Агата Кристи жоғалған күндері

Кіріспе

1979 жылғы фильм

«Агата» – 1979 жылғы британдық драмалық триллер, режиссері Майкл Аптед, басты рөлдерде Ванесса Редгрейв, Дастин Хоффман және Тимоти Далтон. Сценарий авторы – Кэтлин Тайнан. Фильм 1926 жылы 11 күнге жоғалып кеткен әйгілі криминал жазушысы Агата Кристинің тағдырына арналған. Фильм 1979 жылдың 9 ақпанында шықты және сыншылардың көпшілігінен жағымды пікірлер алды, олар өндіріс сапасы мен актерлік шеберлігін жоғары бағалады.

Сюжет

Фильм Агата Кристи күйеуі Арчиге арналған күміс тостағанға мүсін жасап алғаннан кейін басталады, ол бұл сыйлықты мүлдем жек көреді. Ерлі-зайыптылар Агатаның "Роджер Акройдты өлтіру" атты жаңа романының жарнамалық іс-шарасына барады. Оларды американдық журналист Уоли Стэнтон ілесіп кіреді. Келесі күні Арчи өзінің хатшысы Нэнси Нилді жақсы көретінін айтып, ажырасуды талап етеді. Сол түні Агата үйден шығып, жол апатына ұшырайды. Келесі күні таңертең полиция оның күйреген көлігін тауып алады. Пресса апат орнына жиналып, Кристидің өз хатшысына хат қалдырғанын біледі, бұл өзін-өзі өлтірген деген болжамға әкеледі. Агата пойызбен Харрогейтке келіп, таксимен Харрогейт гидропатиялық қонақ үйіне (қазіргі "Олд Сван" қонақ үйі деп аталады) барады, онда ол екі аптаға бөлме орнатады. Ол Кейптаундағы Тереза Нил деп тіркелді. Салонда тағы бір қонақ, Эвелин Кроули, Агатаның жыртылған шұлықтарын және саз аяқ киімдерін байқайды. Агата кейін Кроулиді "пайдалану" туралы жазба жасайды. Келесі күні Агата Корольдік моншада емделе бастайды. Осы арада газеттер Агатаның жоғалуы туралы мақалаларды жариялады. Полиция Арчидің әйеліне іздеуде неге көмектеспейтінін білгісі келмейді, бірақ ол Нэнсимен бірге салмақ жоғалту үшін Харрогейтке барды. Осы арада Стэнтон Агатаның хатшысымен сұхбатқа түседі. Ол Агатаның оған газет жарнамасында кодталған хабар қалдырғанын айтады. Жарнамада Стентонның Харогейттегі қонақ үйі көрсетілген. Агата телефонмен сөйлесіп тұрғанда, ол үлкен шоу жасайды. Бильярд залында Стэнтон Агатаға жеңіске жету үшін үш еселенген банктік соққы жасауға көмектеседі. Ол өзін құсудан емделуші америкалық Кертис Шакс-младший деп таныстырады. Олар бірге кешке шығады, ол оған ұрысады, бірақ ол бұдан бас тартады. Ол бөлмесінде оның мінез-құлқы туралы жазбалар жазады. Агата гальваникалық ванна мен Бергоник кресло сияқты әр түрлі шипалы емделу әдістерін зерттейді. Ол қызметшілерден жабдықпен қалай өлімге әкелетін қатені болдырмауды сұрайды. Стентон Агатаны жергілікті электроника дүкеніне ертіп барады және оның не істеп жатқанын білуге кіріседі. Агата Бергоник креслосының нұсқаулығын оқып, реостатпен тәжірибе жүргізе бастайды. Ол сондай-ақ телефон арқылы қызметкер ретінде танысып, Нэнсидің кездесуін ертерекке ауыстырады. Агата Бергоник креслосының басқаруын түзеп отырғанда, Нэнси өзінің тағайындалуы үшін киімін шешіп жатыр. Нэнси емханаға кіргенде, Агата жасырынған жерден: "Мейірбике жоқ", - деп айқайлайды. Ол Нэнсиден электр тоғын қосуды сұрайды. Агатаның жоспарын білген Стентон Нэнсидің кездесуі болатын бөлмені іздестіруде. Нэнси қосқышты түртіп, үлкен бір ұшқын шығарады. Стентон Нэнсидің айқайлауын тыңдап, оны табады, бірақ перде артында Агата Бергоник креслосында отыр. Оның өзін-өзі өлтіруге әрекеті сәтті аяқталады, бірақ Стэнтон оны жүрек-қан тамырларын қайта жандандыру арқылы құтқарады. Кристилер Агата апаттан кейін есінен танып қалған және ештеңе есіне түсірмейтінін айтады. Агата Стентонның қонақ үйге жиналып келгенін көреді. Ол оған жазған әңгімесінің көшірмесін береді, бірақ оны тіркей алмайтынын мойындайды. Агата оған жинауға көмектесу үшін еңкейіп, Стэнтон оған деген махаббатын мойындайды. Ол Арчиден ажырасатынын түсіндіріп, Стэнтонмен болашақ болашағын болжайды. Ол Кристилердің теміржол станциясынан кететінін бақылайды. Соңғы кредиттерде жұп екі жылдан кейін ажырасып, Арчи Нэнсиге үйленгені айтылады.

