Кіріспе

Британдық саясаткер (1945 жылы туған)

Сьюзан Линда Эссекс (; 1945 жылғы 29 тамызда туған) – британдық саясаткер, 2000 жылдан 2003 жылға дейін Уэльс Ассамблеясы Үкіметінде Қоршаған ортаны қорғау министрі, ал 2003 жылдан 2007 жылға дейін Қаржы, жергілікті өзін-өзі басқару және мемлекеттік қызметтер министрі қызметін атқарды. Еңбек партиясының мүшесі, ол 1994 жылдан 1996 жылы таратылғанға дейін Кардифф қалалық кеңесінің жетекшісі, ал 1999 жылдан 2007 жылы зейнетке шыққанға дейін Кардифф Солтүстік Ассамблеясының депутаты болды. Тоттенхемде өскен, ол 1971 жылы Оңтүстік Уэльске көшкен.

Ерте өмір және мансап

Сьюзан Линда Эссекс 1945 жылдың 29 тамызында Англияның Дербишир округінде дүниеге келген. Англия мен Уэльстің азаматтық тіркеу деректерінде Эссекс Дербиширдегі Бекуэллде туған деп көрсетілген. Ол Лестер университетінде оқып, география мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алған. Университетте ол Апартеидке қарсы қозғалыста белсенділік танытып, Лейбористік партияға қосылған. Олардың екі баласы бар – ұл мен қыз. 1978 жылы ол Planning Aid Wales ұйымының негіс қалаушыларының бірі болды. 1987 жылдан 1991 жылға дейін Mid Glamorgan округі кеңесінде, 1996 жылдан 1997 жылға дейін Wattham Forest London Borough Council-да, ал 1997 жылдан 1999 жылға дейін Essex County Council-да жоспарлаушы болып жұмыс істеді. Эссекс 1985 жылдан 1991 жылға дейін жоспарлау және жергілікті басқару саласындағы мансабынан бөлек, Тең мүмкіндіктер комиссиясында зерттеуші болып жұмыс істеді. Ассамблеяға сайлануға дейін ол Уэльс ауылдық кеңесінің мүшесі болды. 1987 жылғы кеңес сайлауында ол Лейбористік партиядан сайланған әріптестері Дж. Уилсон мен Джейн Дэвидсонмен бірге қызмет етті, ал 1991 жылғы кеңес сайлауында Дэвидсон мен Р. Браунмен бірге жұмыс істеді. Ол 1980 және 1990 жылдары Оңтүстік Гламорганның Лейбористік партиясының көшбасшылары Джек Брукс пен Рассел Гудвейдің саясатына қарсылық білдіргенімен белгілі болды, сондай-ақ олар қолдаған Кардифф шығанағының бөгеті жобасына да қарсы болды. Бұл топтың көптеген мүшелері, соның ішінде Эссекс, кейіннен Морганның кабинетінде қызмет етті. 1987 жылдың мамырында өткен сайлаудан кейін Эссекс Джон Рейнольдс басқаратын жаңа құрылған Лейбористік партияның азшылық әкімшілігімен кеңестің жоспарлау комитетінің төрағасы болып тағайындалды. 1990 жылдың сәуір айында Рейнольдс қайтыс болғаннан кейін және Джон Филлипс оның орнына Лейбористік партиясының және кеңестің басшысы болып сайланғаннан кейін, Эссекс Лейбористік партиясының және кеңестің басшы орынбасарына кандидат ретінде ұсынылды. Комитет төрағаларының кеңес басшысының орынбасары болуына тыйым салатын ережеге байланысты ол басшылыққа үміткерлігінен бас тартты; Эссекс жоспарлау комитетінің төрағасы лауазымынан кеткісі келмеді және бұрынғы лауазымында қалуды жөн көрді. 