Данкельд шайқасы: 1689 жылғы жакобит көтерілісінің бір бөлігі
Battle of Dunkeld
Дүнкельд шайқасы (1689): Жакобит көтерілісі, Шотландия тарихы, Висконт Дюнди, Камерон кланы, және Уильям Оранский әскерлері арасындағы шайқас туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1689 жылғы Якобит көтерілісінің бір бөлігі
Part of the Jacobite rising of 1689
Дункельд шайқасы ([[:gd:Blàr Dhùn Chaillinn]) – Шотландияның тақтан түскен королі Джеймс VII-ді қолдаған Якобит тайпалары мен Шотландия королі Вильгельм Оранскийді қолдаған келісім жасаушылардың полкі арасында 1689 жылғы 21 тамызда Дункельд соборының маңындағы көшелерде болған шайқас. Бұл шайқас 1689 жылғы Якобит көтерілісінің, Шотландияда Дюнди көтерілісі деп белгілі болған бөлігі еді. 2012 жылы шайқас болған жер Шотландияның тарихи шайқас алаңдарының тізіміне қосылды.
The Battle of Dunkeld ([[:gd:Blàr Dhùn Chaillinn) was fought between Jacobite clans supporting the deposed king James VII of Scotland and a regiment of covenanters supporting William of Orange, King of Scotland, in the streets around Dunkeld Cathedral, Dunkeld, Scotland, on 21 August 1689 and formed part of the Jacobite rising of 1689, commonly called Dundee's rising in Scotland. The battlefield was added to the Inventory of Historic Battlefields in Scotland in 2012.
Өмірбаян
Виконт Дандидің Килликранки шайқасындағы якобиттердің жеңісінен кейін, якобиттердің басшылығы Ирландиядан келген жасақтардың командирі полковник Александр Кэннонға, ал 60 жасар тәжірибелі сардар Лохиелдің сэр Эвен Кэмеронына қарағанда берілді. Кэмерон осылайша намыстанағанына қатты ашуланып, өз кланының бір бөлігін алып кетіп қалды. Шотландияның құпия кеңесі күтілетін якобит шабуылынан кейін Шотландиядан кетуге дайындалып жатқанда, Кеңес лейтенант-полковник Уильям Клеланд басқаратын, жаңадан құрылған Камерон полкіне Перттен солтүстікке қарай жылжуға және Дункельдті қандай да бір құнмен ұстап тұруға бұйрық берді. Камерон полкі өзінің атын шотландтық діни реформатор және келісімнің көшбасшысы Ричард Камероннан (1648–1680 жж.) алған, және көбінесе Дуглас әулетінің басшысы, маркиз Дугластың шаруаларынан құрылған. Камерон полкі кейін 26-шы (Камерон) жаяу әскер полкіне, содан кейін Камерондықтарға (Шотландтық мылтықшылар) айналды.
Following the death of Viscount Dundee in the Jacobite victory at the Battle of Killiecrankie, command of the Jacobites was passed to Colonel Alexander Cannon, leader of the recruits from Ireland, in preference to the 60 year old veteran Sir Ewen Cameron of Lochiel, one of the most formidable Highland chiefs. Cameron was so insulted at this perceived slight that he left, taking some of his clan with him. With the Scottish Privy Council preparing to leave Scotland in the wake of an expected Jacobite onslaught, the Council ordered the newly formed Cameronian regiment under the command of Lieutenant Colonel William Cleland to move north from Perth and to hold Dunkeld at all costs. The Cameronian regiment takes its name from Richard Cameron (1648–1680), a Scottish religious reformer and covenanting leader from the Scottish Lowlands, and was raised largely from the tenantry of the Marquess of Douglas, chief of Clan Douglas. The Cameronian regiment subsequently became the 26th (The Cameronian) Regiment of Foot, and then the Cameronians (Scottish Rifles).
Шайқас
Дункельд қала қабырғаларымен қорғалмағандықтан, Клеланд әскерлеріне соборда қорғаныс позициясын алуға бұйрық берді, себебі собор қоршау қабырғасымен қоршалған және жақын жерде Атолл графының сарайы орналасқан еді. Жаудың саны Камерундықтардан төрт есе артық болған якобиттер қалаға барлық жақтан шабуыл жасағанда шайқас басталды. Олар бастапқыда сәттілікке жетіп, Камерундықтарды барлық шеткі позицияларынан кері шегіндірді. Бірақ қаладағы тар, қисық көшелерде Килликранкидегідей таулы жайлау шабуылына орын болмады. Үйлерге барикадаланғандар ішке тығылып, тірідей өртеліп өлтірілді. Сағат 23:00-де шаршап, оқ-дәрісі таусылған жоғарғы жайлаулықтар күнді аяқтап, кері шегінді, қалада 300-ге жуық қаза тапқан немесе өлмеске жақын жауынгерлерін қалдырды. Камерундықтар оқ-дәрілері де таусылғандықтан, Атолл үйінің шатырынан қорғасынды алып, атуды жалғастырғандығы хабарланды. Дункельд соборының шығыс қабырғасында әлі күнге дейін мылтық оқтарынан пайда болған тесіктер көрініп тұр. Шайқас аяқталғаннан кейін Камерундық келісімшартшылар соғысты жеңіске жеткізгендерін мәлімдеді. Уильямдықтар тарапынан шығын белгісіз, бірақ 20-дан 50-ге дейін болды. Полковник Клеланд соборға жерленді.
Dunkeld was not protected by town walls, so Cleland ordered his troops to take up defensive positions in the cathedral, because it was surrounded by an enclosing wall, and the nearby mansion of the Marquess of Atholl. The fighting began when the Jacobites, who outnumbered the Cameronians by more than four to one, stormed the town from all sides. They were initially successful, forcing the Cameronians back from all their outlying positions. although in the town's narrow, winding streets there was no room for the type of Highland charge that succeeded at Killiecrankie. who had barricaded themselves into houses were trapped inside and burned alive. At 11pm, depleted of energy and ammunition, the Highlanders decided to call it a day and withdrew, leaving 300 of their men dead or dying in the town. The Cameronians are reported to have stripped lead from the roof of Atholl House to keep firing because they had also exhausted their munitions. Holes caused by musket balls are still visible in the east gable of Dunkeld Cathedral. With the battle over, the Cameronian Covenanters claimed a war winning victory. Losses on the Williamite side are unclear, but ranged from 20 to 50. Colonel Cleland was buried in the cathedral.