Америка Азамат Соғысы: Теннесси шайқасы (1864)

Кіріспе

Америка Азамат соғысының шайқасы

1864 жылғы Америка Азамат соғысының Теннесси штатындағы шайқасы. Худ солтүстік Алабама арқылы өтіп, генерал-лейтенант Стивен Д. Ли басқаратын корпусы 30 қазаннан 2 қарашаға дейін Флоренция қаласынан Теннесси өзенін кешіп өтті. Армиясының қалған бөлігі өзеннің оңтүстігінде, Тоскамбияда орналасқан. Ол үш аптаға жуық күтті, ал оның жабдықтау офицерлері алдағы науқанға 20 күндік азық-түлікпен қамтамасыз етуге тырысты. Бұл қиын міндет болды, себебі жабдықтау жолы нашар болды, екі теміржолмен тасымалдау қажет болды, содан кейін нашар жолдармен Тоскамбияға дейін 15 миль саяхаттау керек еді, бұл үшін жеткіліксіз тамақтанған аттар мен өгіздер жегілген арбалар қолданылды. Худ сондай-ақ, Томасқа қарсы кавалерия шабуылын жүргізіп жатқан Нейтан Бедфорд Форресттің келуін күтті, ол 4-5 қарашада Джонсонвилл шайқасында жеңіске жетті. Қарашаның бірінші аптасында Бригадир генерал Джон Т. Крокстон басқаратын 2-ші Мичиган кавалериясының рейдтері Худ Теннесси өзенінен салған понтондық көпірге зардап келтірді. Жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін, Худ 13 қараша күні таңертең штабын Флоренцияға көшірді, ал генерал-майор Бенджамин Ф. Читам корпусы сол күні армияның жабдықтау пойыздары мен малдары 14 қарашада соңынан еріп өзенді кешіп өтті. Соңғы корпус, генерал-лейтенант Александр П. Стюарт басқаруында, 20 қарашада Теннесси өзенін кешіп өтті. 16 қарашада Худ Шерманның Атлантадан «Теңізге қарай науқанына» аттанғаны туралы хабар алды. Худтың қазіргі орнынан Джорджияға қайтып, Шерманның ілгерілеуіне қарсы тұруының ешқандай мүмкіндігі болмады, сондықтан ол өзінің стратегиясын баламалы жоспарға бағыттады: солтүстікке қарай Теннессиге жылжу, Томас армиясын шоғырланғанға дейін жеңіп, маңызды Нэшвилл өндіріс орталығын басып алу және Кентуккиге, мүмкін Огайо өзеніне дейін солтүстікке қарай жалғастыру. Осыдан кейін ол шығысқа қарай Вирджинияға барып, Петерсбургте генерал Роберт Лимен қосыла алады. Оның театр командирі, генерал П. Г. Т. Борегард, Худты Шерманның ілгерілеуін бұзу мақсатында дереу әрекет етуге шақырды, Томас күштерін біріктіруге үлкермес бұрын жылжудың маңыздылығын атап өтті. Шерман мен Томас Худтың Шерманның соңынан Джорджия арқылы еруі мүмкін деп санайды. Томас Худтың солтүстікке қарай қозғалыс үшін жабдық жинап жатқаны туралы хабар алғанмен, оның көп бөлігіне сенбеді, себебі қараша айындағы қатты жаңбыр жолдарды өте қиын жағдайға түсірді. Флоренциядан солтүстікке қарай 14 миль жерде Конфедерация күштерінің қозғалысы туралы хабарламалар келгенде, ол не болып жатқанын анық біле алмады. Скофилд бұл Форресттің Пуласки мен Колумбия арасындағы теміржолға жасаған шабуылы ғана деп болжады. 21 қарашада Томас Худтың үш корпусының да қозғалыста екеніне дәлелдер келтірді және Скофилдке Худ оны басып алмас бұрын Колумбияны қорғау үшін біртіндеп солтүстікке шегінуге бұйрық берді. Скофилд 13 қараша күні түнде Пуласкиге келді және IV корпус қоса алғанда, барлық күштердің басқаруын өз қолына алды. Томас генерал-майор Эндрю Смит басқаратын XVI корпустың 10 000 әскерінің Миссуриден уәделенгендей күш-жігерін жібермегендігіне алаңдады.

