Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
The Mind Robber – британдық ғылыми фантастикалық телесериал «Доктор Ху»-дың алтыншы маусымның екінші сериясы, ол алғаш рет 1968 жылдың 14 қыркүйегінен 12 қазанына дейін апта сайын бес бөлімде көрсетілді. Сериал уақыт пен кеңістіктен тыс, құбылмалы кейіпкерлер мен мифологиялық жаратылыстар, оның ішінде Медуза мен Минотавр бар әлемде өрбиді. Сериалда ағылшын ойшыл жазушысы «Мастер» (Эмрис Джонс), өзінің қарттығын сезіне отырып, Екінші Докторды (Патрик Траутон) осы әлемдегі шығармашылық күш ретіндегі өзінің орнына алмастыруға тырысады.
The Mind Robber is the second serial of the sixth season of the British science fiction television series Doctor Who, which was first broadcast in five weekly parts from 14 September to 12 October 1968. The serial is set outside of time and space in a world where fictional characters and mythological creatures including Medusa and the Minotaur exist. In the serial, the English fiction writer "the Master" (Emrys Jones), aware of his own advancing age, tries to recruit the Second Doctor (Patrick Troughton) to take over his role as the creative power in this realm.
Өндіріс
Бұл әңгіменің жұмыс атаулары «Адам күші», «Басқа әлем» және «Құбылыстың шындығы» болған. «Ақыл тонаушы» бастапқыда төрт эпизодтан тұрған, бірақ оған дейінгі «Үстемдер» сериалы алтыдан бес эпизодқа дейін қысқартылды. Осының салдарынан бірінші эпизод аз мазмұнды жазылды, себебі олар алмастырылған эпизодтың шектеулі бюджетін пайдалануға мәжбүр болды. Оқиғаны созудың нәтижесінде алғашқы төрт эпизодтың ұзақтығы 19 мен 22 минут аралығында болды, ал 5-ші эпизод «Доктор Кто» тарихындағы ең қысқа эпизод болып, 18 минуттан сәл ғана артық болды. Түсірілім кезінде актер Фрейзер Хайнс қызылшаға шалдығып, 2-ші эпизодта оның орнына Хамиш Уилсон шақырылды. Бұл Джеймидің сыртқы келбетінің кенеттен өзгеруін түсіндіретін жаңа сцена тез жазылуын қажет етті. Джейми кескіш суретке айналмас бұрын екі рет «Крейг ан Туайр» деп айқайлайды. Фрейзер Хайнс DVD-нің түсіндірмесінде бұл шотланд гаэл тілінде «водка мен тоник» дегенді білдіреді деп әзілдеді. Бұл Макларен тайпасының ұраны «Creag an tuirc» («қабан тасына») жақын. «Ақыл тонаушы» сериалының түсірілімдері 1968 жылдың маусым айында Суссекстегі Харрисон тастары мен Кройдон қаласындағы Кенли әуежайында өтті.
Working titles for this story included Man Power, Another World and The Fact of Fiction. The Mind Robber was originally composed of four episodes, but the preceding serial, The Dominators, was reduced from six to five episodes. This resulted in a sparse first episode being written, as they had to use the limited budget of the replaced episode. This stretching of the story also resulted in the first four episodes only running between 19 and 22 minutes in length, and Episode 5 being the shortest Doctor Who episode ever at slightly over 18 minutes. During production, actor Frazer Hines contracted chickenpox and was hurriedly replaced by Hamish Wilson for episode 2. This also meant that a scene had to quickly be written to explain Jamie's sudden change in appearance. On both occasions before Jamie gets turned into a cut out, he shouts, "creag an tuire". Frazer Hines joked on the DVD commentary that this is Scottish Gaelic for "vodka and tonic". It is close to the MacLaren clan's slogan "Creag an tuirc" ("the rock of the boar"). Location filming for The Mind Robber took place in June 1968 at Harrison's Rocks in Sussex and Kenley Aerodrome in Croydon.
Қалыптастыру жазбалары
Бернард Хорсфолл кейіннен "Соғыс ойындары" (1969) фильмінде Уақыт Лордының рөлін, "Далектер планетасы" (1973) фильмінде Таронды және "Қатілге қарсы" (1976) фильмінде Канцлер Готты ойнады, олардың барлығын Дэвид Малони режиссерлік етті. Ол сондай-ақ Даврос аудио пьесасында Арнольд Бэйнстің рөлін сомдады. Кристофер Робби "Киберлидерлердің кек алуы" (1975) фильмінде Киберлидер рөлін ойнап қатысты. Иан Хайнс, солдаттардың бірін ойнайтын актер, Фрейзер Хайнстың інісі. Би-Би-Си аудиториясын зерттеу жөніндегі баяндамасы көрермендердің басым бөлігінің жағымсыз реакция көрсеткенін, ал "үштен бір бөлігіне жуығы" жағымды пікір білдіргенін көрсетті. Шағымдардың көп бөлігі оқиғаның ғылыми фантастикадан гөрі фантастикаға көбірек бағытталғандығына, оны "қалыңдық" етіп көрсеткеніне қатысты. Басқалары концепцияны ұнатып, бірақ балалар үшін тым күрделі деп ойлады. Дэвид Хоу және Стивен Джеймс Уокер "Телевизия серігі" (1998) кітабында оқиғаның тапқырлығын жоғары бағалап, "өте тартымды оқиға болып қала береді және көп рет қарауға төзімді" деді. Дегенмен, олар көп үлес қоспаған кейіпкерлердің көптігі оқиғаны "шатастырды" және бір эпизодқа созылғандығы артық сөздерге әкелді. Хоу мен Уокер сонымен қатар оқиғаның "керемет" алғашқы эпизодтан кейін "нашарлағанын" сезінді. 2009 жылы Radio Times тілшісі Марк Брэкстон оқиғаның "батыл" идеясын және оның "жағымды" бірақ нәзік юморын мақтады. Ол сондай-ақ "Қыял-ғажайыптар елі" тұрғындарының "жақсы таңдалғанын" жазды, олар "орта тапқа" және "кітап сүйгіштерге" жатқанына қарамастан. А. V. Club шолушысы Кристофер Бахн оны "сериалдың жанрлық шекараны бұзған және болашаққа бағытталған оқиғаларының бірі" деп сипаттады, ал әртүрлі элементтері "қорқынышты және қызықты" болды, олар комедиялық эффект үшін емес. Ол шындықтың қайда аяқталатынын және Қыял-ғажайыптар елі қайдан басталатынын түсінбеуді және олар қашқандарын растамайтын екіұшты соңын атап өтті, бірақ Бахн оның Доктордың үздіксіз оқиғасы болып табылатын қауіп тақырыбын күшейтудің "ерекше әсері" бар екенін сезінді. 2010 жылы io9 сайтының Чарли Джейн Андерс алғашқы эпизодтың соңындағы ТАРДИС-тің бұзылуын Доктор Ху тарихындағы ең ұлы соңдардың бірі ретінде тізімге енгізді.
