Кіріспе

Жұмыс орнына байланыстылық термині қызметкердің жұмыстан еркін кетпеуін сипаттау үшін қолданылады, себебі мұндай жағдайда қызметкердің әлеуметтік жәрдемақылары (көбінесе денсаулық сақтау немесе зейнетақымен байланысты) жоғалуы мүмкін. Көбірек мағынада, жұмыс орнына байланыстылық қызметкердің жалақысы белгіленген мөлшерден жоғары болған немесе маңызды жәрдемақылар жинаған жағдайды да қамтиды, сондықтан басқа жұмысқа ауысу ықтимал емес, себебі бұл айтарлықтай төмен жалақыға, аз демалысқа және басқа да жағдайларға әкелуі мүмкін.

Шолу

Американдықтардың көпшілігі үшін сақтандырудың ең басты көзі – жұмыс беруші ұсынатын денсаулық сақтандыруы (EPHI), және қызметкер жұмысынан кеткен кезде өзінің EPHI-ін алып кете алмайтындықтан, жәрдемақыға байланысты жұмысқа тоқырау АҚШ-та маңызды мәселе болып табылады. EPHI-нің тасымалдамауы қызметкерлердің қазіргі жұмыстарында қалып қоюына себеп болады, сонымен жұмысқа тоқырау деген термин пайда болды. Бриджит Мадриан 1994 жылы EPHI мен еңбек нарығының мобильділігі арасындағы байланыс, АҚШ денсаулық сақтау жүйесін реформалауға қатысты бірнеше ұсыныстарды бағалаудағы маңызды фактор екенін айтты. Мадрианның (1994) зерттеуі, жұмысқа тоқырау EPHI-і бар адамдардың өз еркімен жұмысын ауыстыру деңгейін 25 пайызға төмендеткенін көрсетті. АҚШ-та денсаулық сақтандырумен байланысты жұмысқа тоқырау мәселесін шешуге бағытталған заңнамалық күш-жігерге 1985 жылғы «Біртұтас бюджеттік келісім туралы» (COBRA) және 1996 жылғы «Денсаулық сақтандыруының тасымалдануы және жауапкершілігі туралы» (HIPAA) заңдары жатады. Алайда, жұмыс берушілер бұрынғы қызметкерлерінен COBRA үшін толық сыйлықақының 102 пайызын төлеуді талап ете алады, сондай-ақ көптеген басқа да қиындықтар бар. HIPAA жұмысын ауыстырған қызметкерлердің жаңа жұмыс орнында денсаулық сақтандыруға қол жеткізе алатынын немесе ұсынылған сақтандырудың қолжетімді болатынын қамтамасыз етпейді. Осылайша, COBRA да, HIPAA да денсаулық сақтандырудың қолжетімділігін қамтамасыз етпейді – жұмысқа тоқыраудың басты себебі осы.

Себептер

Жаңа жұмыс орнындағы денсаулық сақтау қамсыздандыруының шектеулі болуы жұмыс ауыстырумен байланысты қаржылық тәуекелді арттырады, бұл жұмыс орнын ауыстыруды өте қымбатқа айналдырады. Сондықтан, жұмыскерлер қазіргі жұмыстарында қалып, жұмыс ауыстырудың тәуекелдеріне бармауға бейім. Жұмыс орындарына байланысты шектеулердің қаншалықты жиі кездесетінін бағалауға тырысқанда, денсаулық сақтауды жоғалту қаупінен өзге, жұмыскердің шешіміне әсер ететін сыртқы факторларды ескеру қажет. Мұндай факторларға бастапқы жалақы, жаңа жұмыста күтілетін жалақы ұсыныстары, басқа да қосымша жәрдемақылар, жұмыс тәжірибесі және жұмыс орнының қауіпсіздігі жатады. Жұмыс орындарына байланысты шектеулер мәселесіне ұқсас, "кәсіпкерлікке байланысты шектеулер" де кездеседі. Адам денсаулық сақтану және жалақымен байланысты басқа да артықшылықтарды жоғалтудан қорқып, жұмысын тастап кәсіпкерлікпен айналысуға тартынса, мұндай жағдай туындайды. Бірақ, бұл жағдайда адам жеке жұмысқа емес, өздігінен жұмыс істеуге көшеді. Жұмыс берушілер ұсынатын денсаулық сақтану өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың санын айтарлықтай азайтады, ал денсаулық сақтануды жұмыспен байланыстыру АҚШ-та жаңа бизнес құруға теріс әсер етеді. Еуропадағыдай қоғамдық денсаулық сақтану экономикадағы бизнес ұсынымына оң әсер етеді, себебі кәсіпкерлер жаңа жұмыс орындарын құру, инновациялар мен экономикалық өсім арқылы экономикаға үлкен үлес қосады. Кәсіпкерлікке байланысты шектеулер қоғам мен жұмыскерге де кері әсер етеді. Қоғамдық тұрғыдан алғанда, өзін-өзі жұмыспен қамтудың және кәсіпкерліктің төмендеуі инновацияларға теріс әсер етуі мүмкін. Сонымен қатар, зерттеулер көрсеткендей, кәсіпкерлік жалақымен салыстырғанда өмірге қанағаттанғандықты арттырады.