the 1864 American Civil War battle in Tennessee
Hood moved through northern Alabama and his corps under Lt. Gen. Stephen D. Lee crossed the Tennessee River at Florence from October 30 to November 2, with the remainder of his army encamped south of the river at Tuscumbia. He waited there for almost three weeks while his commissary officers attempted to provide 20 days' supply of rations for the upcoming campaign. This was a difficult assignment because the supply line was tenuous, requiring transport on two railroads, followed by 15 miles on poor roads to Tuscumbia, using wagons pulled by undernourished horses and oxen. Hood also wanted to wait for the arrival of Nathan Bedford Forrest, who was engaged in a cavalry raid against Thomas's supply lines, highlighted by his victory at the Battle of Johnsonville on November 4–5. During the first week of November, raids by the 2nd Michigan Cavalry under Brig. Gen. John T. Croxton damaged the pontoon bridge that Hood had erected across the Tennessee River. After repairs were effected, Hood transferred his headquarters to Florence on the morning of November 13 and Maj. Gen. Benjamin F. Cheatham's corps marched across the river that day with the army's supply trains and cattle following on November 14. The final corps, under Lt. Gen. Alexander P. Stewart, crossed the Tennessee on November 20. On November 16, Hood received word that Sherman was about to depart Atlanta for his March to the Sea. There was no realistic possibility that Hood could return to Georgia from his current location to challenge Sherman's advance, so he focused his strategy on an alternative plan: move north into Tennessee, defeat Thomas's army before it could concentrate, seize the important manufacturing center of Nashville, and continue north into Kentucky, possibly as far as the Ohio River. From this point, he could travel east to Virginia to join up with Gen. Robert E. Lee at Petersburg. His theater commander, Gen. P. G. T. Beauregard, urged Hood to take immediate action in an attempt to distract Sherman's advance, emphasizing the importance of moving before Thomas could consolidate his forces. Both Sherman and Thomas considered it likely that Hood would follow Sherman through Georgia. Although Thomas received intelligence that Hood was amassing supplies for a movement north, he discounted most of it—heavy rains during November made the roads almost impassable. As he received reports of Confederate movements 14 miles north of Florence, he was unsure what was going on. Schofield assumed it was merely a raid by Forrest's cavalry against the railroad between Pulaski and Columbia. By November 21, Thomas had evidence that all three of Hood's corps were in motion and he directed Schofield to withdraw gradually to the north to protect Columbia before Hood could seize it. Schofield arrived at Pulaski on the night of November 13 and assumed command of all forces there, including the IV Corps. Thomas remained concerned that 10,000 troops from the XVI Corps, commanded by Maj. Gen. Andrew J. Smith, had not arrived as promised reinforcements from Missouri.

