Кіріспе
Нарака – үнді діндеріндегі тозақ әлемі. Кейбір индуизм, джайнизм және буддизм мектептері бойынша Нарака – азаптауға толы орын. Индонезия және Малайзия тілдеріндегі Нерака сөзі (Нараканың өзгеруі) исламдағы тозақ туралы ұғымды сипаттау үшін де қолданылады. Сондай-ақ, осы әлемде мекендейтін "тозақтық жандар" жиі Нарака деп аталады. Бұл жандар санскрит тілінде Наракиялар (नराकीय), Наракарнавалар (नरकर्नव) және Наракавасилер (नरकवासी) деп аталады.
Naraka is the realm of hell in Indian religions. According to some schools of Hinduism, Jainism and Buddhism, Naraka is a place of torment. The word Neraka (modification of Naraka) in Indonesian and Malaysian has also been used to describe the Islamic concept of Hell. Alternatively, the "hellish beings" that are said to reside in this underworld are often referred to as Narakas. These beings are also termed in Sanskrit as Narakiyas (, ), Narakarnavas (, ) and Narakavasis (, ).
Индуизм
Нарака – Ведалардағы әлем, күнәларын өтеу үшін жандар жіберілетін орын. Ол негізінен Дхармашастраларда, Итихасаларда және Пураналарда кездеседі, сонымен қатар Ведалық сахиталарда, Араньякаларда және Упанишадтарда сипатталған. Кейбір Упанишадтарда тозақтың орнына «қараңғылық» туралы айтылады. Упанишадтар мен Бхагавад-гитаның тұжырымдамасында тозақ бірнеше рет еске алынады. Ади Шанкара да Веданта сутрасына түсіндірме жазғанда осы туралы мәлімдейді. Мадхва философының көзқарасын қоспағанда, индуизмде мәңгілік жаза орны ретінде қарастырылмайды. Бхагавата Пурана, Гаруда Пурана және Вишну Пурана сияқты Пураналарда көптеген тозақтар туралы толыққанды сипаттамалар бар. Олар Гарбходака мұхитының үстінде орналасқан. Вишну Пуранада әр түрлі Наракалардың аттары келтірілген: text=Әр түрлі Наракалардың аттары: Раурава, Шукара, Рода, Тала, Вишасана, Махаджвала, Таптакумба, Лавана, Вимохана, Рудиранда, Вайтарани, Кримиша, Кримибходжана, Асипатравана, Кришна, Лалабхакса, Даруна, Пуяваха, Папа, Вахниджвала, Адхоширас, Санданса, Каласутра, Тамас, Авичи, Свабходжана, Апратиштха және тағы бір Авичи. Бұл және басқа да көптеген қорқынышты тозақтар – Яма патшалығының қорқынышты аймақтары, азаптау құралдарымен және отпен толы; тірі кезінде күнәлі істерге берілгендердің бәрі оларға тасталған. Мысалы, брахманды өлтірген, алтын ұрлаған немесе шарап ішкен адам Шукара деп аталатын тозаққа түседі, яғни шошқа тозағы. Кейбір Веданта мектептерінің пікірінше, Нитья самсариндер (мәңгілік қайта туушылар) күнәларын өтеу үшін Наракаға түсуі мүмкін. Жаза мерзімі аяқталғаннан кейін, олар адам немесе жануар түрінде жер бетіне қайта туады. Сондықтан Нарака – мәңгілік жаза орны емес. Яма Лока – Яманың мекені. Яма Дхармараджа, яки дхарманның патшасы деп те аталады; Яма Лока күнәкарлар үшін уақытша тазару орнына (папи) теңеуге болады. Хинду жазбаларында Яманың құдайлық көмекшісі Читрагупта әлемдегі әрбір тірі жанның іс-әрекеттерін тіркеп сақтайды және оның істерінің толық аудитіне сүйене отырып, қайтыс болған жандарды Сваргаға (Жұмаққа) немесе әр түрлі Наракаларға жібереді. Жазбаларда, тіпті көптеген жақсылықтар жасаған адамдар да жасаған кішігірім күнәлерінен құтылу үшін Яма Локаға келуі мүмкін, және жазасын өтегеннен кейін жер бетіне немесе жұмаққа қайта тууы мүмкін. Өлім кезінде күнәлі жандар Яманың қызметшілері – Ямадутталардың (олар тек ерекше жағдайларда ғана келеді) қолына түсуге осал. "Бхагавата Пурана" бойынша, Яма өз қызметшілеріне Вайшнавтарды жалғыз қалдыруға бұйрық береді. Шри Вайшнавтарды Вишнудутталар Вайкунтаға, ал Гаудия Вайшнавтарды Голокаға алып кетеді.