The film opens as Agatha Christie gets a silver cup engraved for her husband Archie, who receives the gift with utter disdain. The couple walk to a publicity event for Agatha's new novel, The Murder of Roger Ackroyd. They are tailed into the venue by American reporter Wally Stanton. The next morning, Archie demands a divorce, saying he loves his secretary, Nancy Neele. That night, Agatha drives from the house and gets into an accident. The next morning, the police find her wrecked car. The press flock to the accident scene and learn that Christie left a letter for her secretary, prompting speculation of suicide. Agatha arrives by train in Harrogate and takes a cab to the Harrogate Hydropathic Hotel (now renamed the Old Swan Hotel), where she books a room for two weeks. She registers as Theresa Neele from Cape Town. In the lounge, another guest, Evelyn Crawley, notices Agatha's ripped stockings and muddy shoes. Agatha makes a note later to "use" Crawley. The next day, Agatha begins receiving treatments at the Royal Baths. Meanwhile, the newspapers are publishing front page stories about Agatha's disappearance. The police wonder why Archie is not helping with the search for his wife, but he has gone to Harrogate with Nancy for her slimming treatments. Meanwhile, Stanton interviews Agatha's secretary. She reveals that Agatha left her a coded message in newspaper advertisements. The ad leads Stanton to the hotel in Harrogate. He makes a big show of checking in while Agatha is on the phone at the front desk. In the billiard room, Stanton helps Agatha make a winning triple bank shot. He introduces himself as Curtis Shacks Jr., an American seeking treatment for constipation. They spend the evening together, and he makes a pass at her, which she declines. In his room, he types notes about her behaviour. Agatha researches the various spa treatments, such as the galvanic bath and the Bergonic chair. She asks the attendants to explain how they avoid making a fatal mistake with the equipment. Stanton follows Agatha to a local electronics shop and begins to work out what she is up to. Agatha peruses a manual for the Bergonic chair and begins to experiment with the rheostat. She also poses as a staff member on the phone and reschedules Nancy's appointment for an earlier time. Agatha is shown rigging the controls for the Bergonic chair as Nancy undresses for her appointment. When Nancy enters the treatment room, Agatha calls out from hiding to say that the nurse is not there. She asks Nancy to turn on the electricity. Having deduced Agatha's plan, Stanton is urgently searching for the room where Nancy's appointment is. Nancy flips the switch, causing a massive spark. Stanton follows the sound of Nancy's scream to find her all right, but that behind a curtain, Agatha is sitting in the Bergonic chair. Her suicide attempt is nearly successful, but Stanton rescues her with CPR. The Christies claim that Agatha suffered from amnesia from the accident and remembers nothing. Agatha visits Stanton as he packs in his hotel room. He hands her a copy of the story he wrote, confessing that he cannot file it. Agatha stoops to help him pack, and Stanton confesses his love for her. She explains that she will divorce Archie, hinting at a possible future with Stanton. He watches the Christies depart at the railway station. The closing credits reveal that the couple divorced two years later, and that Archie married Nancy.

Өндіріс

Кэтлин Тайнан жобаны BBC деректі фильмі ретінде зерттеуді бастады. Зерттеу барысында ол продюсер Дэвид Путтемге осы туралы айтты, ол оны толық метражды фильмге айналдыруды ұсынды. Агата Кристидің мұрагерлері фильмге қарсылық білдіріп, оны тоқтатуға тырысты. Фильм түсірілімі 1977 жылдың 7 қарашасында Англияның Солтүстік Йоркшир округіндегі Харрогейт қаласында басталды. Түсірілім басталғаннан кейін сценарийге енгізілген өзгерістерге бірнеше актер наразылық білдірді, тіпті Хоффман студияны 66 миллион долларға сотқа берді, келісімшарт бұзылғанын мәлімдеді; сот процесінің нәтижесі белгісіз. Фильм түсірілімі Беркширдегі Брей студиясында да жүргізілді. Пойыздан тартқан локомотив – LNER A3 классы 462 No. 4472 Flying Scotsman, бір жағынан 4474 Victor Wild, екінші жағынан 4480 Enterprise локомотивтерінің кейпінде жасырылған. Flying Scotsman қазір Йорк қаласындағы Ұлттық теміржол мұражайында сақтаулы және басты желіде туристік және саяжайлық пойыз қатынастарын жүзеге асырады.

