Кіріспе

Неміс тіліндегі сөз, дворяндық бөлшегі.

"Von" термині неміс тегінде дворяндық аталық сыртынан келуді білдіретін дворяндық бөлшек ретінде немесе қарапайым халық қолданатын "ден" немесе "нан" деген мағына беретін сөз ретінде қолданылады. "Готский альманах" сияқты дворяндық тізімдерде "von" дворяндық бөлшегі көбінесе "v" деп қысқартылады. Орта ғасырларда немесе жаңа замандағы есімдерде "von" бөлшегі кейде қарапайым адамдардың есімдеріне қосылған; мысалы, Ханс фон Дюисбург "Дюисбургтен келген Ханс" дегенді білдіреді. Бұл мағына швейцариялық жер-атаулық тегтерде және голланд тіліндегі "Van" (голландша) сөзінде сақталған, ол "von" сөзімен туыс, бірақ міндетті түрде дворяндықты білдірмейді.

Германия мен Австрия

1919 жылы Германия мен Австриядағы монархиялардың жойылуы екі мемлекеттің де ерекше құқықтары бар дворяндарының болмауымен және екеуінде де қана республикалық үкіметтердің құрылуымен аяқталды. Германияда бұл заң жүзінде "фон" сөзі оны қолданған адамдардың тегінің бір бөлігіне айналды дегенді білдіреді. Осы тегтің қолданылуына байланысты ешқандай заңдық артықшылықтар немесе шектеулер қалған жоқ. Неміс алфавиті бойынша сұрыптау кезінде, фамилиясында "фон" бар адамдар – дворян тегінен болсын, болмасын – телефон кітаптарында және басқа да тізімдерде әрі қарайғы аттарымен тізімделеді (мысалы, экономист Людвиг фон Мизес телефон кітабында "V" әрпінен емес, "M" әрпінен ізделген болар еді). Ал Австрияда 1919 жылы дворяндардың құқықтары ғана емес, олардың лауазымдары мен префикстері де жойылды. Осылайша, мысалы, Фридрих фон Хайек жай ғана Фридрих Хайек атанды. (Осы мәселе бойынша Австрия дворяндығы туралы да қараңыз.) Ұлыбритания жұрттарынан өзгеше, неміс тілінде сөйлейтін елдердің аристократиясы лауазымсыз дворяндықты да қамтыды, бірақ осы санатқа кіретін көптеген отбасылардың аттарында "фон", "цу", "фон унд цу", "фон дер", "фон дем", "цум", "вом унд цум" немесе "цур" сөздері кездесетін.

Асыл емес пайдалану

Алдын ала сөз орта ғасырларда неміс тілінде сөйлейтін адамдар арасында пайда болды және әдетте адамның тегін білдіру үшін қолданыла бастады, олар шыққан жердің атын (топонимикалық тегі) немесе ата-анасының атын қоса отырып. Тегінің пайда болуы кейінірек басталғандықтан, бұл кеңінен қолданылмады. Дегенмен, көбінесе аристократтар мен жер иелері "фон", "цу" немесе "цур" және топонимнен тұратын тегін алды. Отбасылар кейіннен абыройға ие болғанда, олардың бұрынғы атына қарамастан, осы префикс қосылды, мысалы, "фон Гете". Кейбір жағдайларда, тіпті абыройлы емес "фон" абыройлы болып жатса немесе керісінше, бір тегін абыройлы да, абыройсыз да адамдар бөлісіп отырды. Әсіресе Солтүстік-Батыста (Бремен, Гамбург, Холштейн, Төменгі Саксония, Шлезвиг, Вестфалия) және неміс тілді Швейцарияда "фон" абыройсыз тегтерде жиі кездесетін элемент. Шамамен 200-300 белгілі абыройсыз тегте "фон" элементі бар. Абыройлы "фонды" абыройсыз "фоннан" ажырату үшін пруссиялық әскерилер абыройлы есімдерде оны "v." деп қысқартты, көбінесе одан кейін бос орынсыз, ал абыройсыз "фон" әрқашан толық жазылатын. Мысалы, "Вон Гумбольдт кейін келді": Дюден стилі: "Von Humboldt kam später." және "v. Humboldt kam später." Neue Zürcher Zeitung стилі: "Humboldt kam später."