Бертрада де Монфор: Норман ақсұлуы, Франция патшайымы және өнерді қолдаушысы
Bertrade of Montfort
Бертрада Монфорт – норманд ақсүйек, Анжу графының әйелі, Франция королевасы (1092-1108). Өмірі, тарихы, пигаш аяқ киімдерін танымал етудегі рөлі туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бертрада Монфорт ( – 14 ақпан 1117), басқа да есімдермен белгілі, Монфорт әулетінен шыққан нормандық дворян әйел. Ол Фульк Қасқақпен бірінші некесі арқылы Анжу графесі (1089–1092) болды, содан кейін бастапқыда көп әйелді неке арқылы Франция королевасы (1092–1108) атанды. [[Францияның I Филиппісі]] өз заманының діни тарихтарында айыпталып, пигаш аяқ киімдерін танымал етуде маңызды рөл атқарды және Оғай Брюйерде Фонтеврод аббаттығының еншілес монастырын құрды.
Bertrade of Montfort ( – 14 February 1117), also known by other names, was a Norman noble from the House of Montfort. She was countess of Anjou (10891092) through her first marriage to Fulk the Rude and then queen consort of France (10921108) through her initially bigamous marriage to [[Philip I of France Condemned in her era's ecclesiastical histories, she played a role in the popularization of pigache footwear and founded a daughter house of Fontevraud Abbey at Hautes Bruyeres.
Аттар
Бертрад – француз тіліндегі әйел есімі, Бертамен байланысты, протогерман тілінің *berht ("жарық") және *rād ("кеңес, ақыл") деген түбірлерінен тараған. Ең танымал иесі – Шарль Ұлының анасы, Лаондық Бертрада. Нормандық графиня және королеваның есімі Монфорттан Бертрада (Бертрада де Монтефорти) және оның әулетінің атының француз тіліндегі нұсқасы бойынша Бертрада де Монфорт деп те аталады.
Bertrade is a French feminine given name related to Bertha, descended from Proto Germanic roots reconstructed as *berht ("bright") and *rād ("counsel, advice"). Notably, it was held by Bertrade of Laon, mother of Charlemagne. The Norman countess and queen's name also appears as Bertrada of Montfort (Bertrada de Monteforti) and as Bertrade de Montfort from the French form of her family's name.
Өмір
Бертрада 1070 жылдары Монфорт әміршісі Симон I мен Эврёлік Агнестің қызы ретінде дүниеге келді. Оның ағасы Амаури III болды. Жасөспірім кезінде Бертрада анасының туысы Эврёлік Вильгельмнің қамқорлығында болды. 1089 жылы көп некелескен Анжу графы Фульк IV Нормандия герцогы Роберт Куртозға Манс бүлікшілерін басуға көмектесуі үшін оның қолын сұрады. Герцогқа және Фульктің көптеген бұрынғы әйелдеріне қатысты күмәндеріне қарамастан, Вильгельм бұрынғы туысы Ральф Асбастың иелігінде болған жерлерді қайтару шартымен некеге келісті. Англиялық тарихшы Ордирик Виталистің хабарлауынша, Фульк өзінің буналарына ұялып, Батыс Еуропада жылдам сәнге айналған, бірақ шіркеу тарапынан қайта-қайта айыпталып келген, ұшты саусақты аяқ киім – пигаш жасауды ойластырды. 1089 жылы үйленгеннен кейін көп ұзамай Бертрада Фульктің ұлы және мұрагері Фульк V-ті дүниеге әкелді.
Bertrade was born around 1070 to Simon I, lord of Montfort, and Agnes of Évreux. Her brother was Amaury III. As a teenager, Bertrade was the ward of her maternal uncle William of Évreux. In 1089, the much married Count Fulk IV of Anjou demanded her hand from Duke Robert Curthose of Normandy in exchange for his assistance putting down rebel Manceaux. Despite his reservations about the duke and about Fulk's numerous ex wives, William consented to the marriage in exchange for the restoration of lands previously held by his relative Ralph the Asshead. According to the scandalized English historian Orderic Vitalis, Fulk's embarrassment concerning his bunions prompted him to develop the pigache, a pointed toe shoe that quickly became fashionable across Western Europe despite repeated condemnations by the church. Shortly after their 1089 marriage, Bertrade bore Fulk's son and heir, Fulk V.
1092 жылдың басында Бертрада Фулькті тастап кетті немесе оны алып қашты – дереккөздер әртүрлі – және Франция королі Филипп I-мен бірге өмір сүре бастады. Ол әлі Фульктен ресми түрде ажырасқан жоқ болса да, 15 мамыр 1092 жылы Филиппке үйленді және оның патшайымы болды. Ол Фулькті жағдаймен тез татуластырған сияқты, ал Филипп шіркеудің қауымнан шығару қаупіне қарамастан онымен бірге қалды. Ақырында 1095 жылы Папа Урбан II тарапынан қауымнан шығарылған Филиппке Бірінші крест жорығына қатысуға тыйым салынды, ол оның тұңғыш ұлы Фульк билеген Иерусалим Корольдігін құрды. Ордирик Виталистің сол дәуірге арналған «Шіркеу тарихы» еңбегінде Бертрада өзінің ұлдарының Филипптің орнын басуын қалағаны, оның тұңғыш ұлы Людовикті улау және сиқырлау арқылы өлтіруге тырысқаны және тіпті Англия королі Генрих I-ге хат жазып, оның келіншегін қамауын сұрағаны айтылады. 1108 жылы Филипп қайтыс болғаннан кейін, Людовик оның орнын басып, Бертрада Фонтевро абаттығында монах болды. Ол 1112 жылға дейін Обер-Брюйерде (Hautes Bruyères) қыз үйін құрды және 1117 жылдың 14 ақпанында қайтыс болғанға дейін абысыны ретінде сол жерге көшіп барды.
In early 1092, Bertrade either abandoned Fulk or was abductedaccounts varyand began living with Philip I, king of France. Although she might not have yet been formally divorced from Fulk, she married Philip on 15 May 1092 and became his queen consort. She seems to have quickly reconciled Fulk with the situation and Philip remained with her despite threats of excommunication by the church. Finally excommunicated by Pope Urban II in 1095, Philip was forbidden from joining the First Crusade, which established the Kingdom of Jerusalem that her first son Fulk eventually ruled. In Orderic Vitalis's Ecclesiastical History of the era, he claims Bertrade was anxious that one of her sons succeed Philip, claiming she sought to kill his first son Louis through sorcery and poison and even wrote to Henry I, king of England, asking him to arrest her stepson. Upon Philip's death in 1108, Louis did succeed him and Bertrade became a nun at Fontevraud Abbey. She founded a daughter house at Hautes Bruyeres before 1112 and moved there as its abbess before her death on 14 February 1117.