Кіріспе

Калифорнияның ірі қалалық аймақтары көбінесе екі үлкен мегаполис ретінде еске алынады: біреуі Солтүстік Калифорнияда, екіншісі Оңтүстік Калифорнияда, олардың арасы шамамен 382 миль немесе 615 км (Лос-Анджелес пен Сан-Франциско арақашықтығы) құрайды, ал аралықта салыстырмалы түрде сирек қоныстанған Орталық жағалау, Орталық аңғар және Трансверс жоталары орналасқан. Басқа ұсыныстар Солтүстік және Оңтүстікті қамтитын жалғыз мегаполисті немесе Жағалаулық Калифорния мен Ішкі Калифорнияның бөлінуін қарастырады. Бұл аймақтық түсініктер көбінесе географиялық, мәдени, саяси және экологиялық ерекшеліктерге негізделген, көлік және инфрақұрылым байланысы мен шекараларына емес.

Белгілі тұжырымдамалар

"Мегаполистен тыс", Вирджиния Техникалық институтының Мегаполистік институты Калифорниядан Невадаға дейін созылатын екі мегаполистік аймақты анықтайды: Норкал, оның құрамында Рино, Невада аймағы, және Оңтүстік аймақ, ол Үлкен Лос-Анджелес, Ішкі Империя және Сан-Диегоны қамтиды, сондай-ақ Мегаполистік Лас-Вегас та кіреді. Америка 2050, Рокфеллер және Форд қорлары демеушілік ететін ұйым, АҚШ және Канададағы 11 мегарегионды тізімдейді. Бұл Оңтүстік және Солтүстік Калифорния мегарегиондарын қамтиды, онда Оңтүстік Калифорнияға Үлкен Лос-Анджелес, Сан-Диего–Тихуана, Ішкі Империя және Лас-Вегас аңғары кіреді. Футуристер Герман Кан мен Энтони Винер "СанСан" атауын "Сан-Диегодан Санта-Барбараға дейін бастапқыда, ал ақырында Сан-Францискодан Санта-Барбараға дейін созылатын Тынық мұхиты мегаполисіне" (басқа мегаполистер БосВаш және Чипитспен бірге) 2000 жылы қолданды. Сан-Диегодан Санта-Барбараға дейін созылатын мегаполис тұжырымы Оңтүстік Калифорния мегаполисінің дәстүрлі түсінігімен сәйкес келеді. Алайда, Сан-Диегодан Сан-Францискоға дейін, жағалау бойында Оңтүстік және Солтүстік Калифорнияны біріктіретін Тынық мұхиты мегаполисі пайда болады деген болжам, кейінгі өсу үлгілеріне сәйкес келмейді, олардың орнына Сакраменто және Ішкі Империяға қарай ішкі аймақтарға қарай кеңейді.

Солтүстік Калифорния

Солтүстік Калифорнияда 21 округ бар, олардың бірі Невада штатындағы қалалық аймақтың бөлігі болып табылады, сонымен қатар 17 көршілес округ пен Неваданың 4 округы оның ықпал аймағына кіреді. Қазіргі уақытта Солтүстік Калифорнияның үш қалалық аймағының барлығы (Бей-Ареа, Үлкен Сакраменто және Фресно) байланысты, бірақ Кингс, Тулер және Керн округтерімен ең тар жерде Үлкен Лос-Анджелестен бөлініп жатыр. Дегенмен, штаттың әр бөлігіндегі бір қалалық аймақ Неваданың екі қалалық аймағымен шектеседі: Сакраменто Риномен, ал Үлкен Лос-Анджелес Лас-Вегаспен шектеседі. Калифорния экономикасы АҚШ-тағы барлық штаттардың арасында ең ірісі және әлемдік экономикалардың төртіншісі болып табылады. Солтүстік Калифорния мегарегионында Силикон алқабы орналасқан, онда Cisco Systems, Apple Inc., Oracle, EBay, Yahoo!, Facebook, YouTube, Google және Hewlett Packard сияқты ірі корпорациялар, Сан-Франциско қаржылық ауданы (VISA, Wells Fargo және Калифорнияның Union Bank сияқты әртүрлі қаржы және бизнес фирмаларының бас кеңсесі және Нью-Йорк қаласынан тыс ең ірі қаржылық аудан), Шарап өлкесі және Орталық алқаптың көп бөлігі орналасқан, ол әлемдегі ең өнімді ауыл шаруашылығы аймандарының бірі болып есептеледі және елдің өнімдерінің 8% -ын өндіреді. АҚШ-тың Тоғызыншы апелляциялық соты, Сан-Францискодағы Федералдық резерв банкі, АҚШ Монетасы сияқты негізгі мемлекеттік кеңселердің орталықтары, сондай-ақ Калифорния штатының Капитолийі мен Калифорния Жоғарғы соты осы аймақта орналасқан. Бей-Ареада елдегі кез келген қалалық аймақтағы көп миллиондық үй шаруашылықтарының ең көп шоғырланған саны және АҚШ-тың кез келген қалалық аймағындағы миллиардерлердің ең көп шоғырланған саны бар, бұл келесі үш қалалық аймақтың жиынтығынан асып түседі.