Bernard Horsfall later played a Time Lord in The War Games (1969), Taron in Planet of the Daleks (1973) and Chancellor Goth in The Deadly Assassin (1976), all were directed by David Maloney. He also played Arnold Baynes in the audio play Davros. Christopher Robbie appeared in Revenge of the Cybermen (1975), playing the Cyberleader. Ian Hines, who plays one of the soldiers, is the brother of Frazer Hines. The BBC's Audience Research Report showed a mostly negative reaction from viewers, with "just under a third" reacting favourably. The complaints mainly were around the story being more fantasy orientated rather than the more dignified science fiction, making it seem "silly". Others liked the concept, but felt it was too complicated for children. In The Television Companion (1998), David J. Howe and Stephen James Walker praised the story's inventiveness, stating that it "remains a hugely enjoyable story, and one that stands up to repeated viewing". However, they said that the various characters that did not contribute much made the story "a bit of a jumble", and the fact that the serial was elongated by an episode had added padding. Howe and Walker also felt that the story went "downhill" after the "wonderful" first episode. In 2009, Mark Braxton of Radio Times praised the story's "brave" premise and its "delightful" but subtle humour. He also wrote that the inhabitants of the Land of Fiction were "well cast", despite being "middle class" and "bookish". The A. V. Club reviewer Christopher Bahn described it as "one of the series' most genre breaking and forward thinking stories", with the various elements "creepy and frightening" rather than played for camp. While he noted the confusion of where reality ended and the Land of Fiction began and the ambiguous ending that did not seem to affirm if they had escaped it or not, Bahn felt that it had a "weird effect" of strengthening the theme of the danger being the Doctor's ongoing story. In 2010, Charlie Jane Anders of io9 listed the cliffhanger to the first episode — in which the TARDIS breaks apart — as one of the greatest cliffhangers in the history of Doctor Who.
Баспаға шығарылған
Питер Линг жазған осы сериалдың романы 1986 жылғы қарашада Target Books баспасынан шықты.
A novelisation of this serial, written by Peter Ling, was published by Target Books in November 1986.
Үй медиасы
The Mind Robber 1990 жылы мамыр айында VHS форматында жарық көрді және 2005 жылы 7 наурызда 2-ші аймақ DVD-сінде, ал Солтүстік Америкада 2005 жылы 6 қыркүйекте шықты.
The Mind Robber was released on VHS in May 1990 and released on Region 2 DVD on 7 March 2005, and in North America on 6 September 2005.
TARDIS туралы әңгімелер
Эпизодтың арнайы нұсқасы 2023 жылдың 1 қарашасында BBC iPlayer-де, «Таэльс оф ТАРДИС» атты қосымша бөлімінде көрсетілді. Эпизод Джейми мен Зои кейіпкерлерімен «Memory TARDIS» ішінде басталады, олар бұрынғы оқиғалар туралы әңгімелеседі, содан кейін эпизод толығымен көрсетіледі.
A special edition of the episode aired on BBC iPlayer on 1 November 2023, in the spin off Tales of the TARDIS. The episode opens with the characters Jamie and Zoe in the "Memory TARDIS" and talk about past adventures, the episode is then played in full.
Санаткерлік талдау
Эндрю Хики жазған сериал туралы кітаптай зерттеу 2016 жылы Obverse Books баспасынан шыққан The Black Archive сериясының бір бөлігі ретінде жарияланды. Сериал «Доктор Кто: Толық тарих» кітаптар сериясының 13-томында жарық көрді, онда Эндрю Пикслидің «Архив» рубрикасынан «Доктор Кто» журналы мен оның түрлі арнайы басылымдарынан алынған материалдар, сондай-ақ осы кітап үшін жаңадан жазылған мақалалар қайта басылды.
A book length study of the serial, written by Andrew Hickey, was published as part of The Black Archive series from Obverse Books in 2016. The serial was covered in volume 13 of the Doctor Who: The Complete History book series, which reprinted Andrew Pixley's 'Archive' features from Doctor Who Magazine and the various Doctor Who Magazine Special Editions, as well as new articles created specifically for the book.