Кіріспе

Индуистік қасиетті құдай Бхавани (Бхавия, Тулажа, Туража, Тварита, Амба, Джагадамба және Амбе деп те аталады) – Ади Шактимен (Дурга) байланысты атау. Бхавани сөзі "өмір сыйлаушы" дегенді білдіреді, яғни табиғат күші немесе жаратылыс энергиясының бастауы. Ол өзіне сенгендерді бағатын мейірімді ана ретінде қарастырылады, сонымен қатар жаман Асураларды жоқ ету арқылы әділдік орнатушы болып табылады.

Этимология

Бхавани – Дурганың бір қыры, ол өзіне табынғандарын жақсы қамтамасыз ететін және Асураларды өлтіру арқылы әділдік орнататын ана ретінде қарастырылады. Ол көбінесе Брахма, Вишну және Шивадан тәуелсіз қасиетті құдай ретінде бейнеленеді. Дегенмен, Шива Пурана бойынша, Бхавани – жоғарғы қасиетті құдай және Бхава (Садашива) Иесінің жұбайы. Бхавани (भवानी, "жандылық сыйлаушы") – құдайлық принциптің әйелдік жарасы ретінде есептелетін Деви қасиетті құдайдың аттарының бірі; құдайлардың энергиясының бейнесі. Бхавани (भवानी) – Шивапурана 2.2.14 бойынша Сати ретінде дүниеге келген қасиетті құдайдың (Деви) эпитеті. Осыған сәйкес, Брахма Нарадаға былай деді: "[ ] Вириниден туған ғалам анасын көрген соң, Дакша еңбегін білдіріп, оған құрмет көрсетіп, мақтады. [ ] Әлемнің анасы, сені Бхавани, Амбика, Джаганмайя және Дурга деп мақтап айтушылардың барлық қажеттіліктері орындалады. Қасиетті құдайдың түрлі формалары, қасиеттері мен іс-қимылдарына байланысты көптеген аттары бар, бірақ бұл аттар әрқашан нақты және айқын қолданылмайды. Әлемнің анасы ретінде ол Гаури, Маа Шеравали, Амбика немесе Джагат Джанани (Жаганмайя орнына Джагат Джанани/Джага Джанани оқу дұрыс). Оның қаһарлы түрі – Дурга, қол жетпес.

Бхавани ғибадатханалары

Бұл ғибадатхананың жасы 5000 жылдан асып түсетіні айтылады. Аңыз бойынша, Шри Кришна Деви Рукминиге үйленген кезде, Деви осы ғибадатханада Кришнаны күткен. Махараштра штатының Османабад ауданындағы Тулжабхавани ғибадатханасы 51 Шакти Питаның (қасиетті орындардың) бірі саналады. Бұл ғибадатхана біздің эрамыздың 12 ғасырында салынған. 1537 және 1540 жылдар аралығында Читторгархта тағы бір Тулжа Бхавани ғибадатханасы салынған.

