Кіріспе

Ресей империясындағы үкімет органы. 1711 жылдан 1917 жылға дейін, Ережелі Сенат – Ресей императорларына бағынышты ең жоғары заң шығару, сот және атқару органы болды. Сенат Петр I (Ұлы Петр) тарапынан Бояр Думасының орнына құрылған және Ресей империясының аяқталуына дейін қызмет етті. Оған Бас прокурор төрағалық етті, ол суверен мен Сенат арасындағы байланыс қызметін атқарды; императордың өзі айтқандай, ол "сувереннің көзі" болды.

Сипаттама

Алғашында Петірдің жоқ кезінде ғана құрылған, ол қайтып келгеннен кейін тұрақты органға айналды. Сенаторлардың саны бастапқыда тоғызға белгіленді, ал 1712 жылы онға дейін арттырылды. Бас прокурор мен Сенат арасындағы даулар монархтың шешімімен реттелуге тиіс болды. Сенатқа бірнеше лауазымды тұлғалар мен кеңсе де қосылды. Көптеген өзгерістерге ұшырағанымен, ол әсіресе басқару және заң салаларында Ресей империясының ең маңызды институттарының біріне айналды. Александр I құрған Мемлекеттік Кеңес Сенаттың атқару билігін мұраға алуы тиіс еді. Заң шығару билігі парламентке берілуі жоспарланған, бірақ ол іске аспады. 19 ғасырда Сенат Ресейдегі жоғарғы сот органына айналды. Осы ретте ол елдегі барлық заң органдары мен лауазымды тұлғаларды бақылауға алды. Сенаттың құрамында бірнеше бөлім болды, олардың екеуі – кассациялық соттар (біреуі қылмыстық істер, екіншісі азаматтық істер бойынша). Сонымен қатар, ол дворяндар мен құрметті азаматтардың құқықтарына қатысты мәселелерді басқаратын Геральдика департаментін де қамтыды.

Алғашқы тоғыз сенатор

Граф Иван Мусин Пушкин, бояр Тихон Стрешнев, князь Петр Голицын, князь Михаил Долгоруков, Григорий Племианников, князь Григорий Волконский, генерал Михаил Самарин, генерал-квартирмейстер Василий Апухтин және Назарий Мельницкий. Ober-секретарь болып Анисим Шукин тағайындалды.