Кіріспе

Британдық куртизан Кэтрин Мария Фишер (1 маусым 1741 – 10 наурыз 1767), Китти Фишер деп белгілі болған, көрнекті британдық куртизан. Өмір бойының жас кезінен бастап Фишер мұқият құрылған қоғамдық бейнесін қалыптастырды, оны сэр Джошуа Рейнольдс және басқа суретшілер де мойындады. Фишердің сұлулығын, батылдығын және тартымдылығын көрсететін портреттері, газет және журналдардағы мақалалар оның айбарлы атын кеңінен таратты, көрермендерді оған қызығушылықпен қарауға ынталандырды. Ол актриса, музыкант немесе ханшайық отбасының мүшесі болмаса да, әйгілі болғаны үшін ғана танымал болған әлемдегі алғашқы танымал тұлғалардың бірі болды. Оның өмірі капитализмнің, коммерцияның, жаһандық нарықтардың және қоғамдық пікірдің маңыздылығының артуы Англияны өзгертіп жатқан дәуірде бұқаралық ақпарат құралдарының және атақ-даңқтың қалыптасуын көрсетеді.

Ерте өмір және куртизандық

Лондонда туған, немесе, әлде генерал-лейтенант (кейін энсин) Энтони Джордж Мартин (1800 ж. қайтыс болды) оны Лондонның жоғары қоғамына таныстырған болуы мүмкін. Ол өзінің бай адамдармен байланыстарымен танымал болды және жарнамаға бейімділігімен көзге түсті. Оның сыртқы келбеті мен киімдері мұқият қарастырылып, үлгі алынды. Оның туралы сенімсіз жалақылы парақтар мен сатиралар басылып, таратылды, ал Джошуа Рейнольдстың бірнеше портреттері, соның ішінде оның Клеопатра Жемшікті ерітетіндей бейнеленген суреті гравировкаланды. Бұл гравюралардың көшірмелері мыңдаған жанкүйерлеріне сатылды, соның арқасында Китти Фишер алғашқы "плакаттағы" сұлу қыздардың біріне айналды. 1759 жылдың 12 наурызында Китти Фишер Сент-Джеймс паркінде аттан келіп, астыңғы киімдерінің (сол кезде аяқ асты киімдер болмағандықтан) арқасында өзін ашық көрсетті. Осы оқиғаны қысымдап, оны мазақтайтын көптеген парақтар, балладалар мен гравюралар жарық көрді, оның "құлаған әйел" екендігін ойнап көрсетті. Бірақ Фишер осыдан әсерленбеді, ол бірден Англияның ең танымал суретшісі Джошуа Рейнольдстың портретін салу арқылы халықтың назарын өзіне аударды. Оның даңқы бүкіл Еуропаға тарады. 1763 жылы Лондонға келген әйгілі итальяндық махаббатшы Джакомо Казанова Фишермен кездесіп, былай деп жазды:

“Тамаша Китти Фишер, ол енді ғана сәнге еніп келе жатқан еді. Ол тамаша киінген, және бес жүз мың франк тұратын алмаз бар екенін айту артық емес. Гуадар маған егер ол маған ұнаса, онда оны он гинейге сол жерде алуға болатынын айтты. Бірақ мен оған қызығушылық танытпадым, өйткені ол әдемі болғанымен, тек ағылшынша ғана сөйлейтін, ал мен барлық сезімдерімді, соның ішінде есту сезімімді де қанағаттандыруды қаладым. Ол кеткеннен кейін, миссис Уэллс бізге Китти сол күні нан мен майдың үстіне мың гинеялық банкнотты жегенін айтты. Бұл банкнотты Пит ханымның інісі, мырза Акинс сыйлаған. Банк Киттиге жасаған сыйлығы үшін алғыс айтқан-айтпағанын білмеймін.”

Казанованың баянына қаншалықты сенуге болатыны белгісіз, себебі ақша немесе банкноттан жасалған сэндвич туралы осындай оқиғалар Фишердің замандастары болған басқа да әйелдер туралы айтылған. Фишердің леди Ковентриге берген жауабы оның лордқа үйленуге ниеттенгенін көрсетеді, осылайша Гуннингтер сияқты, неке арқылы әлеуметтік жағдайын көтеруді көздейді. Фишердің сол кездегі гендерлік саясатқа жасаған сынды пікірі, әлеуметтік ұтқырлықты арттыруды көздейтін жалғыз әйелдердің шектеулерін түсінгенін көрсетеді, сонымен қатар Гуннинг қыздарын бай және қуатты ер адамдарға үйленуге тырысқаны үшін айыптайды, оның мақсаты тек өздерін сақтау және қаражат табу болды. Уинн сондай-ақ: "Ол ең керемет өмір сүреді, жылына 12 000 фунт жұмсайды және ол өзінің әлеуметтік тобында алғаш рет ливрейдегі қызметшілерді жұмысқа алды - тіпті оның ливрейдегі кресло-шатырлары бар" деп жазды.

Кейінгі өмір және өлім

Фишердің суретін салған алғашқы суретші Джошуа Рейнольдс болды. Тікелей көпшілікке сатылатын гравюралар арқылы танымал болған портреттерден өзге, ол Фишердің бірнеше суретін жасады, олардың кейбіреулері аяқталмаған эскиздер сияқты көрінеді. Натаниел Хоун оны 1765 жылы, оның ең танымал кезінде, кем дегенде бір рет суреттеді, және мүмкін екінші рет те салған. Оның танымал суреті қазір Лондондағы Ұлттық портрет галереясында сақталуда. Хоун мен Рейнольдс үшін бірнеше рет поза бергеннен басқа, Фишерді Филип Мерсье, Джеймс Норткотт және Ричард Перселл сияқты суретшілер де салған болуы мүмкін. Джустиниана Уинннің хаттарынан бөлек, ол Мадам Д’Арблей мен Хорас Уолполдың күнделіктерінде және хаттарында да еске алынады. 1766 жылы ол Рай округінің депутатының ұлы және адмирал сэр Джон Норристің немересі Джон Норриске үйленді. Ол күйеуінің отбасылық үйіне, Хемстедке (қазіргі танымал ағылшын жеке мектебі Бененден мектебінің ғимараты) көшіп келді. Кейбір деректерге сәйкес, ол Хемстедтің иесі рөлін атқарып, Норристің байлығын арттырды және кедейлерге жасаған қайырымдылығын бағалаған жергілікті тұрғындармен араласты. Дегенмен, ол некеден кейін төрт ай өткен соң қайтыс болды. Кейбір дереккөздерде оның өліміне қорғасын құрамындағы косметиканың әсері себеп болғаны айтылады (бірақ бұл оның бәсекелесі Леди Ковентридің тағдырымен жаңылысу болуы мүмкін), ал басқалары шешек немесе туберкулезден (бұрынғысы тұмау деп белгілі болған) қайтыс болғанын мәлімдейді. Ол Бененден шіркеуінің маңына, ең әдемі кешкі көйлегімен киініп жерленді.