Галдогоб: Сомалидің өркендеп келе жатқан қаласы

Кіріспе

Галдогоб – Сомалидің жартылай тәуелсіз Пунтланд штаты басқаратын қала. Ол Мұдуг аймағындағы Галдогоб ауданының орталығы болып табылады. Қала техникалық тұрғыдан 1950 жылдарға қарайтын, даулы Уақытша әкімшілік шекарасының бойында орналасқан, бұл әлемнің барлық карталарында көрсетілгендей, Сомалидің солтүстік-орталық бөлігінде жатыр.

Шолу

Галдогоб Мдуг аймағының батыс бөлігінде, Эфиопияның сомали тілді халқының көпшілігі қоныстанған Килинка Шанаад аймағымен шекаралас орналасқан. Ол Аддис-Абеба, Вердер, Джибути, Джиджига, Дире-Дава және Гелади қалаларына баратын сомалилік саяхатшылар үшін танымал демалыс орны болып табылады. Күн сайын қала арқылы 100-ден астам жеңіл және жүк көліктері өтеді. Галдогобтың негізін қалаушы – Ш. Ахмед Аден Исах, оның лақап аты Гарвейне. Ол бастапқыда қаланың шығысында орналасқан Лаасаха көлінің жанында тұрған. Кейін қаланың түпкілікті орнына көшіп, 1956 немесе 1957 жылдары таяқ пен саздан тұрғызылған алғашқы үйін салады. Ш. Ахмед Гарвейне Галдогобтың әкімі болды. 1982 жылы Галдогоб қысқа мерзімге эфиопиялық SSDF тобының бақылауына өтті, бұл 1982 жылғы Эфиопия-Сомали шекара соғысының салдары болды. Галдогоб – қарқынды дамып келе жатқан қала. Оның халқының басым бөлігін Даруд тайпасына жататын Муза Кали (Лилькасе Танаде) құрайды. Қаланың электрмен жабдылу және телекоммуникациялық желісі өте сенімді. Ауданның тұщы сумен қамтамасыз етілуін жергілікті кәсіпкерлер тобы құрған Galdogob Water Company (GWC) компаниясы жүзеге асырады. Бұл факторлардың барлығы Галдогобтың аймақтағы салыстырмалы түрде ірі қалалық орталыққа айналуына ықпал етті. Галдогобқа келгендер жылдам интернет-кафелер, қонақүйлер, такси және басқа да қолайлы жағдайларды таба алады. Білім беру халықтың өмірінде маңызды рөл атқарады, жекеменшік мектептер компьютерлік сауаттылықты, ағылшын тілін, математиканы, ғылымды және исламтануды оқытады. Галдогобта мал шаруашылығы да дамыған: жыл сайын жүздеген мың түйе, қой, ешкі және ірі қара мал сатып алынып, көлемді Босасо порты арқылы экспортталады. Қаладағы мал саудасы хаж маусымында ең жоғары деңгейге жетеді, онда жүз мыңнан астам бас мал сатылып, Босасо арқылы Перс шығанағы елдеріне жіберіледі. Соңғы уақытта Галдогобқа Сомалидің оңтүстік аймақтарынан жұмыс іздеп және қауіпсіздікке мұқтаж адамдар көшіп келіп отыр. Аймақтағы екінші ірі аурухана – Галдогоб қалалық ауруханасы осы қалада орналасқан және қала тұрғындары мен аймақ халқына қызмет көрсетеді. 2014 жылдың қазан айында Tawakal Money Express (Tawakal) компаниясы төрт қабаттан тұратын Tawakal Plaza Galdogob құрылысын бастады. Бұл ғимаратта Tawakal Global Bank клиенттерге және қаржылық қызметтер орталығы, конференц- және іс-шаралар залдары, мейрамхана мен кофехана, сондай-ақ сәнді қонақ үй орналасқан. 2016 жылы Tawakal Money Express Галдогоб базарында көп мақсатты ғимаратты құрылысын аяқтады.

Galdogob is located in the western part of the Mudug region bordering Ethiopia's portion of the Somali majority Kilinka Shanaad and is a popular rest stop for Somali travelers heading to and from Addis Ababa, Werder, Djibouti, Jijiga, Dire Dawa, and Geladi. Over 100 small cars and heavy trucks pass through the city every day. The founder of Galdogob is Sh. Ahmed Aden Isahaq and his nick name was Garweyne. He resided near Laasaha lake which locates the east of the city. Then he moved to the original area of the city and built first house made of sticks and mud somewhere 1956 or 1957. Sh. Ahmed Garweyne became the Mayor of Galdogob. In 1982 Galdogob briefly fell in the hands of Ethiopian backed group SSDF in the 1982 Ethiopian–Somali Border War. Galdogob is a rapidly growing town and is populated mainly by Muse Cali (leelkase Tanade) belonging to Darood tribe. It has a very reliable electricity and telecommunications network. The district's fresh water is provided by the Galdogob Water Company (GWC), which was founded by a group of local businessmen. All this has helped Galdogob develop into a relatively large urban area for this region. Visitors to Galdogob will find high speed internet cafés, hotels, taxis, and other amenities. Education plays a vital role in the lives of the people, and private schools teach computer skills, English, mathematics, science, and Islamic studies. Galdogob also has a thriving livestock industry: hundreds of thousands of camels, sheep, goats and cattle are purchased here and shipped through the busy port of Bosaso every year. The city's livestock trade is at its most brisk during the hajj period, when over a hundred thousand heads of livestock are sold and shipped to the Gulf states, again through Bosaso. Galdogob has recently also seen the arrival of migrants from the more southernly areas of Somalia seeking work and a safer place to live. The second largest hospital in the region, Galdogob general hospital, is located in this town, which serves both residents and surrounding areas. In October 2014, the firm Tawakal Money Express (Tawakal) began construction of the four storey Tawakal Plaza Galdogob. The building features a Tawakal Global Bank customer and financial services center, conference and event halls, restaurant and coffee shop facilities, and a luxury hotel. In 2016 Tawakal Money Express finished building a large multi purpose structure in Galdogob market area.

Демография

2005 жылы Галдогоб ауданының жалпы халқы 155 433 адамды құрады, оның ішінде 147 366-сы қала тұрғындары, ал 8 067-сі қала емес жерде тұрады. Тұрғындардың көп бөлігі Дарод тайпасының Лилькасе кланына жатады.