Тарих

Бастапқы энергияға, Шактиге, Ана Құдай түрінде табыну Махараштраның төрт Шакти-питасында көрінеді: Бхавани, оның ордасы Тулжапурда, Махалакшми Кольхапурда, Махамая Ренука Махурда және Сапташрунгди Ваниде. Шри Бхавани Амманға Тамил Наду штатында (Перияпалаям) да табынады. Махараштра штатындағы басқа Шакти храмдары Амбежогай, Аунд (Махараштра) және Карнатакада орналасқан. Бхавани Таңірі Махараштрада зор құрметке ие. Ол угра, яғни қатыгездіктің және қарунасварупини, яғни мейірімділіктің бейнесі саналады. Махараштраның көптеген касталары, кіші касталары мен отбасылары оны өздерінің отбасылық құдайы, Куладевата деп есептейді. Тулжапурдағы Бхавани храмы Махараштрадағы Сахаядри тауларының етегінде, Ямуначала төбесінде орналасқан. Храмның кіреберісі жоғарылатылған, келушілер киелі орынға жету үшін баспалдақпен көтеріледі. Тарихи жазбаларда бұл храмның біздің заманымыздан бұрынғы 12 ғасырда бар болғаны айтылады. Бхавани 3 фут (1 метр) биіктіктегі гранит мүсін түрінде құлшынылады, оның сегіз қолы қару ұстап тұр, ал бір қолы абхая мудрада (бағышталғандарға бата беру). Ол 4 түрлі бейнеде Махишасура демонын өлтіреді: Катьяни (10 қарулы), Махалакшми (18 қарулы/1000 қарулы Деви Чандика Дурга Сапташатиден), Уграчанда (18 қарулы) және Бхадракали (16 қарулы). Аңыз бойынша, Матанг есімді демон тәңірлер мен адамдарға апат келтірді, олар көмек сұрап Брахмаға жүгінді. Оның кеңесімен олар Шакти Ана Құдайына бет бұрды. Ол жойғыш түрін алып, басқа Саптаматркалардың (Брахмани, Вайшнави, Махешвари, Индрани, Каумари, Варахи және Чамунда) күшімен нығайтылып, демонды жеңіп, бейбітшілікті қайта орнатты. Аңыз сондай-ақ Бхаванидің жабайы бұқа түріне айналған тағы бір демон, Махишасураны қалай жеңгенін айтады (сондықтан оның аты Махишасура Мардини немесе "демон Махишаның өлтірушісі"). Кейіннен ол қазір храм орналасқан Ямуначала төбесінде мекендеді. Бхавани Анубхутиді Кукур деп аталатын демоннан құтқару үшін осында келген делінеді. Кукур құдаймен шайқаста бұқа түріне айналды, Бхавани оның басын шауып алды, содан кейін ол өзінің бастапқы түріне айнала бастады. Сол сәтте ол үш тісті найзасын оның кеудесіне қадады. Сондықтан ол Махишасура Мардини Дурга түрінде бейнеленген. Храмда күн сайын төрт рет құлшылық ғибадаттары өткізіледі. Чайтра айындағы Гуди Падва, Шрирал Сашти, Лалита Панчами, Макара Санкранти және Ратасаптами мерекелері ерекше маңызға ие. Сейсенбі күндері құдайдың мүсіні шерумен шығарылады. Наваратри да зор салтанатты түрде тойланады және Виджая Дасамимен аяқталады. Шри Бхавани Девидің өзі Ади Парашакти екені айтылады, ал Бхавани есімінің бірнеше мағынасы бар. Лалита Сахасранамам бойынша, Бхавани дегеніміз - әрқашан бағышталғандарға мукти алуға көмектесетін құдай. Ади Шанкара: "Егер адам Бхавани есімін шын ниетпен күніне үш рет оқыса, ол қайғы-қасірет, күнә, ауру және күтпеген өлімге ұшырамайды" деген. Кейбір адамдар Бхавани Девиді Ренука Девимен шатастырады, бірақ олардың әңгімелері әртүрлі. Бхаваниді Садасиваның әйелі деп атаған көптеген мәтіндер бар. Бхавайға көптеген индустар, әсіресе раджпуттар, маратхалар, Махараштраның Дешашта брахмандары және Конканның Агрилері табынады. Жергілікті дәстүрге сәйкес, Маратха империясын құрған Шиваджиге Бхавани зұлымдыққа қарсы шайқас үшін Чандрахаса қылышын сыйлаған.

Тульжа Бхавани суреті

Түлжа Бхаванидің мүсіні (мурти) қара тастан жасалған, шамамен 3 фут (1 метр) биіктікте және 2 фут (1 метр) енінде. Құдайдың беті әдемі және күлімсіреп тұрғандай сипатталған. Құдай аста бхужа (8 қолы бар) Дурга. Оның ұзын шашы тәжден шығып тұр. Арқасында садақ қоры бар. Күн мен ай бейнеленген. Оның арыстаны жанында тұр. Мүсін өзінен пайда болған және жылжымалы. Ол жылына үш рет өз орнынан Ма Бхаванидің жатын бөлмесіне көшіріледі. Арыстанның астында Маркандея ғалымы Дурга сапташати шлокаларын оқып тұр. Құдайдың сол жағында Анубхути дана әйел; ол аспалы күйде және құдайға медитация жасап отыр. Бұл – "шала мурти", ол Ма Бхаванидің ұзақ ұйқы кезінде жылына үш рет жылжытылады. Сатидің беті Тулжапурда түскен, сондықтан беті сарылармен және әшекейлермен безендірілген.