Кіріспе

Қайта тірілу туралы христиандық ән – Vexilla regis prodeunt (; ағылшын тілінде "The Royal Banner Forward Goes" деп белгілі) – христиан ақыны және Поатье епискобы Венций Фортунатустың ұзақ өлшемде жазылған латын гимні. Оның атауы алғашқы сөйлемдерінен алынған. Қазіргі ағылшын тілінде ол әртүрлі әуендермен орындалады, бірақ бастапқы қарапайым әуен ең көп таралған нұсқа болып табылады.

Тарих

Гимн алғаш рет (569 жылдың 19 қарашасында) Византия императоры Юстин II-нің Шығыстан, Әйелі Радегунданың өтініші бойынша жіберген Шынайы Кресттің қасиетті бөлігінің процессиясы үшін орындалды және үлкен салтанатпен Тур қаласынан Пуатьедегі Сен-Круа монастырына жеткізілді. Оның бастапқы процессиялық мақсаты Римдік Миссалда Ұлы жұма күні еске алынады, онда Қасиетті Жәрдем қоймасынан Бас алтарга процессиямен әкелінеді. Алайда, оның негізгі қолданылуы – Құдай қызметінде, Римдік Бревиарий оны Құрбандық жексенбісіне дейінгі сенбі күнінен бастап, Үшінші бейсенбіге дейін күн сайын, сондай-ақ Киелі Кресттің көтерілу мерекесінің (14 қыркүйек) кешкі құлшылығында орындауға белгілейді. Ватикан II-ге дейінгі Бревиарийде Шынайы Крестті табу мерекесінде (3 мамыр) және Киелі Кресттің жеңісі мерекесінде (16 шілде) де орындалған.

Кейінгі еңбектердегі сілтемелер

Әннің сөздері де, күйі де көптеген музыкалық шығармаларда кездеседі. Гуно "La rédemption" ораториясында (1882) "Колғаға марш" тақырыбында әнге негізделген өте қарапайым әуенді пайдаланды, онда хор мәтінді алдымен өте баяу, содан кейін, үзілістен кейін fortissimo орындайды. Франц Лист соло фортепианоға арналған Vexilla regis prodeunt, S185 шығармасын жазды және гимнді Via crucis (The 14 stations of the Cross), S53 шығармасының басында және соңында қолданды. Антон Брукнер мәтіннің 1, 6 және 7-ші строфаларына негізделген мотет жазды (1892). Густав Холст "Иисустың гимні" (1917) шығармасында "Вексилла регис" гимнінің сөздерін де, әуенін де пайдаланды. Данте "Тозақ" кітабында ерте әдеби сілтеме жасайды, онда Вергилий Люциферді латын тілінде Vexilla regis prodeunt inferni фразасымен таныстырады. Дантенің бұл сілтемесі кейіннен Уолтер М. Миллердің "Лейбовицке арналған жыр" (A Canticle for Leibowitz) шығармасында қайта жаңғырылады. Вексилла регис Джеймс Джойстің "Жас суретшінің портреті" кітабының V тарауында Стивеннің эстетикалық теориясы туралы пікірталасында еске алынады. Ақын-суретші Дэвид Джонс 1947 жылы "Vexilla Regis" атты сурет салған, сондай-ақ гимн туралы өзінің ұзақ поэмасында "Анафемата: жазуға талпынған фрагменттер" және "Эпоха және суретші" атты эсселер жинағында айтады. Рене Хейгтың "Дэвид Джонстың Анафематына түсініктеме" еңбегінде "Вексилла Регис" гимніне бірнеше сілтемелер жасалған.