Кіріспе
Стивен Пинкердің 1997 жылғы кітабы «Ақыл қалай жұмыс істейді» – канадалық-американдық когнитивтік психолог Стивен Пинкердің 1997 жылы жарық көрген кітабы. Кітапта автор адам ақылының нашар түсінілген функцияларын және ерекшеліктерін эволюциялық тұрғыдан түсіндіруге тырысады. Джон Туби және Леда Космидтер ұсынған эволюциялық психология парадигмасына көп сүйене отырып, Пинкер көру, эмоция, феминизм және «өмірдің мәні» сияқты тақырыптарды қарастырады. Ол сананың есептеу теориясы және эволюцияға неодарвинистік, адаптационистік көзқарас жақтасын болып табылады, оларды эволюциялық психологияның басты құрамдас бөліктері деп санайды. Ол әйелдер мен ерлердің моральдық ойлауларында айтарлықтай немесе ешқандай айырмашылық жоқ екенін ғылыми зерттеулер көрсеткенін ескере отырып, айырмашылық феминизмін сынап бағалайды. Кітап Пулитцер сыйлығының финалисі атанды.
How the Mind Works is a 1997 book by the Canadian American cognitive psychologist Steven Pinker, in which the author attempts to explain some of the human mind's poorly understood functions and quirks in evolutionary terms. Drawing heavily on the paradigm of evolutionary psychology articulated by John Tooby and Leda Cosmides, Pinker covers subjects such as vision, emotion, feminism, and "the meaning of life". He argues for both a computational theory of mind and a neo Darwinist, adaptationist approach to evolution, all of which he sees as the central components of evolutionary psychology. He criticizes difference feminism because he believes scientific research has shown that women and men differ little or not at all in their moral reasoning. The book was a Pulitzer Prize Finalist.
Қабылдау
Джерри Фодор, сананың есептеу теориясының негізін қалаушылардың бірі, кітапты сынады. Фодор "Ақыл осылай жұмыс істемейді" атты кітап жазды, онда: "Қысқасы, есептеу теориясының таным туралы шындықтың бір бөлігі екендігіне себептер жеткілікті. Бірақ бұл шындықтың үлкен бөлігі деп ойлайтындар бар екенін есімде жоқ; тіпті ақылдың қалай жұмыс істейтіні туралы толық суреттен алыс екендігі де ойға келмеді". Ол былай деді: "Пинкердің кітабына тән шаттыққа толы оптимизм мені әлі де таң қалдырады. Мен соңғы қырық-елу жылдың өзінде жоғары деңгейдегі ойлау процестерінің кейбір аспектілері бар екенін көрсетті деп ойладым, оларға қазіргі есептеу модельдері, теориялары мен тәжірибелік әдістері көмектеспейді". Пинкер "Ақыл мен тіл" журналында Фодордың сын-ескертпелеріне жауап берді. Пинкер Фодордың ойдан құрылған қарсы пікірлерге шабуыл жасағанын айтты және оның жауабына "Ешкім мұндай демеген" деген атау қоюға болатынын әжуалы түрде ұсынды. Дэниел Левитин Пинкерді кітапта музыканы "естілетін кремді торт" деп атағаны үшін сынады. "This Is Your Brain on Music" (2006) кітабының соңғы тарауында Левитин Пинкердің аргументтерін жоққа шығаруға уақыт бөлді. "Нью-Йорк Таймс" газетінің тілшісі Клайв Томпсон Левитиннің кітабы туралы сұрағанда, Пинкер оны оқымағанын мәлімдеді.