Кіріспе

Аспанның қабырғасы, Көздің қабырғасы – Джонатан Летемнің 1996 жылы жарық көрген жеті қысқа әңгімеден тұратын жинағы. 2002 жылы Ұлыбританияда осы атпен тағы бір жинақ жарық көрді, онда да жеті әңгіме болды, алайда бұрынғы жинақтағы "Венилдің басылуы" және "Қаздың мәңгілік сөзі" әңгімелері "Access Fantasy" және "Қалаға қалай кірдік және қайтадан қалай шықтық" әңгімелерімен ауыстырылды. Бұл жинақтағы барлық әңгімелер, Летемнің ерте туындылары сияқты, мазмұнымен әртүрлі болғанымен және қазіргі қоғам туралы кейбір сырттай айтылмаған пікірлерді қамтитын болса да, айқын ғылыми-фантастикалық элементтерге ие. Бұл жинақ 1997 жылы World Fantasy Award сыйлығына ие болды.

Әңгімелер туралы

"Vanilla Dunk" болашақта кәсіби баскетболшылар өздерінің дағдыларына емес, тарихи тұлғалардың шеберліктерін көшіретін экзокиімдерге сенеді. Бұл дағдылар лотерея арқылы тағайындалады, ал оқиғаның басым бөлігі кейбір ойыншылардың наразылығына толы, себебі жағымсыз және алғыссыздық танытқан ақ терілі ойыншы "Жорданның дағдыларын" иеленеді. Ойыншы бір маусым ғана ойнағаннан кейін жарнамалық келісімдерге байланысты зейнетке шығып, "Жорданның дағдыларын" келесі 15 жылға тоқтатады. "Бақытты адам" үкіметтік мекемелерден тірілгендіктен, саналы өмірінің бір бөлігін тозақта өткізуге мәжбүр болған адамды көрсетеді. Азап шегу кезеңдерінде оның денесі Жерде қалып, күнделікті әрекеттерін жалғастырады, бірақ ештеңе сезінбейді және есіне алмайды. Оқиға басты кейіпкердің отбасылық өміріне, әсіресе оның ұлымен қарым-қатынасына қатысты, ол әкесінің тозақтағы тәжірибесін компьютерде интерактивті шығарма ретінде бейнелеуге тырысады. "Мәңгілік деді Ырғаққұс" бұл әңгімелердің ең эзотерикалықсы болып табылады. Нақты айтылмаса да, әңгімедегі көптеген кейіпкерлер бірге өмір сүруге кіріспес бұрын өткендерін тазартуға шешім қабылдаған екі ғашықтың тұлғаларының әртүрлі аспектілерін бейнелейтін компьютерлік бағдарламалар сияқты көрінеді. Кейіпкерлер коктейль кешінде араласып, екі ғашықтың ерекшеліктері кейіпкерлердің формасы мен тілі арқылы ашылады. "Қатаң қылмыскерлер" басқа әңгімелерге қарағанда готикалық атмосфераға ие және өмір бойына сотталған қылмыскерлердің сөзбе-сөз қатаңдатылып, басқа қылмыскерлер қамалатын түрмені салу үшін кірпіш ретінде қолданылатындығы туралы болжамға негізделген. Осы қылмыскерлердің бірінің ұлы сотталып, әкесінің бейнесі қабырғада тұрақты түрде қарайтын камераға орналасады, бұл оны қорқытады. Бұл оқиға Летемнің кейінірек жарық көрген "Жалғыздық бекінісі" романындағы кейбір жағдайларды болжайды. "Жарқындық және азап шегуші" Нью-Йорктегі есірткі сатушысы (атауы Жарқындық) туралы, ол адамның азапты энергиясымен қоректенетін, түсініксіз және зардап шекпейтін шетелдік құбылыстың назарын аударады. Бұл әңгіме 2004 жылы Пол Дано мен Юджин Бердтің қатысуымен тікелей бейнефильмге бейімделді.

Ұлыбритания нұсқасы

"Қосылу фантазиясы": Бұл жақын болашақтағы әлемде АҚШ-тың аталмаған қаласында кең таралған баспанасыздық пен көлік қанағатсыздығы орын алады. Бұл жағдаймен күресу үшін көліктерінде тұруға мәжбүр болғандарға өздерінің виртуалды шындық "Тіркелген пәтерлері" ұсынылады, бұл олардың қиын жағдайын жеңілдетуге көмектеседі, әлеуметтік қамсыздандыру тікұшақтары мен тамақ-сусын сатушылар да біршама көмек көрсетеді. Дегенмен, көлікте тұру мәңгілік емес, өйткені кейбір бақытты "көлік адамы" пәтерде тұратындарға жарнама ретінде табыс таба алады, олар "бір бағытты өткізуге болатын кедергінің" ар жағында тұрады. Маргаретпен бірге жарнамалық жұмыс істейтін аты-жөні аталмаған баяндаушы бастапқыда "undermall" деп аталатын жерге жіберіледі, бірақ заңсыз түрде пәтерге барады, онда ол ұсталады, бірақ Маргарет емес. "Біз қалаға қалай кірдік және қайтадан қалай шықтық" атты әңгімеде Глория мен Льюис – АҚШ ыдырап, азаматтық милициямен қорғалған, балқандық мемлекеттерге бөлінуі мүмкін болатын қараңғы болашақтағы виртуалды шындық сатушылары. Олар виртуалды шындық жарыстарын (немесе "жаңа орталарды") ұйымдастырады, бұл олардың кішкентай қалалық қарсыластарына бүгінгі компьютерлік ойындарға ұқсас құрылымдалған медиа ортада бәсекелесуге мүмкіндік береді. Бір қызығы, бұл әлемде кездейсоқ секс туралы ешқандай мәлімет жоқ. Алайда, виртуалды шындыққа деген құмарлық азайды, және Глория, Льюис және олардың виртуалды шындық құрылғысы жолға шығады, мүмкін Сан-Францискоға дейін. Бұл әңгіме киберпанк жанрындағы әдебиеттің өткір сатирасы.