Кіріспе

1992 жылғы рөлдік бейне ойын

Darklands – MicroProse компаниясы 1992 жылы MS DOS үшін жасаған және шығарған тарихи фантастикалық рөлдік бейне ойын. Ойын 15 ғасырдағы Киелі Рим империясында өтеді. Географиялық тұрғыдан нақты болғанымен, ойында көптеген мистикалық элементтер бар. Darklands шыққаннан кейін аралас пікірлер алды, тарихи дәлдігі мен ашық әрекеттері мақталып, көптеген қателер мен қайталанатындығы сынға ілікті. Соңғы жылдары ойынға деген қабылдау жақсарды. Кейіннен GOG.com және Steam платформаларында Linux, MacOS, Windows операциялық жүйелерін қолдайтын нұсқасы қайта шығарылды.

Ойын процесі

Darklands роледік видео ойындарда ашық әлем ойынының алғашқы мысалы болып табылады. Ойыншы өз беделін арттыратын тапсырмаларды орындауға немесе жамандықтар жасау арқылы жағымсыз беделге ие болуға толықтай еркін. Ойыншының беделі географиялық аумақтар бойынша өзгеріп, бір аймақта жек көрінуге, ал екіншісінде құрметке ие болу мүмкіндігін береді. Darklands оқиғасы ортағасырлық Еуропада өтеді. Ойындағы кейіпкерлер барып көре алатын қалалардың барлығы 15 ғасырдағы қасиетті Рим империясында болған нақты жерлер. Көпшілігі қазіргі Германияда орналасқан, бірақ қалғандары Батыс және Орталық Еуропа елдерінің шекараларында, соның ішінде Дания, Нидерланды, Люксембург, Франция, Швейцария, Австрия, Чехия және Польшада жатыр. Ойын ішінде қалалар көне неміс тіліндегі атауларымен аталады, олардың кейбіреулері қазір экзонимдерге айналған (жаңа жергілікті атаулары жақша ішінде берілген). Кейіпкер жасау кезінде басқа түрлер таңдауға болмайды – барлық ойыншылар адам және олар мансаптарымен ерекшеленеді. Кез келген топ мүшесі басқа роледік ойындардағы сыныптық қабілеттер деп аталатын нәрсені орындай алады, бірақ тәжірибелі ойыншылар әдетте топ мүшесінің дағдыларын тек тиісті салаларда ғана жақсартады. Демек, осы ойындағы дін қызметкері – діни білімдерімен қатар емдеу дағдыларына да маманданған адам болады. Алайда, кейіпкердің жоғарыда аталған салаларда маманданғаны, құлып ашу сияқты қолөнер дағдыларын үйренуіне кедергі келтірмейді. Жасы да маңызды, себебі кейіпкерлер қартайған сайын дене күштерін жоғалта бастайды. Бірақ кейіпкер жасалғанда ойыншы неғұрлым үлкен болса, соғұрлым көп дағдылармен және жақсы жабдықтармен бастайды. Ойынның көп бөлігінде ойыншылар тобының қолжетімді әрекеттерін көрсететін мәтіндік менюлер қолданылады, олар қолмен салынған суреттермен толықтырылған. Ал топтың қалалар арасындағы және шайқастағы қозғалысы графикалық интерфейс арқылы жүзеге асырылады. Нақты уақыттағы шайқас кейіпкерлердің дағдыларына ғана емес, сонымен қатар жауға қарсы қолданылатын қарудың түрі мен сапасына, жаудың қару-жарағына да байланысты. Мысалы, толық қаруланған жауларға қарсы қылыш қолдану, балға немесе соқаға қарағанда тиімсіз.

Сюжет

Ойын ортағасырлық Еуропаның тарихи фантастикалық нұсқасында өтеді, онда монстрлар мен сиқыр шын мәнінде бар. Сюжет тура сызықты емес, ойыншының ілесуі тиіс белгілі бір жолы жоқ. Дегенмен, ойынды аяқтау үшін негізгі тапсырманы орындау қажет, ол сиқыршылар мен діннен тайғандарды аулаумен байланысты. Darklands Бафомет атты демон мырзасымен соңғы шайқас аяқталғанда бітеді, осылайша апаттың алдын алады. Бафометті ойын картасының шалқыған бөлігіндегі қамалдан табуға болады, ол ойын айналасындағы басқа да қамалдардың зұлым тұрғындарынан жеңіліп, табылғаннан кейін ғана ашылады, онда ойыншының тобы ойыншыны соңғы орнына бағыттайтын ақпаратты таба алады. Ойынның ресми нұсқау кітабында айтылғандай, соңғы шайқас орны, сондай-ақ ойындағы басқа да кейбір тапсырмалардың орны әр жаңа ойын басталғанда кездейсоқ түрде анықталады.

