Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Португалиядағы де-факто одақ (união de facto;) – ресми тіркеусіз, бірақ некеге ұқсас құқықтар берілген заңды мойындалған қатынас. Аталған одақтың негізі – жұбайлардың өзін некеде тұрғандар ретінде басқаларға көрсетуі және олардың қарым-қатынастарын некелік принциптерге сәйкес құруы. Бұл, де-факто одақтың заңды күшіне ие екенін дәлелдейді. Дегенмен, бұл одақ толыққанды некемен тең емес: де-факто одақтағы жұбайлардың құқықтары мен міндеттері, некедегі жұбайлардың құқықтары мен міндеттерінен ерекшеленеді.
A de facto union in Portugal (união de facto; ) is a legally recognized relationship which is granted similar rights to marriage, without formal registration. As with a common law marriage (which is sometimes called "marriage in fact"), the act of the couple representing themselves to others as being married, and organizing their relation as if they were married, acts as the evidence for the legal recognition as a de facto union. However, unlike a common law marriage, the status is not equivalent to a marriage: the legal rights and obligations of a couple in a de facto union are different from those of a married couple.
Тарих
Де-факто одақтары алғаш рет 1999 жылғы 1 шілдедегі №135/99 заңымен әртүрлі жынысты жұптар үшін ресми түрде енгізілді, бірақ бұл мәртебемен берілген кейбір құқықтық қорғаулар 1976 жылдан бастап әртүрлі басқа заңдарда жеке-жеке қолданыста болған. Кейіннен де-факто одақтары 2001 жылғы 11 мамырдағы №7/2001 заңымен бір жынысты жұптарға да таратылды. Сол күні «ортақ экономика» туралы заң да қабылданып, ортақ шаруада бірге тұратын екі немесе одан да көп адамға де-факто одақтың көптеген құқықтарымен, әлеуметтік жәрдемақыдан басқа қорғау берді. 2010 жылғы 5 маусымнан бастап Португалия бір жынысты некелерді де мойындайды, де-факто одақтары некеге тұрмайтын жұптарға (бір жынысты немесе әртүрлі жынысты) балама болып қалады.
De facto unions were first formally introduced for opposite sex couples in Law no. 135/99 of 1 July 1999, although some of the legal protections granted by the status already existed separately in various other laws, dating back to 1976. De facto unions were later extended to same sex couples by Law no. 7/2001 of 11 May 2001. On the same day, a law on economia comum ("common economy") was also implemented, granting protection to two or more persons that live in common economy with most of the rights of the de facto union, except welfare benefits. Since 5 June 2010, Portugal also recognizes same sex marriage, with de facto unions remaining as an alternative to couples (same sex or opposite sex) who do not wish to marry.
Құру және тоқтату
Бұл процеске тіркелу қажет емес. Екі жыл бірге тұрғаннан кейін құқықтар талап етіле алады. Одақты растау үшін бірлескен салық есебін беруге өтініш беруге болады, бірақ бұл міндетті емес. Португалиядағы фактілік одақтар бір жолдастың қайтыс болуымен немесе некеге тұруымен, немесе жолдастардың біреуінің өтініші бойынша тоқтатылады.
There is no registration for the process. Rights can be claimed after a couple lives together for two years. An application of joint tax assessment can be made to prove the union but it is not required. Portuguese de facto unions terminate upon the death or marriage of one of the partners, or upon request of one of the partners.
Құқықтар
Заң тұрғын үймен қамтамасыз ету, мемлекеттік қызметкерлерге және еңбек артықшылықтары, некедегі серіктестер ретінде салық режимін таңдау мүмкіндігі және әлеуметтік төлемдерді қамтиды. 2016 жылдың 1 наурызынан бастап, некеде болсын, болмасын, кез келген жынысты жұптар бала асырап алуға құқылы. 2006 жылдың желтоқсанынан бері, де-факто одақта тұратын бір жынысты (және қарама-қарсы жынысты) жұптар азаматтық алуға үміткер болғанда және мемлекеттік қызметкер серігіне денсаулық сақтау қызметін кеңейтуді қалағанда, некедегі жұптармен теңестіріледі. 2007 жылдан бастап, жаңа Қылмыстық кодекс бір жынысты жұптарды үй ішіндегі зорлық-зомбылық, серікті өлтіру, серіктің қарсы жақта куәлік беруден бас тарту және кодексте некедегі жұптар туралы айтылған басқа да жағдайларда мойындайды. 2009 жылдың шілдесінде Португалия Парламенті, солшыл партиялардың қолдауымен, де-факто одақта тұратын жұптарға некедегі жұптарға берілетін мұрагерлік құқықтары сияқты белгілі бір құқықтарды беру туралы заң жобасын бекітті. 2009 жылдың 24 тамызында президент Анибал Кавако Сильва заң жобасына вето қойды. 2010 жылдың 9 шілдесінде де-факто одақты кеңейту туралы заң (мұрагерлік құқықтарды, өтемақыны және басқа да артықшылықтарды қамтитын) Португалия Парламентінен өтті, ал 2010 жылдың 16 тамызында президент Кавако Сильва заңды ратификациялады.
The law covers housing arrangements, civil servants and work benefits, the option to choose a fiscal regime as married partners, and welfare benefits. Since 1 March 2016, couples of any sex married or unmarried can adopt children together. Since December 2006, same sex couples (and opposite sex couples) living in a de facto union are also recognized in the same way as married couples for citizenship applications and when a public servant wants to extend healthcare protection to the partner. Since 2007, a new Penal Code recognizes same sex couples regarding domestic violence, the murder of a partner, refusal to testify in court against the partner and in all other situations where married couples are referred in the code. In July 2009, the Portuguese Assembly, with support of all the parties on the left, approved a bill to extend certain rights enjoyed by married couples, including inheritance rights, to couples in a de facto union. On 24 August 2009, President Aníbal Cavaco Silva vetoed the bill. On 9 July 2010, a de facto union expansion law (that included inheritance rights, compensation and other benefits) passed the Portuguese Parliament and on 16 August 2010, President Cavaco Silva ratified the law.
Статистика
2011 жылы Португалияда шамамен 730 000 фактілік одақ тіркелді, бұл 20 жыл бұрынғы көрсеткіштен 276% артық.
In 2011, there were about 730,000 de facto unions in Portugal, a 276% increase from 20 years prior.