Кіріспе

Нейл Саймонның пьесасы, "Йонкерсте жоғалған" – Нейл Саймонның пьесасы. Бұл пьеса 1991 жылы драма саласындағы Пулитцер сыйлығына ие болды.

Өндіріс

Бұл пьеса 1990 жылғы 31 желтоқсанда Солтүстік Каролина штатының Уинстон-Салем қаласындағы "The Center for the Performing Arts" орталығында тұңғыш рет көрсетілді, содан кейін 1991 жылғы 21 ақпанда Ричард Роджерс театрында Бродвейге көшірілді, онда 780 қойылым мен 11 алдын ала көрсетім болды. Емануэль Азенберг продюсерлік еткен және Джин Сакс режиссерлік еткен қойылымда Джей рөлінде Джейми Марш, әже рөлінде Айрин Уорт, Белла рөлінде Мерседес Рюль, Луи рөлінде Кевин Спейси, Герт рөлінде Лорен Кляйн, Арти рөлінде Дэнни Джерард және Эдди рөлінде Марк Блум ойнады.

Сюжет

1942 жылы Бруклинде Евлин Курниц ұзақ аурудан кейін қайтыс болды. Оның күйеуі, Эдди Курниц, медициналық есептерді төлеу үшін саяхатшы сатушы болып жұмыс істеуге мәжбүр, сондықтан ол қатал және тура сөйлейтін анасынан (одан ол сәл суық қарым-қатынаста) екі жасөспірім ұлы, Джей мен Артидің (олардың толық есімдерімен, Якоб пен Артур деп атауын қалайды, ол оларды "Якоб" және "Артур" деп айтады) онымен және олардың тәтесі Белла Курницпен Йонкерсте тұруға бола ма деп сұрауға шешім қабылдайды. Ол бас тартады. Белланың шарт қоюынан кейін, ол оларға қалуға рұқсат береді, бірақ оларға қалай қалуға болатынын айтпайды. Әжелері дәмдеме дүкенінің иесі және басқарушысы болғанына қарамастан, Джей мен Арти жаңа тұру орындарын ұнатпайды. Олар әжелерінен қорқады және ақыл-есі кем Белла тәтесімен тіл табысу қиын, оның ақылының баяулығы тұрақты мазасыздық және қысқа назар аудару арқылы білінеді, бұл сырттан балағат мінез-құлық сияқты көрінеді. Олардың өміріне Эдди мен Белланың тағы бір бауыры Луи Курниц оралады, ол бірнеше қарақшылардың қолбасшысы. Ол Голливудтық Гарриден жасырынып жүр, ол Луи ұрлаған затты қалайды және оны кішкентай қара сөмкесінде сақтап алып жүр. Джей мен Артидің міндеті – тез ақша табу, сонда олар әкесіне көмектесіп, қайтадан бірге тұруы мүмкін, бұл үшін олар әжелері жасырған 15 000 долларды ұрлауы керек. Белланың міндеті – отбасына Джонниге, оның кинотеатрдың дағдысыз билет сатушы жігітіне үйленгісі келетінін айтудың жолын табу; екеуі әжесінен жасырған 5 000 долларды армандаған мейрамханасын ашу үшін пайдалана алады. Ал Луидің міндеті – алдағы екі күнге аман қалғаннан өту.

Кейіпкерлер

Джей: Ол он бес жарым жаста. Ол «жарым» дегенді міндетті түрде айтуға талап етеді. Анасының қазасы оны әкесінің екінші дүниежүзілік соғыс кезінде металл жинау үшін кетіп, оны және кіші інісін туыстарына қалдыруға мәжбүр етеді, бұл оның жасына сай емес ересек болуға итермелейді. Пьеса оның өсіп-жетілу тарихын баяндайды. Арти: Джейдің кіші інісі, он үш жарым жаста. Ол отбасының қалғандарына қарағанда көбірек бақылаушы, жағдайға бейімделіп өмір сүреді, бірақ кейде балағат болып қалуы мүмкін. Белла: Джейдің әпкесі, 30-дан 40-қа дейінгі жас аралығында. Ол кейде естен шығып, психикалық денсаулығында мәселелері бар, бірақ бұған қарамастан, ол өнекештеріне қамқорлықпен және қорғанышпен қарастырады. Пьесаның екінші жартысының көп бөлігі оның қатал анасынан тәуелсіздік табуға жасаған әрекеттеріне арналған. Луи: Джейдің көңілді, жарқын әкесі, 30-дан асқан. Ол жергілікті мафиядан жасырыну үшін отбасымен бірге тұрады. Әже Курниц оны отбасының «аман қалғаны» деп санайды. Оның күшті, өзгергіш мінезі бар, сонымен қатар жасырын қараңғы жағы да бар, оны балалар пьесаның екінші актісінде ашады. Ол мафия үшін «хабар тасушы» болып жұмыс істейді. Әже Курниц: Джейдің әжесі. Германиядан келген өте қарт және қатал әйел. Оның ауыр балалық шағының әсерінен ол басқалардың «әлсіздігіне» төзбейді. Ол тікелей, кейде тіпті қызықты, және айналасындағы адамдардың не істеп жатқанын әрқашан біледі. Эдди: Джейдің орта жастағы әкесі. Әйелінің қазасынан кейін ол екі ұлын әжесіне жіберіп, үлкен қарыздарын төлеуге мәжбүр болады. Ол да әпкелері сияқты әжесінің жанында шаршап, қорқады. Герт: Джейдің әпкесі және әжесінің қызы. Ол отбасыға өте қызықты мүше. Оның ең байқалатын мәселесі - ол кішкентай кезінен анасының салған жарақатынан кейін сөйлегенде де тыныс алуға тырысады.

Фильмге бейімделу

Саймон өзінің пьесасын 1993 жылы Марта Кулидж режиссерлік еткен көркем фильмге бейімдеді, онда Брэд Столл Джей рөлінде ойнады. Уорт пен Рюль сахнадағы рөлдерін қайта ойнады, ал Ричард Дрейфусс Луи рөліне түсті. Пьесада көрінбейтін кейіпкер болған Белланың жары Джонниді Дэвид Стратерн сомдады.