Даму

Darklands жасауға шамамен үш жыл уақыт кетті және үш миллион долларға бағаланды, бұл сол кездегі бейне ойынды дамыту үшін өте үлкен сома еді. Нұсқаулықта айтылғандай, "Darklands MicroProse Software басшылығының сенімі мен көрегендігі болмаса мүмкін болмас еді. Бастапқыда біз жобаның уақытын, күрделілігін және құнын едәуір кемсіткенбіз. Дамыту шығындары аспанға көтерілген кезде, сапасына қарамастан, жобадан бас тартуға немесе 'бар болғанын жариялауға' зор құштарлық туды". Darklands-тың Amiga нұсқасы қарастырылды, бірақ ойын дискеттен ойнауға тым үлкен деп танылды, ал қатты дискісі бар Amiga-ның нарықтық потенциалы жеткіліксіз болды.

Шығару

Darklands 1992 жылы MicroProse компаниясымен шығарылды, бірақ көптеген қателермен, олардың ауқымы шағыннан үлкенге дейін болды. Олардың ішінде қазіргі кезде «жүйеден құлау» деп аталатын көптеген қателер кездесті. Сонымен қатар, «кейіпкерлер түсінің қатесі» экрандағы кейіпкерлердің түсін кездейсоқ (көбінесе жарқын) түстермен алмастырады. Ойынның көптеген қателері кейіннен шығарылған жаңартулармен түзетілді. Интернет кеңінен қолжетімді болмаған кезде, мұндай жаңартулар көбінесе модем иелері арқылы BBS жүктемелерінен және жеке адамдар арасындағы көшіру арқылы қол жетімді болды, сондықтан көптеген адамдар тек бастапқы нұсқаны ғана ойнай алды. Бұл Darklands-ке қателі ойын ретінде жаман даңқ әкелді. Darklands үшін кем дегенде бір үшінші тараптан шыққан коммерциялық кейіпкер редакторы жарнамаланды. Darklands ұқсас ортаға ие ойындар сериясының бірінші ойыны болуы тиіс еді, бірақ жалғасы жасалмады; сатылым жеткілікті деңгейде болмады, ал ойынның қозғалтқышын қайта пайдалану мүмкін болмады. Ойын 2014 жылы GOG.com және Steam платформаларында Linux, MacOS және Windows операциялық жүйелері үшін жүктеліп алуға арналған өнім ретінде қайта шығарылды. Tommo 2013 жылы ойынның құқықтарын сатып алып, оны Retroism бренді арқылы цифрлық форматта жариялады. 2020 жылы баспа Nightdive Studios қолдауымен Ziggurat Interactive компаниясына өтті.

Қабылдау

Компьютерлік ойындар әлемінде ойын туралы қарама-қайшы пікірлер білдірілді. Скорпия тарихи тұрғыдан дұрыс бейнелеуін және дінді пайдалануын ұнатты, бірақ Darklands-тің қайталанатын кездесулерін және, одан да маңыздысы, көптеген қателерді және жетіспейтін мүмкіндіктерді, мысалы, зындандарда сақтау мүмкін болмауын сынға алды. Ол ойынның тұрақсыздығын ескере отырып, бұл үлкен мәселе екенін айтты. Ол «ойын аяқталғанда, ешқандай қанағат сезімі болмайды» деген қорытындыға келді. Джонни Л. Уилсон қателерді және қайталанатын сипатын мойындады, бірақ «Мен бәрібір ойынды ұнатамын» деп мәлімдеді, дағдылардың маңыздылығын және «бұрын CRPG-де кездеспеген ашық соңғы сезім мен еркін таңдау мүмкіндігін» атап өтті. 1993 жылы Скорпия Darklands-ті «керемет идеяның қатеге ұшыраған мысалы» деп сипаттады, «қорқынышты соңы» бар және «ұсынылмайтын ойын» деді. Қателерге қарамастан, ойын басқа сыншылар тарапынан жақсы қабылданды. Dragon журналында 5 жұлдыздың 4-ін алды, онда Darklands «тамаша оқиға және біз ойнаған ең жақсы көп кейіпкерлі FRPG-лердің бірі. Жақсы салынған графикасымен, көптеген тапсырмаларымен, жақсы кейіпкерлер жасалуымен және ойынның икемділігімен, ойынның егжей-тегжейлілігі таң қалдырады» делінген. Compute! журналына жазған Альфред Джоветти Darklands-ті «көптеген таңдаулары үшін мақтады, олар кез келген заманауи компьютерлік ойындағы күрделілікті және тарихи дәлдікті басып өтеді» және «детальдарға назар аударуы үлгілі» екенін айтты. «Микропроз ойынды жасаудағы шынайы батырлық күш-жігері үшін құттықтауға лайық». Darklands 1992 жылғы ең жақсы рөлдік ойын үшін PC Games жүлдесіне ие болды, бірақ Wizardry VII-ге ұтылып қалды. Ойын 1992 жылы Game Players журналының «PC Special Achievement Award» сыйлығын да жеңіп алды. Кейіннен GameSpot Darklands-ті «Барлық уақыттағы ең ұлы ойындар» тізіміне енгізді. Тодд Ховард ойынның Bethesda Softworks-тің танымал фантастикалық рөлдік ойын сериясы The Elder Scrolls-қа әсер еткенін айтты. Darklands Obsidian Entertainment компаниясының 2022 жылғы Pentiment рөлдік ойынына тікелей шабыт берді.