Қабылдау

Rotten Tomatoes сайтында фильм 14 рецензияға негізделген 71% мақұлдау рейтингісіне ие, орташа бағасы 6.5/10. Chicago Sun Times газетінен Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың екі жарым жұлдызын берді және оқырмандарына Кристи мен американдық журналист арасындағы қарым-қатынас "шынайы емес. Ол бір сәтте де терең сезімталдыққа толы болған жоқ – ол тек жақсы ойналған". The New York Times газетінің Винсент Канби фильмді "әдемі, бағытсыз фильм, ол құпия оқиға да емес, махаббат оқиғасы да емес және әрине, биография да емес" деп атады. "Агата", көптеген шағын мәселелерге қатысты болжамдар сияқты, егер екі актердің шеберлігі болмаса, бірден ұмытылар еді. Variety басылымы фильмді "көңілді және стильді детективтік фильм" деп сипаттады. Фильм авторы Агата Кристинің мұрасын толыққанды сақтайды. Chicago Tribune газетінен Джин Сискел фильмге төрт жұлдыздың үш жарым жұлдызын берді және "фильмнің басты ләззаты – біздің ең талантты екі актрисамыздың кейіптеріне енуін тамашалау. Редгрейв сөзсіз шебер. Оның Кристиі – жоғары жігерлі, ақылды, көне заманнан келген, әдемі, нәзік ұлттық қазына. Хоффман, Лоренс Оливьеге тең келтіретін актерлік хамелеон, американдық денди рөлінде өте тамаша". Los Angeles Times газетінен Кевин Томас фильмді "кемшін кезеңді фильм" және "бастап соңына дейін ләззат алатын туынды" деп атады, бірақ оны жабылу титрлеріндегі "өте орынсыз ән" бұзады. The New Yorker журналынан Паулин Каэл "Ванесса Редгрейв Агата Кристиге гениальды ерекшелік сыйлайды" деп жазды, бірақ фильм жасаушылар "олардың қайғылы, аққу сияқты әйелге істеуге жеткілікті нәрсе таппады". The Washington Post газетінен Гари Арнольд: "Керемет қойылым және бірнеше шебер актерлер, әсіресе Дастин Хоффман мансабындағы ең сәтті рөлдерінің бірінде, "Агатаны" күтпегендей тартымды және маскүнемдікке толы ойын-сауық етеді". The Monthly Film Bulletin журналынан Джефф Браун былай деп жазды: "Сценарий біздің басты кейіпкердің 1926 жылы он бір күнге жоғалып кеткен кезде өте бақытсыз және қиналып жүргенін көрсетеді; Ванесса Редгрейв де оны көптеген ұсақ, мұңды көздермен көрсетеді. Бірақ кейіпкерге әлі де жеткілікті салмақ жоқ, ал Дастин Хоффманның репортері, ескі Голливуд дәстүрінде жұмыста ғашық болатын, тіпті көңілсіз де көрінеді".

On Rotten Tomatoes, the film holds an approval rating of 71% based on 14 reviews, with an average rating of 6.5/10. Roger Ebert of the Chicago Sun Times gave the film two and a half stars out of four, and told readers that the relationship between Christie and the American journalist "isn't real. It's never for a moment deeply felt — it's just deeply acted." Vincent Canby of The New York Times called the film "a handsome, rudderless sort of movie that isn't quite a mystery story, not quite a love story and certainly not a biography. 'Agatha,' like most speculation on minor matters, would be immediately forgettable if it weren't for the resourcefulness of the two stars." Variety called the film "an engaging and stylish film mystery. The film lives up to the legacy of its subject matter, author Agatha Christie, in every respect." Gene Siskel of the Chicago Tribune awarded three and a half stars out of four, and wrote that "the film's principal pleasure is watching two of our finest actors disappear into their characters. Redgrave is flawless. Her Christie is a high strung, bright, old worldly, beautiful, fragile national treasure Hoffman, an acting chameleon to rival Laurence Olivier, is perfect as an American dandy." Kevin Thomas of the Los Angeles Times called the film "an impeccable period piece" and "a delight throughout", marred only by a song over the closing credits "of thudding inappropriateness". Pauline Kael of The New Yorker wrote that "Vanessa Redgrave endows Agatha Christie with the oddness of genius", but the filmmakers "haven't come up with enough for their sorrowful, swanlike lady to do". Gary Arnold of The Washington Post stated, "A beautiful production and several adept performers, notably Dustin Hoffman in one of the most winning portrayals of his career, make 'Agatha' a surprisingly glamorous, intoxicating entertainment." Geoff Brown of The Monthly Film Bulletin wrote, "The screenplay makes it clear that our heroine was very unhappy and repressed when she disappeared for eleven days in 1926; Vanessa Redgrave makes it clear too, with an abundance of beady, pained looks. But there is still insufficient weight to the character, and Dustin Hoffman's reporter, who falls in love on the job in the old Hollywood tradition, proves even wispier."