Кіріспе

Канадалық ұшақ пилоттарының лицензиясын Канаданың Көлік министрлігі Аэронавтика заңы және Канаданың авиациялық ережелері (CAR) бойынша жүзеге асырады. Параплан немесе дельтапланмен ұшқан жағдайларды қоспағанда, Канадада тіркелген ұшақты басқаруға немесе ұшу экипажының мүшесі ретінде жұмыс істеуге Канаданың Көлік министрлігі берген лицензия немесе рұқсат қажет. 2008 жылдың соңында 64 932 канадалық лицензия мен рұқсат тіркелді, бұл Канаданы әлемдегі лицензиялы пилоттардың екінші ең көп санына ие ел етті. Алғашқы канадалық жеке пилоттық лицензия 1920 жылдың 24 қаңтарында Джеймс Стэнли Скоттқа, ал алғашқы канадалық коммерциялық пилоттық лицензия 1939 жылдың 1 сәуірінде Дуглас Г. Джойға берілді.

Ұшушы-ұшқыштардың өте жеңіл ұшу рұқсаты

Ұшқыш куәлігінің иесі күндізгі VFR шараларына сәйкес өте жеңіл ұшақ ұшуға құқылы. Жолаушы тасымалдау куәлігі болмаған жағдайда жолаушы тасымалдауға рұқсат берілмейді. Өте жеңіл ұшқыш куәлігі барлық модельдегі өте жеңіл ұшақтарға арналған жалпы типтік біліктілікпен бекітіледі. Transport Canada өте жеңіл ұшақтардың екі жалпы санатын анықтайды. Негізгі өте жеңіл ұшақтардың (BULA) пайдалану және ұшу ережелері жолаушы тасымалдауға рұқсат бермейді. Күрделі өте жеңіл ұшақ (AULA) қатаң конструкциялық талаптарға ие және егер ұшқыш өте жеңіл ұшқыш куәлігіне «Жолаушы тасымалдау – өте жеңіл ұшақ» біліктілігі қосылған болса, жолаушы тасымалдау мүмкіндігін қамтиды. Осы куәліктің иелері салмағы мен тоқтау жылдамдығы өте жеңіл ұшақтың талаптарына сай келетін сертификатталған немесе жеке құрастырылған ұшақтарды да ұшуға құқылы. Ұшақтардан басқа, қуатты парашюттер және қуатты парапланерлер сияқты өте жеңіл авиацияның басқа да түрлері де бар. Мұндай жағдайларда, өте жеңіл ұшқыш куәлігі студенттің оқу және біліктілік алу үшін пайдаланған түрімен шектеледі. Бұл куәлік адамға ұшақ ұшқышы ретінде ұшуға мүмкіндік береді. Осы куәлік алу үшін оқу барысында қолданылған ұшақ түріне байланысты, құрлыққа қонатын немесе суға қонатын ұшақ классы бойынша біліктілік беріледі және тиісті біліктілік демалыс пилоты куәлігімен бірге беріледі. Бұл куәлікке суға қонатын немесе құрлыққа қонатын ұшақ классы бойынша біліктілік қосылуы мүмкін. Transport Canada-ның геликоптерлерді 25 сағаттық ұшуға рұқсат беру қауіпсіздігіне қатысты алаңдаушылығына байланысты, осы куәлікті орнату стандарттары ешқашан енгізілмеді және қазіргі уақытта куәлік қолжетімді емес. Transport Canada CAR-дан осы куәлікті алып тастау ниетін білдірді.