Колумбияға көшіп бару

Худтың штабы 21 қарашада сағат 10-да Флоренциядан аттанды, оны Читэм корпусы 23 қарашада жеткен Уэйнсбороға қарай сүйемелдеді. Армия үш бағытта марш жасады, Читэм сол жақта, Ли ортада, ал Стюарт оң жақта болды, барлығы Форресттің атты әскерімен қамтылған. Худтың жоспары – әскерін Маунт-Плезантта шоғырландырып, содан кейін шығысқа қарай жылжу арқылы Скофилдті Колумбия мен Дак өзеніне жетпей бұғаттау болатын. Солтүстікке қарай 70 шақырымдық қарқынды марш қиын жағдайларда өтті, қатты суық жел мен жаңбыр азық-түлік пен киім-кешек жетіспей жатқан армияның жылдамдығын баяулатты. Дегенмен, Худтың әскері Теннессиге оралып келгенде көтеріңкі көңілде болды. Форресттің тыңшылық қызметінің арқасында Скофилд Конфедерация армиясының қайда бет алғанын білмеді. Агрессивті Форрест генерал-майор Джеймс Х. Уилсон басқаратын одақтас атты әскерінен айтарлықтай басымдыққа ие болды. Уилсон қазан айының соңында Шығыс майданынан Томас атты әскерін қайта ұйымдастыру және басқару үшін келді, бірақ оның құрамында тек 4300 атты әскер болды, олар майданның әртүрлі жерлеріне шашырап, Форресттің 10000 сарбазымен салыстырғанда, көптеген кіші бөлімшелерге бөлінген. Конфедерация атты әскері 23 қарашада Маунт-Плезантқа жетті. Крокстон бригадасы Форрестке қарсы күресте үмітсіздікке ұшырады, сондықтан Томас оны генерал-бригадир Эдвард Хатч басқаратын дивизиямен және полковник Хорас Капрон басқаратын бригадамен нығайтты. Форрест қысымды күшейтті және 23 қарашада Генривиллден Маунт-Плезанттың шетіне дейін қызу шайқас болды. Сол күні кешкісін Фуш-Спрингсте (қазіргі Саммертаун маңында) Конфедерация атты әскері Капронның бірінші лагеріне шабуыл жасады, оларды дүрбелеңге түсіріп, 50-ден астам тұтқынға алды. Форрест қателесіп, одақтас әскерлерінің шағын тобына тап болғанда қазаға ұшырарға жақын болды. Оның штаб офицерлерінің бірі, майор Джон П. Стрейндж, Форресттің кеудесіне тікелей бағытталған одақтас әскерінің тапаншасын бұрып, оқтың жақын арадан өткеніне себеп болды. Капрон бригадасының аман қалғандары Колумбияға қарай қашқан. Шығыс бағытында генерал-бригадир Абрахам Буфорд және Уильям Х. Джексон басқаратын Форрест дивизиялары Хатч дивизиясын Лоренсбург аймағынан ығыстырып, Пуласкиге қарай кері шегіндірді. 24 қарашаның таңында Скофилд өзінің екі жаяу әскер корпусын Колумбияға қарай маршқа шығарды. Форрест генерал-бригадир Джеймс Р. Чалмерс дивизиясымен қарқынды түрде қуды, ол Маунт-Плезантты басып алып, Капронның әскеріне солтүстікке қарай бірнеше рет соққы берді. Капрон бригадасы Колумбияға шегіну кезінде 1200 адамнан 800 адамға дейін азайды. Буфорд пен Джексон Хатчты солтүстікке қарай Линнвиллге қарай ығыстырып, бірнеше тұтқынға алды, бірақ Конфедерация атты әскері одақтас жаяу әскерінің Колумбияға жетуіне кедергі келтіре алмады. Генерал-бригадир Джейкоб Д. Кокс басқаратын 5000 сарбаздық дивизия Форрест әскері өзен өткелдерін басып алуға үлкермес бұрын, Колумбияға бірнеше сағат бұрын жетті, ал Стэнли корпусы оны күшейту үшін Пуласкиден 30 шақырымдық марш жасады. Олар бірлесіп, қаланың оңтүстігінде ор қазды.

Hood's headquarters departed Florence at 10 a. m. on November 21, accompanied by Cheatham's corps toward Waynesboro, which they reached on November 23. The army marched in three columns, with Cheatham on the left, Lee in the center, and Stewart on the right, all screened by Forrest's cavalry. Hood's plan was to consolidate his army at Mount Pleasant and from there move to the east to cut off Schofield before he could reach Columbia and the Duck River. The rapid forced march 70 miles north was under miserable conditions, with freezing winds and sleet, which made progress difficult for the underfed and underclothed army. Nevertheless, Hood's men were in good spirits as they returned to Tennessee. Because of Forrest's relentless screening, Schofield had no idea where the Confederate Army was headed. The aggressive Forrest had a considerable advantage over his Union cavalry opponents, commanded by Maj. Gen. James H. Wilson. Wilson had arrived from the Eastern Theater in late October to reorganize and command Thomas's cavalry, but he possessed only 4,300 horsemen, scattered around the theater in numerous small units, compared to 10,000 men unified under Forrest. The Confederate cavalry advanced to Mount Pleasant by November 23. Croxton's brigade was hopelessly outnumbered against Forrest, so Thomas reinforced him with a division under Brig. Gen. Edward Hatch and a brigade under Col. Horace Capron. Forrest kept up the pressure and on November 23 heavy skirmishing occurred from Henryville to the outskirts of Mount Pleasant. At Fouche Springs (near present day Summertown) that evening, the Confederate cavalrymen raided one of Capron's encampments, throwing them into chaos and capturing over 50 prisoners. Forrest came close to becoming a casualty as he mistakenly rode into a small group of Federals. One of his staff officers, Maj. John P. Strange, deflected the arm of a Union soldier who was aiming his pistol directly at Forrest's chest at close range and the bullet narrowly missed. The survivors from Capron's brigade fled toward Columbia. To the east, Forrest's divisions under Brig. Gens. Abraham Buford and William H. Jackson forced Hatch's division out of the Lawrenceburg area and drove them back toward Pulaski. Early on November 24, Schofield began marching his two infantry corps north to Columbia. Forrest pursued aggressively with the division of Brig. Gen. James R. Chalmers, who occupied Mount Pleasant and hit Capron's men repeatedly as he forced them north. Capron's brigade was reduced from 1,200 to 800 men during the retreat to Columbia. Buford and Jackson drove Hatch north toward Lynnville and captured a number of prisoners, but the Confederate cavalry was unable to prevent the Northern infantry from reaching Columbia. The 5,000 man division of Brig. Gen. Jacob D. Cox reached Columbia only a few hours before Forrest's men could seize the river crossings and Stanley's corps completed a 30 mile march from Pulaski to reinforce him. Together, they began constructing an arc of trenches just south of the town.

