Герман Хейерманс: Голланд драматургі және жазушысы
Herman Heijermans
Герман Хейерманс (1864-1924) – голланд драматургі, жазушы. Голландияның ең танымал драматургі, туындылары ел шегінен тыс кең танылған. Биографиясы, шығармалары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Голландия драматургі және жазушысы (1864–1924)
Dutch dramatist and author (1864–1924)
Герман Хейерманс (3 желтоқсан 1864 – 22 қараша 1924) – голландиялық драматург, романист және очерк жазушы, ол қазіргі заманның ең ұлы голландиялық драматургі саналады. Ол Жост ван ден Вонделден бері өз елінен тыс кеңінен танылған ең белгілі голланд драматургі.
Herman Heijermans (3 December 1864 – 22 November 1924), was a Dutch playwright, novelist and sketch story writer, who is considered to be the greatest Dutch dramatist of the modern era. He is the most notable playwright from the Netherlands since Joost van den Vondel to have gained widespread recognition outside his own country.
Өмірбаян
Хейерманс Роттердамда либералды еврей отбасында дүниеге келді, Герман мен Матильда (Мозес) Спиерстің 11 баласының бесіншісі болды. Суретші Мари Хейерманс оның қарындасы еді.
Heijermans was born in Rotterdam, into a liberal Jewish family, the fifth of the 11 children of Herman and Matilda (Moses) Spiers. Painter Marie Heijermans was his sister.
Ерте мансап
1891 жылдың қысында Heijermans өзінің алғашқы пьесасын жазды, Хенрик Ибсеннің «Куыршақ үйі» тақырыбын пайдаланып, жаңа кейіпкерлер мен нақты голландтық ортаны қосты. «Дора Кремер» 1893 жылғы 25 сәуірде Ротердамдағы «Грот Шоубург» сахнасында тұңғыш рет көрсетілді, бірақ көбінесе сынға ұшырады. Сол сәттен кейін Heijermans өшпенділікпен, голланд әдебиетіндегі ең батыл қадамдардың бірін жасады. Голланд сахнасына голланд емес, кез келген адам жылы қабылданатынын көрсету үшін, ол орыс тілінде жақсы естілетін «Иван Желакович» деген псевдонимді таңдап, өзінің кім екенін жасырып, 1880 жылдардағы қырғындардағы зорлық-зомбылыққа тап болған еврей отбасы туралы «Ахасверус» атты бір актілік пьесасын жариялады. Пьесаға үлкен сұраныс болды. «De Telegraaf» газетінде жарияланған мақаласында Heijermans өзінің құпиясын ашты, «Ахасверус» туралы сын-пікірлерді «Дора Кремер» туралы бағалармен салыстырып, сыншыларды ұятқа қалдырды. Осы оқиғалардан кейін Heijermans Амстердамға көшті. «Иван Желакович» атымен жеңіске жеткен Heijermans тағы бір псевдоним – «Samuel Falkland Jr.» қабылдауға шешім қабылдады. «De Telegraaf» газетінде және кейіннен «Algemeen Handelsblad» күнделігінде Амстердамдағы өмірге арналған эскиздер сериясын жариялады. Бұл «Falklandjes» деп аталған эскиздер кейін жиналып, кітап түрінде басылды, олар он сегіз томнан тұрады. Амстердамдағы алғашқы жылдары Heijermans кабаре әншісі Мари София Пирске ғашық болды. Ол он жеті жасында Амстердамдағы алмазды жылтыратқан бір адамға үйленген, бірақ күйеуі Америкаға кетіп, оны екі кішкентай баласымен кедейлікке тастап кетті. Heijermans оны өзімен бірге тұруға көндіріп, әйелі ретінде қарады және ақырында оған үйленді. Бірақ олардың бақытын көршілерінің тар көзқарастары бұзды. Heijermans өзінің алғашқы жылдарының оқиғаларын 1896 жылы «Коос Хаббема» псевдонимимен жазылған «Жатақханадағы күнә» атты өте жеке романға түсірді; бұл буржуазиялық қоғамның бұзылған некелеріне қарсы еркін махаббаттың тазалығын қорғауға арналған туынды.
During the winter of 1891 92 Heijermans wrote his first play, using the theme of Henrik Ibsen's A Doll's House and adding new characters and an authentic Dutch setting. Dora Kremer premiered on April 25, 1893, at the Groote Schouwburg in Rotterdam, and was met with general disapproval. Eager to avenge the humiliation, Heijermans plotted one of the most daring stratagems in modern Dutch literature. Determined to demonstrate that anyone but a Hollander would receive a warm welcome to the Dutch stage, he seized upon the Russian sounding pseudonym 'Ivan Jelakowitch' and, keeping his own identity secret, announced his new one act play Ahasverus, about a Jewish family caught in the violence of the pogroms of the 1880s. The play was a great success. In an article in De Telegraaf, Heijermans revealed his secret, quoting the reviews of Ahasverus along with the comments on Dora Kremer, much to the mortification of the critics. Soon after these events, Heijermans moved to Amsterdam. Having won a triumphant victory with the name of Ivan Jelakowitch, Heijermans decided to adopt another pseudonym, 'Samuel Falkland Jr.', publishing a series of sketches of life in Amsterdam in De Telegraaf, and later in the Algemeen Handelsblad daily. These so called 'Falklandjes' were later collected and published in book form, filling no less than eighteen volumes. During his first years in Amsterdam, Heijermans fell in love with cabaret singer Marie Sophia Peers. She had married an Amsterdam diamond polisher at the age of seventeen, but her husband had left for America, leaving her behind to face poverty with their two small children. Heijermans persuaded her to come and live with him, treating her as his wife and eventually marrying her. Their happiness was, however, marred by narrow minded neighbours. Heijermans recast the experiences of their early years in the highly autobiographical novel Sin in a Furnished Room, written in 1896 under the pseudonym of 'Koos Habbema'; a defense of the essential purity of free love as against the corrupt marriages of bourgeois society.
