Кіріспе
Румындық SM.79 бомбалаушысының нұсқасы. IAR 79 – екі қозғалтқышты бомбалаушы және әскери барлау ұшағы, ағаш және металл конструкциясынан жасалған. Екінші дүниежүзілік соғыста қолданылған, Румынияның Брашов қаласындағы Industria Aeronautică Română компаниясы лицензия бойынша өндірген.
The IAR 79 was a twin engine bomber and military reconnaissance aircraft with a wood and metal structure that saw service in World War II built under licence in Brasov, Romania, by Industria Aeronautică Română
Даму
1937 жылдың мамыр айында Румыния екі румындық IAR K14 қозғалтқышымен жабдықталған 24 Savoia Marchetti SM.79B бомбалаушы ұшаққа тапсырыс берді. Бұл нұсқа SM 79B деп аталды және 1-ші бомбалаушы топ (71-ші және 72-ші бомбалаушы эскадрильясы) осы ұшақтармен жабдықталды. Ұшақтардың екінші партиясы IAR K14 қозғалтқыштарын 1200 а.к. сумен салқындатылатын Junkers Jumo 211Da қозғалтқыштарымен алмастыру арқылы жаңартылды, бұл максималды жылдамдықты 350 км/сағ-тан 405 км/сағ-қа дейін арттырды. Осы жаңа ұшақтардың сегізін Италиядан тапсырыс етті. Олар JIS 79B (Jumo Italian S 79B) деп аталды. Бірақ олар 1941 жылдың тамызында ғана жеткізілді. Тағы 36 ұшақ IAR 79 JR (Jumo Român) деген атаумен Брашовтағы IAR зауытында лицензия бойынша құрастырылды. 1942 жылдың күзінде IAR зауытына тағы 36 бомбалаушы ұшаққа тапсырыс берілді. Олар Junkers Jumo 211Da қозғалтқышын 1400 а.к. қуаттылығы бар жаңа Junkers Jumo 211F қозғалтқышымен алмастыру арқылы жаңартылды.
Дизайн
IAR.79 ұшағы консольдік төмен қанатты моноплан, екі қозғалтқышты, кіретін шассиге ие болған. IAR.79 ұшағының фюзеляжы дәнекерленген құбырлы болаттан жасалған, алдыңғы бөлігі дуралуминмен, фюзеляждың жоғарғы беті дуралумин және фанерамен, ал қалған беттері матамен қапталған. Қанаттары толығымен ағаштан жасалған, артқы жиегінде жапсырмалар және алдыңғы жиегінде (Handley Page үлгісі) тақталар орнатылған, бұл оның салыстырмалы түрде кішігірім өлшемдерін өтеуге көмектескен. Ішкі құрылымы үш лонжероннан тұрады, олар консольдермен және фанерамен жабылған. Қанаттың диэдралы бұрышы 2° 15'. Аэлерон +13/ 26° бұрылуға қабілетті және төмен жылдамдықта ұшу кезінде және ұшып көтерілу кезінде жапсырмалармен бірге қолданылған. Оның мүмкіндіктері бұрынғы SM.79-дан әлдеқайда артық болды, қосымша қуаты жеткілікті және жоғары қанатты жүктемесі оған үлкен истребительге ұқсас сипаттама берді. Негізгі бомбалаушы нұсқасына орнатылған қозғалтқыштар екі IAR K14 радиалды қозғалтқыш, өзгермелі питчті, толығымен металлдан жасалған үш пернелі винттерімен жабдықталған. Жетілген жылдамдық шамамен , круиздік жылдамдықтың салыстырмалы түрде төмен шегі болды , бірақ ең жақсы круиздік жылдамдық болды (60% қуат). Қону кезінде соңғы жақындау тақталар ұзартылған күйде жасалды, жылдамдық жапсырмаларды кеңейту арқылы сағатына дейін төмендетілді, ал содан кейін алаңда жүгіру үшін тек қана қажет болды (2,050 айналым/мин, 644 мм сынап бағанасы қысымы). Толық қуатпен және ұшып көтерілуге дайын жапсырмалармен SM.79 ұшағы секунд ішінде әуеге көтеріле алды.
Операциялық қызмет
1938 жылы S 79B 1-ші бомбалаушы топты (71-ші және 72-ші бомбалаушы эскадрильясын) жабдықтады. 1941 жылдың шілдесінде 2-ші бомбалаушы топтың эскадрильяларының бірі, 75-ші бомбалаушы эскадрильясы, жаңа JRS 79B-мен жабдықталды. Олар Одесса шайқасына қатысты. 1942 жылы жаңа JIS 79B ұшақтары 71-ші эскадрильяға берілді. 72-ші эскадрилья JRS 79B-мен қайта жабдықталды. Қалған ескі S 79B ұшақтары ұшқыштарды даярлайтын мектептерге жіберілді. 1944 жылы 2-ші бомбалаушы топ (82-ші және 83-ші эскадрилья) IAR JRS 79B1 ұшақтарымен қайта жабдықталды. 1944 жылдың қазан айында 1-ші бомбалаушы топ қайта құрылды (72-ші және 82-ші эскадрильялар) және майданға жіберілді. Бұл бөлім 1945 жылдың мамыр айына дейін, соғыс аяқталғанға дейін шайқасты.