Планерлік ұшқыш лицензиясы

Планерлік ұшқыш лицензиясы иеленушісіне күндізгі VFR шартында планер ұшқышы ретінде ұшуға рұқсат береді. Планерлік ұшқыш лицензиясын оқушының ұшу журналына ұшу сынақтарын қабылдауға уәкілетті сарапшы немесе ұшу нұсқаушысы оқу кезінде қолданылған ұшыру әдісінің түріне сәйкес тіркеп береді. Лицензия тек планерлік ұшқышпен тіркелген ұшыру әдістері үшін ғана жарамды. Ұшу сынақтарын қабылдауға уәкілетті сарапшы немесе ұшу нұсқаушысы оқушының ұшу журналына оқу кезінде қолданылған үрлеу әдісінің түріне сәйкес шар ұшқышы лицензиясын тіркеп береді. Бұл лицензияны алған ұшқыш "жалдамаға немесе сыйақы үшін" жұмыс істей алмайды, бірақ отын сияқты кейбір шығындарды өтеуге рұқсат етіледі. Осы лицензияны алған ұшқыш сондай-ақ өте жеңіл ұшақтың ұшқышы ретінде де жұмыс істей алады. Тікұшақтардың типтері үшін жалпы типтік біліктілік жоқ, және әрбір тікұшақ түрі үшін жеке типтік біліктілік алу қажет. Оқу кезінде пайдаланылған тікұшақтың түріне сәйкес тікұшақ типтік біліктілігі жеке ұшқыш лицензиясымен бірге беріледі. Кәсіптік ұшқыш лицензиясы (ұшақ) жеке ұшқыш лицензиясына қарағанда ұшқышқа қатысты білімді, дағдыны және тәжірибені жоғары деңгейге көтереді. Жеке ұшқыш лицензиясы – коммерциялық ұшқыш лицензиясын алудың алғышарты. Коммерциялық ұшқыш лицензиясы (ұшақ) өз кезегінде, әуе көлігі ұшқышы лицензиясын (ұшақ) немесе ұшу нұсқаушысы (ұшақ) кез келген класын алудың алғышарты болып табылады. Бұл лицензияда аса жеңіл ұшқыш рұқсатының, жеке ұшқыш лицензиясының, VFR Over the Top рейтингісінің және түнгі ұшудың құқықтары қамтылған. Кәсіптік ұшқыш лицензиясы (тікұшақ) жеке ұшқыш лицензиясына қарағанда ұшқышқа қатысты білімді, дағдыны және тәжірибені жоғары деңгейге көтереді. Жеке ұшқыш лицензиясы (тікұшақ) коммерциялық ұшқыш лицензиясын (тікұшақ) алудың міндетті шарты емес, бірақ білім мен тәжірибе талаптары жоғары. Коммерциялық ұшқыш лицензиясы (тікұшақ) әуе көлігі ұшқышы лицензиясын (тікұшақ) немесе ұшу нұсқаушысы (тікұшақ) кез келген класын алудың алғышарты болып табылады. Жеке ұшқыш лицензиясының құқықтары осы лицензияға енгізілген. Әуе көлігі ұшқышы лицензиясы (ұшақ) коммерциялық ұшқыш лицензиясына қарағанда ұшқыштардың біліктілігі мен тәжірибесі жоғары. Коммерциялық ұшқыш лицензиясы (ұшақ), көп қозғалтқыштық біліктілік және 1-топтық құралдық біліктілік – әуе көлігі ұшқышы лицензиясын (ұшақ) алудың алғышарттары. Бұл лицензияға аса жеңіл ұшқыш рұқсатының, жеке ұшқыш лицензиясының және коммерциялық ұшқыш лицензиясының құқықтары кіреді. Әуе көлігі ұшқышы лицензиясы (тікұшақ) коммерциялық ұшқыш лицензиясына қарағанда ұшқыштардың біліктілігі мен тәжірибесі жоғары. Коммерциялық ұшқыш лицензиясы (тікұшақ) – әуе көлігі ұшқышы лицензиясын (тікұшақ) алудың алғышарты. Жеке ұшқыш лицензиясы (тікұшақ) және коммерциялық ұшқыш лицензиясы (тікұшақ) құқықтары осы лицензияға енгізілген. Ұшу инженері лицензиясы иеленушісіне ұшақ бортындағы ұшу инженері болып жұмыс істеуге рұқсат береді. Әдетте, бұл үлкен көлік ұшағында болады. Ұшу инженері лицензиясын алу үшін ұшқыш болу міндетті емес, бірақ көптеген ұшу инженерлері коммерциялық ұшқыш лицензиясына немесе әуе көлігі ұшқышы лицензиясына ие. Екі кластың біреуін де коммерциялық дрондарды басқару үшін пайдалануға болады, бірақ бақыланатын әуе кеңістігінде (Nav Canada-дан алдын ала рұқсат алғаннан кейін) және күәгерлерден 100 фут (30 метр) қашықтықта ұшуға тек жоғары сертификат ғана мүмкіндік береді. Екі класс та көзбен шолып ұшу ережелерін сақтайды, көзден тыс ұшу үшін "BVLOS" (көзден тыс) бекітілген арнайы ұшу операциялары куәлігі (SFOC) қажет. Негізгі және озық операциялар үшін CAR ережелерінен тыс жағдайларда ұшуды қалаған дрондарды басқарушылар арнайы ұшу операциялары куәлігіне өтініш бере алады.

Аэробатикалық біліктілік

Канадада пилоттарға акробатикалық ұшуға арналған жеке біліктілік жоқ, бірақ ұшақтар мен жолтырақта акробатикаға оқушыларды үйрету үшін нұсқаушыларға біліктіліктер бар. Акробатикалық мақсатта жолаушыларды тасымалдау алдында, пилоттар акробатикалық маневрлерді орындауды үйренуі керек. Канададағы пилоттар акробатиканы екі жолдың бірімен үйрене алады: пилоттар 20 сағат ұшу уақытын өздігінен акробатиканы үйренуге жұмсай алады немесе пилоттар лицензияланған 1-сыныпты немесе 2-сыныпты акробатикалық нұсқаушымен 10 сағат ұша алады.

Шетелдік лицензияны ауыстыру

2006 жылдың 1 желтоқсанынан бастап, белгілі бір пилоттық лицензиялары бар канадтық ұшқыштар бұрынғыға қарағанда осы лицензияларын FAA сертификаттарына оңайрақ айырбастай алады. Сол сияқты, белгілі бір ұшқыш куәліктеріне ие американдық ұшқыштар осы куәліктерін канадтық лицензияларына айырбастай алады.