Оңтүстік Калифорния

Оңтүстік Калифорнияда Үлкен Лос-Анджелес, Ішкі Империя және Сан-Диего-Тихуананың сегіз округі мен муниципалитеті орналасқан. Керн округі және Неваданың екі округі Үлкен Лос-Анджелес әсер аймағына, ал Империя округі мен Мехикали муниципалитеті Сан-Диего-Тихуана әсер аймағына кіреді. Трансұлттық Оңтүстік Калифорния мегарегионы АҚШ-тың және, іс жүзінде, Мексиканың (Тихуананы қоса) маңызды экономикалық орталығы болып табылады. Оңтүстік Калифорнияда Лос-Анджелес порты, Лонг-Бич порты (АҚШ-тағы ең жұқ жүк тасымалдайтын контейнерлік порттардың бірінші және екіншісі) және Сан-Диего порты бар. Әлемдік ойын-сауық бизнесінің орталығы Оңтүстік Калифорния кино, теледидар және жазылған музыка индустриясында көш бастап тұр, ол Голливудтың негізгі орны болып табылады. Мұнда The Walt Disney Company, ABC, Sony Pictures, Warner Bros., Universal Studios, MGM, Paramount Pictures және 20th Century Fox сияқты студиялар орналасқан. Fox Sports Net, Guess, In-N-Out Burger, ARCO, Farmers және көптеген қаржы және банк компаниялары да осы аймақта орналасқан. Оңтүстік Калифорния ұзақ жылдардан бері АҚШ-та авиация және аэроғарыш саласында жетекші болып табылады және жоғары технология индустриясы бойынша АҚШ-тың үздік бес аймағының біріне кіреді. Оңтүстік Калифорния әйгілі жағажайлары, Л.А. Live және Sunset Boulevard сияқты ойын-сауық аудандары, сондай-ақ Disneyland, Knott's Berry Farm және Universal Studios Hollywood сияқты ойын-сауық парктерінің арқасында әлемдегі ең ірі туристік индустриялардың бірі болып табылады. Сан-Диего – маңызды порт қаласы, өнеркәсіптік, сауда және кеме жасау орталығы. Онда дамыған туризм индустриясы, көптеген зерттеу институттары, ірі биомедициналық/биотехнология индустриясы бар және ол АҚШ-тың ірі қалаларының біріндегі әскери базалар мен қызметкерлердің ең көп шоғырланған жері болып табылады. Лас-Вегас – Невада штатының ең ірі қаласы, Макаодан кейін әлемдегі екінші ірі құмар ойындары орталығы және АҚШ-тың ең жылдам дамитын ірі қалалары мен агломерацияларының бірі.

Жағалау және ішкі Калифорния

Орталық Калифорнияның кең, салыстырмалы түрде сирек қоныстанған аймағы Калифорнияның жалғыз мегаполис құрайтындығы туралы ұсынысты күштен шығарады. Солтүстік және оңтүстік аймақтар бір-біріне қарай өсуді жалғастыруда, алайда, соңғы урбанизацияның көп бөлігі қымбат әрі тығыз жағалау бойында немесе жағалауға жақын ішкі аңғарлардың дамыған бірінші қатарында емес, штаттың орталық бөлігінен солтүстік-оңтүстік бағытта өтетін Орталық аңғар, Антилопа аңғары, Ішкі Империя және Сан-Хоакин аңғары аймақтарында, салыстырмалы түрде қолжетімдірек аймақтарда жүзеге асуда. Бұл аймақтар штаттың ірі жағалау қалаларына жетуге қолайлы қашықтықта (әрине, көбінесе ұзақ сапармен) орналасқандықтан, шаһар маңына айналуда.