Кіріспе

Біріккен Корольдікте ұшқыш лицензияларын Азаматтық авиация органы (CAA) реттеумен айналысады.

Тарих

Ұлыбритания EASA құрамында болған кезде, ұшқыштар EASA FCL (Ұшу экипажының лицензиялау ережелері) бөлігіне сәйкес лицензияланған. Ұлыбритания сонымен қатар Ұлттық PPL (NPPL) лицензияларын да шығарған. Brexit-тен кейін Ұлыбритания EASA-дан шыққаннан кейін, FCL бөлігі Ұлыбритания заңнамасына UK Part FCL ретінде енгізілді. Ұлыбритания FCL бөлігіне жатпайтын лицензияларды да беруді жалғастыруда.

Ұшу

Қазіргі уақытта британдық жолсерпе ұшқыштарына CAA берген лицензия қажет емес. Жолсерпе ұшуды реттеу Британдық Жолсерпе Қауымдастығы және оған қарасты клубтар арқылы жүзеге асырылады. Дегенмен, 2023 жылдың желтоқсанынан бастап олар Ұлыбританияның 21-бөлігіне жататын жолсерпе ұшақтарын ұшу үшін CAA берген LAPL(S) (немесе халықаралық Жолсерпе ұшқыш лицензиясы (SPL)) талап етеді. Ұлыбританияның NPPL жолсерпе қауымдастығымен тығыз байланыста және жолсерпе сертификатын ауыстыруға болады. Жолсерпе ұшу PPL, CPL, ATPL сатысына сәйкес келмейді. SPL иегері лицензия алғаннан кейін 75 сағат ұшу уақытын немесе 200 ұшыруды аяқтағаннан соң, сондай-ақ емтиханшымен біліктілік тексеруінен өткеннен кейін коммерциялық ұшуға құқылы болады.

Баллондар

Баллонға лицензия беру PPL, CPL, ATPL сатысына сәйкес келмейді. BPL (балондармен ұшуға арналған пилоттық лицензия) жеке пилоттық лицензиясымен шамалас саналады; бірақ BPL иелері коммерциялық қызмет лицензиясын алғаннан кейін коммерциялық қызметпен айналыса алады.

LAPL

Жеңіл ұшақ пилотының лицензиясы (LAPL) ИКАО мойындаған лицензия емес және NPPL сияқты ұқсас мүмкіндіктер береді. Ол Ұлыбританиядан тыс жерлерде танылмайды және ұшақтар, жолсермең ұшақтар және тікұшақтар үшін үш түрі бар. Бұл лицензия Ұлыбритания EASA мүшесі болған кезде енгізілді, ал Ұлыбритания EASA жүйесінен шыққаннан кейін, ол енді EASA LAPL-мен тең емес.

CPL

Коммерциялық ұшқыш лицензиясы иеленушісіне бір ұшқышпен ұшу кезінде ақы төленетін рейстерде ұшақтың командирі ретінде әрекет етуге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, бұл лицензия иелеріне, егер олар (i) жарамды көп экипаждық ұшуға қатысу туралы сертификатқа ие болса, (ii) мақұлданған ATPL теориялық білім курсын және он үш ATPL теориялық емтиханды сәтті аяқтаған болса, (iii) жарамды құралдық рейтингі және көп қозғалтқышты сыныптық рейтингі болса, көп экипаждық ұшақтың екінші ұшқышы ретінде әрекет етуге рұқсат береді. Коммерциялық ұшқыш лицензиясына үміткерлердің жасы кемінде 18-ге толуы керек, жарамды Ұлыбритания FCL бөлігінің 1-сыныптағы медициналық анықтамасы болуы керек, сондай-ақ Ұлыбритания FCL бөлігінде белгіленген нақты практикалық және теориялық оқу талаптарын орындауы тиіс: оның ішінде кемінде 200 сағат ұшу уақыты (ұшақтардың мақұлданған курсын аяқтаған үміткерлер үшін 150 сағат), оның ішінде ұшақтың командирі ретінде 100 сағат ұшу тәжірибесі (ұшақтардың мақұлданған курсын аяқтаған үміткерлер үшін 70 сағатқа дейін қысқартылуы мүмкін), кемінде бір рет 300 теңіздік мильден кем емес қашықтықты ұшқан, екі немесе одан көп әртүрлі әуежайларда толық тоқтаумен қонған 20 сағаттық "маршруттық" ұшу тәжірибесі, 10 сағат құралдық оқыту, оның ішінде 5 сағаттан аспайтын құралдық теориялық оқыту және түнде ұшу және қону құқықтарын пайдалану үшін 5 ұшу және қонудан тұратын 5 сағаттық түнгі ұшу оқытуы.

Рейтингтер

Лицензиясына қоса, ұшқыш бір немесе бірнеше рейтингтер алады. Бұл - ұшқышқа белгілі бір ұшақтарда немесе белгілі бір жағдайларда ұшуға рұқсат беретін біліктіліктер. Ұлыбритания лицензияларының мерзімі бітпейді; алайда, лицензияны қолдану үшін ұшқышқа сәйкес рейтинг болуы қажет.

