Кіріспе

Атеросклерозды көрсететін көрінетін зақымдану

Майлы жолақ – атеросклероз дамуының алғашқы қалың көзбен көрінетін зақымдануы. Ол артерияның ішкі бетіндегі дұрыс емес сарғыш-ақ түсті өзгеріс ретінде көрінеді. Ол көбік жасушаларының жиынтығынан тұрады, яғни липопротеинмен толған макрофагтардан, артерияның ең ішкі қабаты – интимада, қан ағып өтетін люменді қаптаған эндотелий жасушаларының астында орналасқан. Майлы жолақтарға Т-лимфоциттері, жиналған тромбоциттер және тегіс бұлшық ет жасушалары да кіруі мүмкін. Майлы жолақтар атеромаға (атероматты тақташаларға) айналуы мүмкін, бірақ барлығы дерлік одан әрі дамып, ауыр зақымдануға жетпейді.

Эпидемиология

Дамыған елдерде 10 жастан асқан балалардың көбінде аортада майлы жолақтар болады, ал коронарлық майлы жолақтар жасөспірім шақта пайда бола бастайды. 1953 жылы жүрек ауруының дамуы туралы түсінікті түгелдей өзгертетін зерттеу жарияланды. Бұл зерттеуде Корея соғысында қаза тапқан 300 американдық солдаттың дененің ішіндегі зерттеу (аутопсия) нәтижелері қарастырылды. Әскерлердің орташа жасы 22-ге жуық болса да, олардың 77 пайызында коронарлық атеросклероздың көрінетін белгілері анықталды. Бұл зерттеу жүрек ауруының жас адамдарға да қатысты болатынын және ол тек қарт адамдарға ғана тән емес екенін көрсетті. 1992 жылы жасалған есепте 10-14 жастағы балалардың 50 пайызынан астамының сол жақ төмен қарайтын артериясында микроскопиялық майлы жолақтар байқалғаны көрсетілді. Ал 8 пайызында жасушадан тыс липидтің айқын жинақталғаны анықталды. 2005 жылы 1985-1995 жылдар аралығында жүргізілген зерттеуде 5-14 жас аралығындағы аорталардың 87 пайызында және коронарлық артериялардың 30 пайызында майлы жолақтар болғаны анықталды.