Кіріспе

Луара алқабынан француз шараптары

Сансер – Орлеаннан оңтүстік-шығысқа қарай Луара алқабының шығыс бөлігіндегі Сансер аймағында өндірілген шараптарға арналған француз шарабы Appellation d'origine contrôlée (AOC). Апелляцияның барлық бөлігі дерлік Луараның сол жағалауында, Пойли-Фумеге қарама-қарсы орналасқан. Сансер негізінен Совиньон Бланкпен байланысты және осы сорттың шараптары жоғары бағаланады. Аймақтың өндірісінің шамамен 20% Pinot Noir есебінен құралады, одан негізінен Sancerre Rouge атауымен жеңіл қызыл шараптар жасалады. Pinot Noir-дан розе шарабы да өндіріледі, ол Гаме жүзімінен жасалатын Божоле шарабына ұқсас стильде дайындалады. Ақ Сансер 1936 жылы алғашқы AOC-лердің бірі ретінде танылды, ал 1959 жылдың 23 қаңтарында қызыл шараптарға да осы атау берілді. AOC аумағы жылдар бойы төрт есеге ұлғайды, соңғы рет 1998 жылдың 18 наурызында кеңейтілді. Қала Дувердің ақ жартастарынан Шампан және Шаблис аймақтары арқылы төмен қарай созылатын сазды шөгіндінің үстінде орналасқан. Мұнда әрқайсысының өзіндік топырағы, микроклиматы және терруары бар шағын аңғарлар тізбегі бар. Шығыс бөлігінде минералдық қасиеттері жоғары, ұзақ сақталатын шараптар беретін "флинт" кездеседі. Қала мен Вердиньи арасындағы топырақ марль мен қиыршық тастан тұрады – "les caillottes", одан жемісті, теңдестірілген шараптар жасалады. Ал оңтүстік-батыста, өзеннен алыс, Менэту-Салонға қарай, "terres blanches" (ақ топырақ) сазды, салмақты шараптар береді. Совиньон Бланк шараптарының көпшілігі, бірақ барлығы емес, дубовый бөшкеде пісірілмейді.

Тарих

Сансерр аймағында алғашқы жүзім шаруашылығын римдіктер жүргізген болуы мүмкін, шамамен біздің заманымыздың I ғасырында, бірақ нақты мерзімі белгісіз. Сансерр порты болып табылатын Сент-Сатур өзендік ауылында Луара өзені арқылы салынған екі рим көпірінің негіздерін көруге болады, бұл оның ежелгі Рим жолындағы маңызды орнын көрсетеді. Борпұл таулы жергіліктіліктері ғана емес, римдік дәуірінде ең алдымен өңделетін жерлердің сипаттамасына да сай келеді – ол маңызды қалаға жақын орналасқан және кеме жүзе алатын өзенге қол жеткізуі оңай болған. Ең маңыздысы, тік беткейлер жүзімге толық пісіп жетуі үшін жеткілікті күн сәулесі мен жылумен қамтамасыз етті, сонымен қатар салқын ауа беткейден төмен ағып, төмендегі аңғарларда жиналды. Аймақ тарихи түрде Бургундия герцогтығымен байланысты болған, бұл Пино Нуар жүзімінің осы аймаққа енгізілуіне ықпал еткен болуы мүмкін. Сансеррдің әкімшілік орталық ретіндегі орны және жақын орналасқан Орлеан және Бурж қалалары (күшті Берри герцогының астанасы) аймақтағы дәстүрлі Пино Нуар және Гаме шараптары үшін жақсы жергілікті нарықтарды қамтамасыз етті. Кейін Совиньон Блан отырғызылды, өйткені ол американдық тамыр жүйесіне жақсы жабысады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін шараптар Париж бистроларында Бежоле шарабына тең келетін жеңіл ішілетін ақ шарап ретінде танымал болды. 1970 және 1980 жылдардың соңында сапаға назар аудару толқыны Сансеррдің беделін арттыруға көмектесті, ол бүкіл әлемдегі мейрамханалардың мәзірлерінде танымал болған сәнді және тамаққа үйлесімді ақ шарапқа айналды.