Түрі мен класының біліктілігі

Сыныптық біліктілік ұшуға рұқсат етілген әуе кемесінің кең класын анықтайды. Типтік біліктілік тек бір типте немесе әуе кемесінде, немесе өте жақын типтер тобында ұшуға мүмкіндік береді. Көптеген жеңіл ұшақтарды ұшу үшін ұшқыш жарамды бір қозғалтқышты поршеньді (SEP) немесе көп қозғалтқышты поршеньді (MEP) біліктілікке ие болуы керек. Бұл – сыныптық біліктіліктер. Бір қозғалтқышты поршеньді біліктілік 24 айға дейін жарамды, содан кейін ұшқыш емтиханшымен біліктілік тексеруінен өтуі керек немесе ұшу уақыты мен оқытудың ең төменгі талаптарын орындағанын көрсетуі тиіс. SEP (Land) біліктілігі – көптеген ұшқыштар алғашқы рет алатын біліктілік. Бұл бір поршеньді қозғалтқышпен, турбожүктемесіз, тұрақты қанатпен, тұрақты үш дөңгелекті шассимен және қысымталмайтын құрлықтағы ұшақтармен (кейбір ерекшеліктер бар) ұшуға рұқсат береді. SEP біліктілігі бар ұшқыштар нұсқаушыдан ресми түрде айырмашылықтар бойынша оқудан өтуі мүмкін. Айырмашылықтардың жеті санаты бар: құйрықты шасси, қысылатын шасси, өзгермелі қанат, турбоқозғалтқыш, EFIS (Электрондық ұшу ақпараттық жүйелері), бір деңгейлі режим және кабинаның қысымдалуы. Ешқандай айырмашылықтар бойынша оқытуға ресми емтихан қарастырылмаған; оқуды өткізген нұсқаушы ұшқыш журналына оқуды қанағаттанарлық деңгейде аяқтағанын қол қояды. Басқа сыныптық біліктіліктерге көп қозғалтқышты поршеньді (MEP) құрлықтағы ұшақ, бір және көп қозғалтқышты поршеньді гидроұшақ, бір қозғалтқышты турбиналы (SET) және туристік моторлы планерлер кіреді. Көп қозғалтқышты турбиналы (MET) сыныптық біліктілігі жоқ, өйткені көп қозғалтқышты турбиналы және барлық реактивті ұшақтар типтік біліктілікті талап етеді. Осы біліктіліктерді лицензиясына қосу үшін ұшқыш оқу курсынан өтуі және қосымша біліктілік сынағынан өтуі керек. Сондай-ақ, осы сыныптық біліктіліктердегі кейбір күрделі ерекшеліктер үшін айырмашылықтар бойынша оқыту қажет.

Бір түндік рейтинг

Түнгі ұшуға арналған рейтинг пилотқа түнде ұшуға мүмкіндік береді. Ол мерзімі бітпейді. ATPL алу үшін қажет.

Құралдық рейтингтер

Құралмен ұшу рейтингісі ұшқышқа аспаптық ұшу ережелері (IFR) бойынша аспаптық метеорологиялық жағдайларда (IMC) ұшуға мүмкіндік береді. Әйтпесе, олар әрдайым визуалды метеорологиялық жағдайларда (VMC) болуы тиіс. Құралмен ұшуға жарамдылық ұшақтарға, тікұшақтарға және әуе кемелеріне беріледі. Жоспарлы рейсте ұшқыш ретінде жұмыс істеу үшін IR қажет. Бір қозғалтқышты IR(A) курсы үшін нұсқаушымен кемінде 50 сағат аспаптық уақыт қажет. Көп қозғалтқышты IR(A) үшін нұсқаушымен кемінде 55 сағат аспаптық уақыт қажет. Құзыреттілікке негізделген құралмен ұшу рейтингісі курсы – бұл бұрынғы тәжірибені ескеретін қысқартылған курс. Оның нәтижесінде толық құралмен ұшу рейтингісі беріледі. Құралмен ұшу рейтингісі (шектелген) – бұл IR-дің мүмкіндіктері шектеулі жеңілдетілген нұсқасы. IR(R) аспаптық метеорологиялық жағдайларда ұшуға рұқсат береді, бірақ тек белгілі бір әуе кеңістігі кластарында және ұшу мен қону шарттарына шектеулермен. Бұл ұлттық рейтинг, яғни ол Ұлыбританиядан тыс жерлерде әдетте танылмайды. PPL үшін AeroMedical Examiner (AME) бере алатын 2-сыныпты медициналық куәлік қажет. CPL үшін 1-сыныпты медициналық куәлік қажет. 1-сыныпты медициналық куәліктің алғашқы тексерулері Aero Medical Centre (AeMC) арқылы жүргізілуі тиіс, бірақ жаңарулар AeroMedical Examiner арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Ұлыбританиядан тыс әуе кеңістігінде PMD автоматты түрде танылмайды.

Радио лицензиясы

Ұлыбританияда тіркелген ұшақтағы әуе кемесі радиостанциясын басқару үшін ұшқыш ұшу радиотелефония операторы лицензиясына (FRTOL) ие болуы керек.

Ұшу навигаторының лицензиясы

Ұшу навигаторының лицензиясы иеленушісіне 21-бөлімге жатпайтын кез келген ұшақта ұшу навигаторы болып жұмыс істеуге рұқсат береді. 2012 жылдан бері ешқайсысы берілген жоқ.

Қайта құру

Басқа ИКАО мемлекеттері ("үшінші елдер") берген лицензияларды Ұлыбритания лицензияларына ауыстыру мүмкін. Ұлыбританияның ATPL теориялық емтихандарын тапсыру үшін, өтініш беруші үшінші елдің ATPL-ы болмаса, теориялық оқу курсын бітіру қажет.