Кіріспе

Махаббат, құмарлық және ләззат құдайы. Махаббат құдайы Рати (Рати) – махаббат, сезімтал құмарлық, құштарлық, жалынды махаббат және жыныстық ләззат құдайы.

Туу және неке

Калика Пуранада Ратидің тууы туралы келесідей әңгіме айтылады. Он Пражапатиді жаратқаннан кейін, Брахма – жаратушы құдай – өзінің санасынан махаббат құдайы Каманы (Камадеваны) жаратады. Камаға гүлдерінен оқ атып, әлемге махаббат тарату бұйырылады. Пражапати Дакшадан Камаға әйел беруді сұрайды. Кама өзінің жебелерін Брахма мен Пражапатилерге қарсы қолданады, олардың барлығы Брахманың қызы Сандхьяға ("көктем мен кеш шағылы") құмарлық сезімімен тартылады. Шива құдай Брахманың осы жиренішті әрекетіне ашуланып, оны айыптайды. Ұялып, Брахма мен Пражапатилер дірілдеп, терлеп кетеді. Дакшаның терінен Рати есімді әдемі әйел туады, оны Дакша Камаға әйел ретінде сыйлайды. Сонымен қатар, ашуланған Брахма Каманы болашақта Шиваның отында күлге айналдыратынына қарғыс айтады. Бірақ Каманың жалбарынуына Брахма оның қайта туатынына уәде береді. Брахма Вайварта Пуранасында Сандхьяның Брахманың құмарлығына тап болғаннан кейін өзін-өзі өлтіргені айтылады. Вишну оны қайта тірілтіп, Рати деп атайды және оны Камаға үйлендіреді. Шива Пуранасында Сандхьяның өзін-өзі өлтіргеннен кейін Дакшаның терінен Рати болып қайта туатыны жазылған. Кейбір мәтіндерде Шива Ратидің әкесі ретінде сипатталады. Махабхарата және Рамаяна эпостары да Ратидің Каманың жұбайы болғанын куәландырады.

Маявати ретінде қайта тууы

Таракасура деген демон ғаламды дүрліктірді, оны тек Шива құдайының ұлы ғана өлтіре алатын еді, бірақ Шива өзінің алғашқы әйелі Сатидің қазасынан кейін усақ-айдаққа тығылып, аскетизмге бет бұрды. Сондықтан құдайлар Камаға Шиваны қайтадан ғашық етуді тапсырды. Кама Рати және Мадху немесе Васанта ("Көктем")мен бірге Кайлаш тауына барып, Шиваны махаббат жебелерімен атты (кейбір нұсқаларда Кама Шиваның санасына енді) және құштарлықты оятып жіберді. Каманың жебелерімен жараланған Шива Сатидің жаңа өмір тапқан Парватиға қызығушылық танытады, бірақ ашуланып, үшінші көзімен Каманы күйдіріп жібереді. Басқа нұсқаларда ол Каманы осы қасіретке ұшыратуға жіберген құдайларды қарғып, құдайлардың тобы немесе Брахма Шивадан немесе Жоғарғы Құдайдан қайғыға батқан Ратиге жәрдем сұрайды, Парвати оның сан алуан бейнесінің бірі. Кейбір аңыздарда, мысалы, Брахманда Пуранадағыдай, Құдай Рати мен құдайлардың жалбарынуын естіп, Каманы дереу қайта тірілтеді. Санскрит тіліндегі белгілі ақын Калидаса өзінің «Кумарасамбхава» поэмасында Ратидің тағдырына арналған IV-ші кантоны жазады. Бұл канто Шива мен Парватидің үйлену тойына және олардың Таракасураны өлтірген Картикея ұлының дүниеге келуіне тоқталады. IV кантода Рати күйеуінің қазасын көріп, оған аза тұтады, содан кейін өзін өртеп жіберуге тырысады. Аспаннан келген дауыс оны уақтылы тоқтатып, Шива үйленгеннен кейін күйеуін қайта тірілтетінін мәлімдейді. «Сканда Пурана» кітабының «Кедара Ханда» тарауында мүлдем басқаша нұсқа келтіріледі. Бұл нұсқада Каманың күйдірілуінен кейін Парвати Кама болмаған жағдайда Шиваны жеңіп ала алмауынан қорқады. Парватиді Рати жұбатады, ол Каманы қайта тірілтетінін айтады және мақсатына жету үшін қатал аскетизмге кіріседі. Бір күні Нарада дана оған «Сен кімнің қызысың?» деп сұрайды. Рати ашуланып, Нараданы тілге келтіреді. Кінәлі Нарада Самбара деген демонды Ратиді ұрлап әкелуге итермелейді. Самбара оны үйіне алып кетеді, бірақ оған тие алмайды, себебі Құдай оған тиген жағдайда күлге айналуы керектігін бұйырған. Сол жерде Рати «ас үйдің бастығы» болып, Майавати («іллюзияның бикесі») деп аталады. Рати Майавати осы оқиғаның барлық баяндамаларында маңызды рөл атқарады, ол өзінің иллюзиясымен Самбара мен Кама Прадьюмнаны, өзінің сүйіктісі болуға көндірген «ұлын» азғырады. Барлық мәтіндер оның тазалығына, ешқандай еркекпен қарым-қатынасқа түспегеніне ерекше назар аударады.

Индонезия

Индонезия нұсқасында Рати (Индонезия: Камаратих) – Батара Соманың қызы, Сангьянг Панкаресидің ұлы, Сангьянг Венингтің ұрпағы, Сангьянг Венангтың кіші інісі. Камаратих Сангьянг Исмая мен Деви Сенгганидің тоғызыншы ұлы Батара Камаджаяға үйленген. Ол Кахянган Чакракембангта тұрады. Камаратихтың өте әдемі беті, сүйкімділігі мен мінезі бар, ол өте адал, сүйгіш, жомарт, мейірімді, сабырлы және күйеуіне берілген. Ол күйеуі Батара Камаджаямен бірге ғаламдағы ерлі-зайыптылардың үйлесімділігінің символы болып табылады, олардың өзара үйлесімділігі мен махаббатының арқасында. Бір кезде Камаратихқа Сангьянг Маникмайя Вирата патшасы Прабху Матсвапати мен оның жұбайы Деви Ни Ютиснавати/Сетяватидің кіші ұлы Деви Утариге Вахью Хидаятты жеткізуді тапсырған. Вахью Хидаят Батара Камаджая Арджуна мен Деви Сумбадраның ұлы Раден Абиманю/Анкавиджаяға берген Вахью Чакранинграт жұбы екені анықталды.