1991 жылдың шілдесіне дейін ол жоспарлау комитетінің төрағасы болып қала отырып, кеңес басшысының орынбасары болды. 1992 жылдың мамырында Эссекс Филлипске Лейбористік партиясының және кеңестің басшылығына қарсы шықты. Партия ішінде өткен сайлауда Эссекс пен Филлипс 19 дауыспен тең түсті. Үш рет дауыс беру өткізілді, бірақ нәтиже әр жолы бірдей болды. Кеңесші Майк Флинн, Филлипстің белгілі қолдаушысы, ауруына байланысты дауыс беруге қатыса алмады. Сол айдың соңында Флинн қатысқан кезде тағы да дауыс берілді. Бұл жолы Филлипс бір дауыспен көшбасшы болып сайланды. Сол сессияда Эссекс жетекшінің орынбасары және жоспарлау комитетінің төрағасы болып қайта сайланды. Эссекс үш дауыспен көпшілік дауыспен кеңесті басқарды. Оның сайлануы оны кеңестің басшысы болып қызмет еткен алғашқы әйел адам етті. Солшыл вице-мэр Пол Моррис Эссекске қызмет етуге Лейбористік партиясынан сайланды. Форум 1995 жылы жеке инвестицияларды тарту және қалаға одан әрі инвестициялар мен өзгерістер енгізу үшін жоспар әзірледі. Қоғамдық кеңістіктерді жақсарту форумның басымдығы болды, ал алғашқы жобасы Кардифф орталық теміржол вокзалында жаяу жүргіншілерге арналған жаңа аула салу болды, ол жаңартудан өтті; жобаның табысы шектеулі болды. Эссекс қалада жасыл күн тәртібін ілгерілетуде де маңызды рөл атқарды. Жоспар бойынша Кардифф қалалық кеңесі мен Оңтүстік Гламорган округі кеңесі 1996 жылдан бастап жаңа Кардифф округі кеңесін құру үшін бірігеді. Эссекс пен Оңтүстік Гламорганның Лейбористік партиясының көшбасшысы Рассел Гудвей жаңа кеңесті басқару ниеттерін білдірді. Қалалық кеңестің басшысы ретінде Эссекс округтік кеңесті басқаруға үміткер болды. Эссекс жаңа кеңесте Р. Браун және Дж. Сингх әріптестерімен бірге Риверсайдтің өкілі болып сайланды. Гудвей де Элидегі жаңа кеңеске сайланды. Сайлаудан кейін жаңа кеңестегі 56 Лейбористік партия мүшесі Эссексті қолдайтын және Гудвейді қолдайтын екі фракцияға бөлінді. Сайлаудан кейін көп ұзамай, Лейбористік партиясының басшылығына сайлау өткізілді, бұл екі көшбасшының қайсысы топтың басшысы, демек округтік кеңестің басшысы болатынын анықтау үшін өткізілді. Гудвей сайлауда төрт дауыспен жеңіске жетіп, кеңес басшысы болды; Эссекс сонымен қатар Лейбористік партиясының және кеңестің басшы орынбасарына кандидат болды, бірақ Гудвейдің Оңтүстік Гламоргандағы орынбасары Гордон Хаулстонға жеңіліп қалды. Ұлттық партия жүргізген тергеуден кейін 1996 жылдың ақпанында тағы бір сайлау өтті. Гудвей Эссекстен тағы да жеңіске жетті, бұл жолы 17 дауыспен көпшілік дауыспен жеңді. Эссекс сонымен қатар басшы орынбасары және кеңестің жоспарлау комитетінің төрағасы лауазымына кандидат болды, бірақ Хаулстон мен Нил Сэлмонға жеңіліп қалды. Эссекс 1998 жылдың сәуір айында Гудвейге үшінші рет басшылыққа қарсы шықты, Гудвей дауыстың шамамен үштен екісімен қайта сайланды. Шілдеде ол 1999 жылғы кеңес сайлауында кеңестен кететінін жариялады.