Социалистік қозғалыс
1896 жылы Хейерманс De Telegraaf пен Амстердамнан кетіп, Мари Пирспен Wijk aan Zee-ге көшіп барды. Ол Социал-демократиялық жұмысшылар партиясына қосылып, өзінің De Jonge Gids (Жас нұсқаушы) атты журналын құрды, оны төрт жыл бойы жариялай алды. Онда оның көптеген шығармалары жарық көрді, соның ішінде әңгімелер, бір актілі пьесалар, роман фрагменттері және толыққанды пьесалар бар еді. Әлеуметтік-социалистік көзқарасын драмамен үйлестіруді көздеп, ол екі толыққанды пьеса жазды: «Гетто» және «Жетінші қазына». «Жақсы үміт» (1900) пьесасы – ғасыр басында Нидерландыда теңіз балықшыларының қанауын аңтарған туынды, ол Хейерманстың ең танымал пьесасы болды және оның даңқын туған елінен асып, бүкіл әлемге таратып, жайды. Пьесаның үнемі танымал болуы көпшіліктің балық аулау саласының жағдайына назар аударуына себеп болды, соның салдарынан теңізге лайықсыз кемелерді қатаң тексеруді талап ететін заң қабылдау үшін үгіт науқаны басталды. Бірнеше жылдан кейін Нидерландыда сауда кемелері туралы заң қабылданды, ол 1909 жылғы «Schepenwet» деп аталды.
In 1896 Heijermans left De Telegraaf and Amsterdam, and moved to Wijk aan Zee with Marie Peers. He joined the Social Democratic Workers' Party and founded a magazine of his own, De Jonge Gids (The Young Guide), which he was able to keep going for four years. Much of his own work appeared in it, including stories, one act plays, and fragments of novels and full length plays. Seeking to combine his socialistic point of view with the drama, he wrote two full length plays: Ghetto and The Seventh Commandment. The Good Hope (1900), an indictment of the exploitation of sea fishermen in the Netherlands at the turn of the century, became Heijermans' most popular play and spread Heijermans' fame far beyond his homeland to countries all over the world. The continuing popularity of the play turned the attention of the public to conditions in the fishing industry, and a campaign was soon under way for a law requiring strict inspections of unseaworthy vessels. A Dutch merchant shipping act was passed a few years later, the 'Schepenwet' of 1909.
Кейінгі кезең
Сапасы мен саны жағынан 1903 жыл драматургтің мансабындағы ең өнімді жылдардың бірі болды: ол төрт бір актілік пьеса – «Бала», «Экран», «Өртке қатысты іс» және «Көршілер» – екі толық көлемді пьеса, «Сілтемелер» және «Май мерекесі», сондай-ақ бұрынғы «80-ші нөмір» жұмысының жаңартылған нұсқасын жазды. Әсіресе «Сілтемелер» пьесасымен ол еуропалық драмаға маңызды үлес қосты; пьеса Лондон, Берлин, Вена және Стокгольм қалаларында қойылды және 1920 жылы фильмге түсірілді. Анри де Вристің кемінде жеті түрлі рөлде ойнағандығымен ерекшеленетін «Өртке қатысты іс» пьесасы Ұлыбританияда сахналанды, ал Де Врис өзінің рөлдерін ағылшын тілінде қайта ойнады. Оның үздіксіз өмірлік күшін көрсететін жақсы дәлел ретінде, 1916 жылдың тамызында Хейерманс «Таң» және «Ева Бонхер» пьесаларын аяқтады. Соңғысы, күрделі екі бөлікті сахналық құрылғысымен, оның ең ұлы пьесаларының бірі саналады. Келесі жылдың жазында ол социалистік идеяларға негізделген «Дана мысық» ертегісін жазды, бұл ертегі адам мен жануардың жолдарын салыстырып, адамды екінші орында көрсететін өткір сатира болды.
In both quality and quantity, 1903 was one of the most productive years in the playwright's career: he wrote four one act plays, The Child, The Screen, The Case of Arson and Neighbors, two full length plays, Links and Maytime, and a revised version of earlier work Number Eighty. With Links especially he made another contribution of real significance to the European drama; the play was staged in London, Berlin, Vienna and Stockholm, and received a film adaptation in 1920. A Case of Arson, notable for Henri de Vries' performance as no less than seven different characters, was staged in the United Kingdom with De Vries reprising his roles in English. As a good testimony of his continuing vitality, in August of 1916 Heijermans completed two plays: Dawn and Eva Bonheur. The latter, featuring an elaborate split stage device, would be considered one of his greatest plays. During the summer of the following year, he wrote socialist inspired fairytale The Wise Tomcat, a sharp satire in which, in the comparison of the ways of man and beast, man comes off second best.
Өлім
Хейерманс 59 жасында Зандовортта қайтыс болды және Зоргвлид бейістігінде жерленді.
Heijermans died in Zandvoort at age 59, and is buried at Zorgvlied cemetery.