Колумбия

24 қарашаның таңында Форресттің атты әскері Капронның әскерін Кокс желісінен Колумбияның оңтүстігіне қарай ығыстырып, жарылыс жасау үшін сынап көру шабуылдарын бастады. Бұл желі Бигби ағысының солтүстігіндегі Маунт Плезант Пайк (қазіргі 43-ші АҚШ тас жолы) бойымен созылып, содан кейін Пуласки Пайк арқылы шығысқа қарай қалаға қарай жалғасты, өзенге қарай қисайды. 25 қарашаға дейін бұл желі Колумбияның тұрғын ауданының ішкі бөлігін қамтитын қосымша желімен күшейтілді. Конфедераттар артиллериямен бомбалау жүргізді және бірнеше шайқастар болды, бірақ Одақ қорғаушыларына шабуылдарға тек бір жаяу әскер дивизиясы мен аздаған жаяу атты әскер қатысқаны және Худтың тек демонстрация жасап отырғаны, Дак өзенін жоғары немесе төмен ағысында кесіп, Томас жинап жатқан Одақ күштерінен бөліп тастауды көздегені анық болды. 26 қарашаның таңында Скофилд Томасқа Нэшвиллден А. Дж. Смит басқаратын күшейтулер келгенге дейін Дак өзенінің солтүстік жағалауын ұстап тұруға бұйрық алды. Скофилд пойыздарын күндіз, ал жаяу әскерін түнде теміржол көпірі мен жаңадан орнатылған понтон көпірі арқылы жылжытуды жоспарлады, бірақ сол күні болған қатты жаңбыр көпірге жақындауды қиын етіп берді. Сол күні кешке Теннесси армиясының көп бөлігі Колумбияның оңтүстігіндегі бекіністерге жетті. 28 қарашада Форрест қаланың шығысында өзенді аз қарсылықпен кесіп өтті; оңтүстік атты әскерлері Уилсонды жаңылыстырып, оның күштерін солтүстік-шығысқа, шайқастан алысқа бұрды. Сонымен қатар, Худ Ли корпусының көп бөлігін және оның барлық артиллериясын Колумбияда қалдырып, Скофилдті қалаға қарсы ірі шабуыл жоспарлап отырғанына сендірді. Оның орнына ол Читам мен Стюарт корпустарын Дэвис Фордында құрастырылған понтон көпірі арқылы Дак өзенінен өткізді.

Салдары

"Колумбия шайқасында" ресми түрде ешқандай қаза болған жоқ, ол негізінен наразылық акцияларынан, артиллериялық атыстан және дерлік қарсылық көрмеген маневрлерден құралды. Худ армиясы Колумбияда Скофилдтің әскерін тоқтатып, одақтық күшті оқшаулап, жою мақсатымен Спринг-Хилл бағытына бет бұрды.