Климат және география

Сансер – Луара алқабындағы «орталық жүзімдіктер» аймағының бір бөлігі, оның аталуы Луараның ортасында орналасқандықтан емес, Францияның шамамен ортасында болғандықтан. Жанындағы Пуи-Фумемен бірге, бұл аймақ Луара алқабының ең шығысқа қарай созылған бөлігін құрайды. Бұл аймақ Атлант мұхитының жағалауынан және Мускаде Луара аймағынан 483 километрден астам қашықтықта орналасқан, ал Шампан шарап аймағына, Луараның орталық қаласы Турға және Вуврэй мен Шинон AOC-ларына қарағанда жақын. Атлант мұхитынан алыс болғандықтан, бұл аймақта Луараның қалған бөлігіне тән емес, континенттік климат басым – қысқа, ыстық жаздар мен ұзақ, суық қыстар, соның салдарынан көктемнің басында мұздың салдарынан зиян келу қаупі ұзарады. Солтүстік-шығысқа қарай Бургундия шарап аймағындағы Шаблис аймағы 97 километр қашықтықта жатыр және Англиядағы Довердің ақ құмды жартастарына дейін созылатын әктас топырағымен ортақ. Сансер төңірегіндегі төбелерге отырғызылған жүзімдіктердің көпшілігі оңтүстікке қарай бұрысқан беткейлерде, 200–400 метр биіктікте орналасқан. Аймақтың топырақтарын шамамен үш санатқа бөлуге болады. Менэту-Салонға қарай батысқа қарай созылған жерлерде саз және әктас қосылған «ақ» топырақтар кездеседі. Шавиньол ауылының маңында (Сансердің «кру» аймағы саналады) топырақта Киммеридждік саз да бар. Бұл батыс аймақтарындағы шараптардың дәміне толықтық және күштілік тән. Сансер қаласына жақындағанда топырақ әктаспен араласқан құмсақпен толығады, нәзік иісі бар жеңіл шараптар өндіріледі. Үшінші топырақ түрі Сансер қаласының төңірегінде кездеседі, онда ерекше минералдық компоненттер беретін кремний (силекс деп те аталады) кен орындары көп. Бұл шараптардың иісі күшті, ал ескіру әлеуеті Сансер шараптарының арасында ең жоғары. Сансер шараптарының көпшілігі маллолактік ашытусыз және еменнің аз әсерімен өндіріледі. Алайда, 20 ғасырдың соңынан бері көбірек өндірушілер еменде ашыту немесе еменде ескірту тәжірибесін жүргізе бастады. Бұл аймақтағы шараптардың көпшілігі құрғақ өндірілсе де, ерекше жылы және піскен жылдары (мысалы, 1989 жыл) кейбір өндірушілер кешкі жинаудан шарап жасады. Алайда, мұндай шараптар өте сирек кездеседі. Сансер блан – ең көп өндірілетін стиль болса да, Сансер руж және құрғақ розе шарабы да Пино Нуардан жасалады.

Шараптар

Шарап сарапшысы Том Стивенсон Сансерр бланкінің классикалық сипаттамасын сүйектей құрғақ, өте хош иісті, қарбыз бен шалғынның айқын дәмімен береді. Ол Сансерр ружді жеңілден орташа денелі, гүлді хош иісімен және нәзік дәмімен сипаттайды. Пино-нуардан жасалған розе шараптары құрғақ, жеңіл денелі, малина мен шілте таңдарымен ерекшеленеді. Жансис Робинсон және Хью Джонсон сияқты басқа шарап сарапшылары соңғы жылдары артық өндіріс сапаның тұрақсыздығына әкелді деп атап өтеді. Кейбір Сансерр бланкілерінің дәмдік профилі Орта Лоарадан келген қарапайым Sauvignon de Touraine шараптарынан көп айырмашылық танытпайды, бірақ бұл өндірушіге және жалпы жылдың сапасына байланысты өзгереді. Сансер шараптарының стилі жүзім өсірілген шарап аймағының бөлігіне қарай өзгеріске ұшырайды. AOC-тің батыс жағындағы Буэ ауылының топырағы көбінесе сазды келіп, толық денелі және дөңгелек шараптар береді. Сансердің солтүстік-батысында орналасқан Шавиньол ауылындағы жеңіл топырақ әк және құмтас қоспасынан тұрады, нәтижесінде хош иісті шараптар шығады. Ménétréol sous Sancerre маңында кремний кен орындары көп, сондықтан шараптар минералды және металл тәрізді ноталарға ие болады. Сансер аймағында Буэ, Шавиньол және Ménétréol sous Sancerre (кейде Вердиньи) ауылдары ерекше және жоғары сапалы шараптарымен тығыз байланысты болғандықтан, оларды «кру» деп атайды, тіпті Сансер Бордо мен Бургундия сияқты ресми жіктемеден өтпегенімен. Дегенмен, Сансердегі мейрамханалар көбінесе шарап тізімінде қандай шараптың осы үш ауылдың қайсысынан екенін көрсетеді, ал шарап өндірушілер осы жүзімдіктерден алынған шараптарды бөтелке таңбасында ауылдың атын көрсету арқылы ерекшелеуге тырысады.

