Language Council of Sweden has been forced to remove from its top 10 list of new words by a claim of brand protection from Google. The word is translated as (and also when translated literally means) ungoogleable. The council expressed its "displeasure with Google's attempts to control the language".