Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лютёмер (Лю́ттенберг) – Соловенияның солтүстік-шығысында, Марибордың шығысында орналасқан қала. Бұл Лютёмер муниципалитетінің орталығы. Дәстүрлі түрде бұл Штирия аймағының бір бөлігі болды. Қазір Мура статистикалық аймағына кіреді. Лютёмер экономикасы көбінесе жүзім шаруашылығы мен шарап өндірісіне негіделген.
Ljutomer (; Luttenberg) is a town in northeastern Slovenia, east of Maribor. It is the seat of the Municipality of Ljutomer. Traditionally it was part of the region of Styria. It is now included in the Mura Statistical Region. The economy of Ljutomer is largely based on grape farming and wine making.
Атауы
Льютомер 1211 жылы Лвтенверде (сондай-ақ 1242 жылы Лүтенверде, 1249 жылы Лвтенберх, 1269 жылы Лютенберг, 1380 жылы Лютемберг, 1440 жылы Лютемберг) деп жазылған деректерде айтылған. "Берг" қосылған атаулар қаланың өзіне, ал "верд" қосылған атаулар кеңірек аймаққа қатысты. 19 ғасырдың басына дейін қаланың жалғыз словен тіліндегі атауы неміс тілінен алынған Lotmerk болды. Қазіргі словен атауын алғаш рет 1838 жылы Станко Враз хатында "Лютомерге" деп жазған. Бұл және басқа да түрленулер Ильрия қозғалысының жақтастары жасаған, Льютомер 1858 жыл шамасында қала атауы *L'utoměriťi деп аталатын славян тайпасынан шыққан деген жаңылыс пікірмен қалыптасты. Неміс тіліндегі Люттенберг атауы бірінші болып расталған, бірақ бұл славян тілінен алынған ма, әлде толығымен германдық па, белгісіз. Жергілікті халық бұл қаланы Лотмерг деп біледі.
Ljutomer was attested in written records in 1211 as Lvtenwerde (and as Lůtenwerde in 1242, Lvtenberch in 1249, Lutenberg in 1269, Luetemberg in 1380, and Lutemberg in 1440). The names with berg referred to the town itself, and those with werd to the wider area. Until the early 19th century, the only Slovene name for the town was Lotmerk, borrowed from German. The modern Slovene name was first coined by Stanko Vraz in a letter from 1838, in which he wrote "do Ljutmera" ('to Ljutomer'). This and other variations were created by adherents of the Illyrian movement, with Ljutomer becoming established circa 1858, under the mistaken idea that the town's name was derived from that of a Slavic tribe known as the *L'utoměriťi. The German name Lut(t)enberg was the first attested, although it is not known whether this is based on a Slavic borrowing or is purely Germanic. Locally, the town is known as Lotmerg,
Тарих
Льютомер Прлекия аймағының ортасында орналасқан. Бұл елді мекен алғаш рет 1242 жылға жататын жазбаларда айтылған. 1265 жылы оған қала құқығы берілді. Ол оба және көптеген өрттерден зардап шекті, сондай-ақ Осман мен Венгрияның шапқыншылықтарына қарсы қорғануға мәжбүр болды. Біріккен Словенияны қолдау үшін алғашқы жаппай жиын (табор) 1868 жылы Льютомерде өтті. 1918 жылға дейін қалада үлкен неміс тілді халық болды: 1910 жылы қала тұрғындарының 46% неміс тілінде сөйлеген. Ал айналасындағы аудандарда негізінен словен тілінде сөйлегендер тұрды.
Ljutomer lies at the heart of the Prlekija region. It was first mentioned as a settlement in written documents dating back to 1242. In 1265 it was granted market rights. It was devastated by the plague and numerous fires, and it also had to defend itself against Ottoman and Hungarian raids. The first mass rally (tabor) in support of a United Slovenia took place in Ljutomer in 1868. Before 1918, the town had a substantial German speaking minority: in 1910, 46% of the inhabitants of the town were German speakers. The surroundings, on the other hand, were almost exclusively Slovene speaking.