Саувиньонның басқа соялы тұқымдастарымен салыстыру

Сансерді көбінесе 100% Совиньон блан шараптарына маманданған көршілес Пуилли-Фумемен салыстырады. Айырбас бар болғанымен, Робинсон, Джонсон және Карен МакНейл сияқты шарап сарапшылары, тек өте тәжірибелі дегустаторлар ғана соқыр дегустацияда айырмашылықты анықтай алатынын атап өтеді. Жалпы айтқанда, Сансер толық денелі және айқын хош иісті болып келеді, ал Пуилли-Фуме шараптары гүлді хош иіске ие. Дегенмен, екі шараптың да табиғи түрде жоғары қышқылдылығы бар және «пиер а фюзил» немесе кремний тасы деп сипатталатын минералдық ноталарды, сондай-ақ цитрус пен дәмдік ноталарды көрсету мүмкіндігі зор. Сол сияқты, Сансерді әлемнің түкпір-түкпірінен шығарылған Совиньон бланмен де салыстырады. Шарап шебері Мэри Юинг Муллиганның сөзіне сүйенсек, Сансер Жаңа Зеландия және Италияның Альто-Адидже және Фриули-Венеция-Джулия аймақтарындағы Совиньон бланға қарағанда шөптес және шөп иісі аз болады. Бордода өсірілген және көбінесе Семильонмен қосылатын Совиньон бланмен салыстырғанда, Сансерде дәм концентрленген және қышқылдылығы күштірек болуы мүмкін. Калифорния, Вашингтон, Чили және Оңтүстік Африканың «Жаңа әлем» үлгілерімен салыстырғанда, Сансерде минералдық дәмдері анық сезіледі.

Апелляциялық мәлімет

2006 жылы Сансер АОК-і Банне, Буэ, Крезанси, Менэту-Ратель, Менетроль, Монтиньи, Сен-Сатур, Сент-Жемм, Сансер, Сюри-ан-Во, Товене, Веаг, Вердиньи және Винон коммуналарын қамтиды. Апелляция ішінде Clos de la Poussie, Chêne Marchand және Le Grand Chemarin сияқты бірнеше жоғары бағаланған жүзімдіктер бар, бірақ 1990 жылдардың ортасынан бастап жергілікті ережелерге сәйкес өндірушілерге жүзімдік атауы бар шараптар жасауға тыйым салынды. Кейбір өндірушілер бұл ережеден айналып өтуге тырысты, мысалы, Жан Макс Роджер Le Grand Chemarin жүзімдігінен Sancerre Cuvée GC бөтелкесін шығарды, жүзімдіктің атауын cuvée атауының бір бөлігі ретінде қысқарту арқылы. АОК ережелеріне сәйкес, тек Sauvignon blanc және Pinot noir АОК классификациясы бойынша Сансер шарабы ретінде рұқсат етіледі. Саувиньон бланк аймақтың өндірімінің басым бөлігін құраса, Пино ноар жылдық өнімнің 1/5-тен 1/6-ға дейін, өнімге байланысты құрайды. Сансер бланктың өнімділігі гектарына 60 гектолитрмен шектеледі, ал Сансер руж және розе үшін максималды өнімділік гектарына 55 гектолитрді құрайды. Сансер бланктің ең төменгі спирт мөлшері көлем бойынша 10,5% спиртті құрайды, ал Сансер руж және розе шараптарында спирт мөлшері кемінде 10% болуы керек. Осы АОК ережелерінен тыс жасалған шараптар АОК шараптарынан Vin de Pays du Jardin de France сияқты қарапайым шараптарға жіктеледі.