Кіріспе
6 ғасырдағы Регед патшасы Уриен ('/jʊər//i//ə//n/;), көбінесе Уриен Регед немесе Уриенс деп аталады, Регед әулетінен шыққан ерте британдық Регед патшалығының 6 ғасырдың соңындағы патшасы болған. Артурий жырларында ол Гарлот (Гарлот) немесе Гор (Гор) патшасы Уриен кейіпкеріне шабыттандырды. Оның ең белгілі ұлы Оуэйн маб Уриен де осыған ұқсас кейіпке айналды.
Urien ('/jʊər//i//ə//n/; ), often referred to as Urien Rheged or Uriens, was a late 6th century king of Rheged, an early British kingdom of the Hen Ogledd (today's northern England and southern Scotland) of the House of Rheged. In Arthurian legend, he inspired the character of King Urien of either Garlot (Garloth) or Gore (Gorre). His most famous son, Owain mab Urien, similarly turned into the character of Ywain.
Өмірбаян
Шежірелерге сәйкес, Регед патшасы Уриен – Синфарх Оердің, Меирхион Гүлдің, Горвсттың, Кеноудың, Коэль Хеннің (Король Коулдың) ұлы еді. Коэль Хен – Адриан қабырғасы аумағындағы римдік биліктен кейінгі әскери жетекші ретінде алғаш рет тіркелген. Уриен Берниция (қазіргі Нортумбрия) Англия патшалығының билеушілеріне қарсы күресті. VI ғасырдың ортасында Англия ақсүйегі Ида Меткольдты басып алып, материкке шабуылдар жасауды бастады. Уриен Стратклидтің Риддерх Хаел "Жомарт" және Коэльдің тағы екі ұрпағы – Гваллог маб Ллаеног пен Моргант Булх сияқты басқа солтүстік патшаларымен бірікті. Олар англдарды жеңіп, Линдисфарнға қоршау салды, бірақ Historia Brittonum бойынша, Уриен өзінің билігіне қызғанған Моргант Булхтың бұйрығымен өлтірілді. Оны Лойфан Ллаф Дифо атты адам өлтірген деседі. Уэльстік триадалардың бірі Уриеннің өлімін "Үш қайғылы қастандық" деп атайды, ал екіншісі оны "Британияның үш ұлы шайқас басшысы" деп санайды. Уриеннің күші мен Гвен Истрад және Альт Клут Форд шайқастары сияқты жеңістері Талиэсиннің оған арнаған мақтау өлеңдерінде сақталған. Оның кем дегенде бес ұлы болды: Оуэйн, Ривалон, Эльфин, Рун 'Баладр Брас' және Пасген. Олардың үлкені (Оуэйн маб Уриен) оның орнына отырды.
Аңыз
Уриен ғасырлар бойы Уэльсте танымал тұлға болып қалды, ол және оның ұлы Оуэйн Артурий аңызына енді, ол Британиядан континенттік Еуропаға тарағанда. Артур патша туралы аңызда Уриен – Лотиан патшасы Лоттың ағасы. Жоғарғы дәрежелі романстарда оның патшалығының орны басқа әлемдегі және сиқырлы Royaume de Gorre (Гор) немесе әлдеқайда аз фантастикалық Garlot (Гарлот) жеріне көшіріледі. Утер Пендрагон (Артурдың әкесі) билігі кезінде Уриен жас Артурдың әпкесі немесе жарты әпкесі Морганға үйленеді (кейде Артурдың тағы бір әпкесі Уриеннің әйелі деп аталады, мысалы, Livre d'Artus-тағы Гермезан және Of Arthour және Merlin-дегі Блазин). Ол, басқа да бірнеше елдердің патшалары сияқты, бастапқыда Утер қайтыс болғаннан кейін Артурдың таққа отыруына қарсылық көрсетеді. Уриен және басқалары жас монархқа қарсы бүлік көтереді (Уриен тіпті Артурдың әйелі Гвиневераны қысқа уақытқа жекелеп алады), бірақ жеңілгеннен кейін ол бүлікшілердің басшыларының бірі болып, Артурдың одақтасы мен қарауына өтеді. Алайда, Морганмен некесі бақытты деп көрсетілмейді, өйткені Post Vulgate Cycle-дың танымал нұсқасында (Томас Малоридің ықпалды Le Morte d'Arthur кітабында да бар) Морган Экскалибурды Уриен мен Артурды өлтіру үшін және өзін және сүйіктісі Акколонды таққа отырғызу үшін пайдалануды жоспарлайды. Морган бұл жоспардың барлық бөлігінде сәтсіздікке ұшырайды, олардың өз ұлы мен көл ханымның араласуымен жоспары бұзылады. Уриеннің Морганнан Ивайн (Оуэйн) туғаны айтылады, бірақ көптеген мәтіндер оған екінші ұлын, Ивайн жексұрын баласын да тағайындайды. Уэльстік дәстүр оған Модронның қызы Морфид есімді қызды да жатқызады. Роджер Шерман Лумистің сөзінше, тағы бір Артур патшасының есімі мен кейіпі – Гарлоттың Нентресі (Артурдың қарындасы Элейннің күйеуі) Уриеннен алынған болуы мүмкін. Малори кейде Уриеннің есімін Уриенс деп те жазады, бұл кейінірек авторларды (мысалы, Альфред Теннисон) оны Артурдың қатал қарсыласы Король Риенспен теңестіруге итермеледі.
Танымал мәдениетте
Уриен Хэдд Уиннің 20-ғасырлық уэльс аудлы «Yr Arwr»-да есімдерін табады. Ол Мэри Стюарттың «Мерлин» трилогиясындағы екінші дәрежелі кейіпкер. Джон Бурманның «Эскалибур» (1981) фильмінде ол Артурдың одақтасы болып, оны рыцарьлыққа қабылдайтын жау лорды ретінде Уриенс болып бейнеленеді. Ол Мелвин Брэггтің «Кредо» (1996) романының маңызды кейіпкерлерінің бірі (АҚШ-та «Қылыш және Ғажайабат» деп қайта басылды), бұл кельт мәдениетін және Нортумбриялықтар мен Римдіктердің (католиктердің) басқыншылығына қарсы күресін мақтайды.