text=The names of the different Narakas are as follows: Raurava, Śūkara, Rodha, Tāla, Viśasana, Mahājvāla, Taptakumbha, Lavaṇa, Vimohana, Rudhirāndha, Vaitaranī, Krimīśa, Krimibhojana, Asipatravana, Kṛṣṇa, Lālābhakṣa, Dāruṇa, Pūyavāha, Pāpa, Vahnijvāla, Adhośiras, Sandansa, Kālasūtra, Tamas, Avīci, Śvabhojana, Apratiṣṭha, and another Avīci. These and many other fearful hells are the awful provinces of the kingdom of Yama, terrible with instruments of torture and with fire; into which are hurled all those who are addicted when alive to sinful practices.|title=Vishnu Purana|source=Book 2, Chapter 6
Yama, the god of death and justice, judges living beings after their death and assigns appropriate punishments. For instance, the murderer of a Brahman, the stealer of gold, or a drinker of wine goes to the hell termed as Shukara, meaning swine. According to some Vedanta schools of thought, Nitya samsarins (forever transmigrating ones) can experience Naraka for expiation. After the period of punishment is complete, they are reborn on earth in human or bestial bodies. Therefore, Naraka is not an abode of everlasting punishment. Yama Loka is the abode of Yama. Yama is also referred to as the Dharmaraja, or the king of dharma; Yama Loka may be compared to a temporary purgatorium for sinners (papi). According to Hindu scriptures, Yama's divine assistant, Chitragupta, maintains a record of the individual deeds of every living being in the world, and based on the complete audit of his deeds, dispatches the soul of the deceased either to Svarga (Heaven), or to the various Narakas, according to the nature of their sins. The scriptures describe that even people who have done a majority of good deeds could come to Yama Loka for redemption from the minor sins they have committed, and once the punishments have been served for those sins, they could be sent for rebirth to earth or to heaven. At the time of death, sinful souls are vulnerable for capture by Yamaduttas, servants of Yama (who comes personally only in special cases). According to the Bhagavata Purana, Yama orders his servants to leave Vaishnavas alone. Sri Vaishnavas are taken by Vishnuduttas to Vaikuntha, and Gaudiya Vaishnavas to Goloka.
Буддизм
Буддизмде Нарака – ең ауыр құлқына ұшыраған әлемдерді білдіреді. Буддалық мәтіндер Наракада сан алуан азаптаулар мен қиыншылықтар толы әлемдердің сипаттамасын келтіреді; мысалы, Пали канонынан Девадута суттасы. Осы сипаттамалар мәтінден мәтінге өзгеше келеді және әрқашан бір-бірімен үндемейді. Бұл термин көбінесе "тозақ" деп аударылғанымен, Ибраһимдік діндердегі тозақтан өзгеше, Нарака мәңгілік емес, бірақ мерзімі көрсетілген жағдайда, ол өте ұзаққа созылуы мүмкін. Осы тұрғыдан алғанда, ол тазарту орнына ұқсас, бірақ Ибраһимдік тозақ пен тазарту орнынан айырмашылығы, бұл әлемге кіру мен шығуды анықтау үшін ешқандай Құдайдың қатысуы міндетті емес. Керісінше, барлық басқа буддалық космология әлемдері сияқты, бұл жерге де табиғи заң – карма заңы әкеледі, және олар оларды сол жерге жеткізген жаман карма толыққанша таусылғанға дейін қалады.