Уэльстің Ұлттық Ассамблеясы

1995 жылы Эссекс Уэльстің лейбористік қысым тобы – «Уэльстің лейбористік әрекеті» мүшесі болды. Бұл топ өкілеттіктерді, соның ішінде салық салу өкілеттіктерін, Ұлыбритания Парламентінен пропорционалдық өкілдік жүйесі арқылы гендерлік теңгерімді сақтай отырып сайланған Уэльс жиналысына беруді жақтады. 2007 жылы «Western Mail» газетіне берген сұхбатында ол 1979 жылдан 1997 жылға дейінгі консерваторлық үкімет кезеңінде децентрализацияны қолдауын басталғанын айтты, бұл «егер консерваторлық үкімет билікте болса, Уэльсте кем дегенде басқаша жұмыс істей аламыз деп ойладым» деген ойға келдірді. Ол сондай-ақ Оңтүстік Уэльс Орталық сайлау округі үшін Лейбористердің тізіміне қосылды. 1999 жылдың мамырында өткен жиналыс сайлауында Эссекс 12 198 дауыспен Лейбористік партия атынан Кардифф Солтүстік округін жеңіп алды, бұл консерватор кандидат Джонатан Морганнан 2 304 дауыс артық. 2003 жылғы жиналыс сайлауында ол 10 413 дауыспен, Морганнан 540 дауыс көп алып қайта сайланды. Жиналыста Эссекс бастапқыда қарапайым депутат ретінде жұмыс істеді. 1999 жылы сайланғаннан кейін BBC News оны Уэльстің бірінші хатшысы Алун Майкл басқаратын Лейбористік фракциядағы «ең тәжірибелі» депутаттардың бірі деп сипаттады. Жиналыстағы алғашқы жылында Эссекс Жергілікті Өзін-Өзі Басқару және Қоршаған Орта комитетінің төрағасы болды, онда ол жергілікті өзін-өзі басқару және тұрғын үй ісі жөніндегі жиналыс хатшысы Питер Лоумен бірге жұмыс істеді. Комитет алғаш рет 1999 жылдың маусым айында өтті, бірақ 2000 жылдың наурыз айында таратылды, себебі ол сол жылы қайта құрылған Уэльс кабинеті мүшелерінің жауапкершіліктеріне сәйкес келмеді. Эссекс сонымен қатар барлық партиялық тұрғын үй тобының мүшесі болды.

Қоршаған орта министрі

2000 жылдың ақпан айында бірінші хатшы Родри Морган Эссексті өзінің кабинетіне көлік, жоспарлау және қоршаған ортаға жауапты Ассамблеяның қоршаған орта жөніндегі хатшысы етіп тағайындады. Морганның жақын одақтасы болған Эссекс, 1998 және 1999 жылдары Уэльстің Лейбористтік партиясының төрағалығына оның үміткерлігін қолдаған болатын. Оның тағайындалуы кабинетте тоғыз мүшесінің бесеуі әйел болып, Уэльс кабинетін Батыс елдеріндегі әйелдер көпшілігін құрайтын алғашқы атқарушы органға айналдырды. Морган оның тағайындалуының қасиеттеріне, емес жынысына байланысты болғанын айтты. 2000 жылдың қазан айында Морганның Либерал-демократтармен коалициялық үкімет құрғаннан кейін, Эссекстің министрлік лауазымы Қоршаған орта министрі болып өзгертілді, ал оның портфеліне енді тұрақты даму да кірді. 2000 жылдың сәуір айында Эссекс Уэльстегі зейнеткерлер мен мүгедектерге тегін автобус жолдамаларын енгізуге уәде берді. Халықпен кеңескеннен кейін Эссекс жоспарды іске асырып, қыркүйек айында бұл өзгерістердің 2001 жылдың сәуірінен бастап күшіне енетінін жариялады. Бұл өзгеріс Ұлыбритания Парламентінің Көлік заңының ережелерімен жүзеге асырылды, ол сол жылы кешірек қабылданды. Аталған заңға сәйкес, Уэльсте тұратын, 60 жастан асқан әйелдер, 65 жастан асқан ерлер немесе мүгедек ретінде тіркелген азаматтар тегін автобус жолдамасын алуға құқылы болды, бұл оларға Уэльстегі автобус бағасына кемінде 50% жеңілдік беретін еді. Бұл өзгеріс 2002 жылдың сәуір айында жоспарланғандай күшіне енді, бұл Ұлттық Ассамблеяға 17,7 миллион фунт стерлинг тұрақты шығын әкелді. 2003 жылғы сайлаудан кейін Эссекс Қаржы, жергілікті басқару және мемлекеттік қызметтер министрі болды. Ол 2005 жылдың 19 тамызында 2007 жылғы Уэльс Ұлттық Ассамблеясының сайлауында қатыспайтынын мәлімдеді. Лейбористтік үміткер Софи Хоуды қолдағанмен, оның орнын консерватор Джонатан Морган басты.