Кіріспе
1862 жылы АҚШ-та болған Азамат соғысының ұрысы Ньютонияның бірінші шайқасы 1862 жылы 30 қыркүйекте АҚШ-та болған Азамат соғысы кезінде Ньютония маңындағы штаты Миссури штатының Ньютония қаласында полковник Дуглас Х. Купердің қолбасшылығындағы Конфедерация сарбаздары мен бригадир генерал Фредерик Соломонның қолбасшылығындағы одақ колоннасы арасында болған. Купердің әскері Миссуридің оңтүстік-батысына көшіп келіп, Ньютония қаласының маңында қостарын тікті. Конфедерация колоннасы негізінен полковник Джозеф О. Шелби бастаған ат әскерінен және америкалықтардың бригадасынан құралған. Бригадир генерал Джеймс Г. Блант басқарған одақ күштері Купердің күшін тосқауылға алуға қозғалды. Бланттың Саломон бастаған әскері 29 қыркүйекте Ньютония маңайына жетіп, 30 қыркүйекте Купердің позициясына шабуыл жасады. 30 тамызда таңертең, Эдвард Линд полковнигі бастаған одақтың зондтаушы күшін Купердің әскерлері Ньютониядан қуып шықты. Екі жақ та қосымша күш-жабдықтар әкелді, ал түстен кейін шайқастар көп болды. Түн түсер алдында Купердің конфедерациялары одақ желісіне қарсы шабуыл жасады; бұл Соломонның даладан кетуіне себеп болды. Полковник Джордж Холлдың қолбасшылығындағы отаршылар одақтың шегінуін қамтыды, бірақ Конфедерацияның артиллерия оғы шегінуші күштерге соққы берді. Бұл жағдай Саломонның кейбір адамдарын үрейге батырды да, кері қайтқанда, олар тәртіпсіздікке ұшырады. Одақтың құрбандары 245 немесе 400-ден астам, ал Конфедерацияның құрбандары 78 болды. Бланттың толық дивизиясы қазан айының басында Ньютонияға қарай алға жылжуды бастады, бұл Куперді Миссуриді тастап кетуге мәжбүр етті. 2004 жылы ұрыс алаңының бір бөлігі Ньютонияның алғашқы шайқасы тарихи ауданы ретінде тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілген.
The First Battle of Newtonia was fought on September 30, 1862, between Confederate soldiers commanded by Colonel Douglas H. Cooper and a Union column commanded by Brigadier General Frederick Salomon near Newtonia, Missouri, during the American Civil War. Cooper's force had moved into southwestern Missouri, and encamped near the town of Newtonia. The Confederate column was composed mostly of cavalry led by Colonel Joseph O. Shelby and a brigade of Native Americans. A Union force commanded by Brigadier General James G. Blunt moved to intercept Cooper's force. Blunt's advance force, led by Salomon, reached the vicinity of Newtonia on September 29, and attacked Cooper's position on September 30. A Union probing force commanded by Colonel Edward Lynde was driven out of Newtonia by Cooper's forces on the morning of the 30th. Both sides brought up further reinforcements, and seesaw fighting took place during much of the afternoon. Shortly before nightfall, Cooper's Confederates made an all out attack against the Union line; this led Salomon to withdraw from the field. Militia commanded by Colonel George Hall covered the Union retreat, although Confederate artillery fire struck the retreating forces. This panicked some of Salomon's men, and the retreat turned into a disorderly rout. Union casualties are variously reported as either 245 or over 400, and Confederate casualties were 78. Blunt's full division began advancing towards Newtonia in early October, leading Cooper to abandon Missouri. A portion of the battlefield was listed on the National Register of Historic Places in 2004 as the First Battle of Newtonia Historic District.
Өмірбаян
XIX ғасырдың басында АҚШ даму кезеңінде құлдық мәселесі бойынша солтүстік және оңтүстік штаттар арасында терең мәдени дау туды. 1860 жылғы АҚШ президенттік сайлауына қарай құлдық оңтүстік мәдениетінің маңызды бір бөлігіне айналып, мемлекеттік құқықтар идеологиясы осы институтты қорғау үшін қолданыла бастады. Өнеркәсіптік дамуды бастан өткеріп жатқан Солтүстіктің халқы Оңтүстікке қарағанда артық болғандықтан, билік тепе-теңдігі өзгерді. Көптеген оңтүстік тұрғындары, әсіресе 1860 жылы президент болып сайланған Эйбрахам Линкольннен кейін, құлдықты сақтаудың жалғыз жолы – одақтан шығу екеніне келді. Линкольннің үміткерлігі аймақтық тұрғыдан сәтті болды, өйткені оның көп бөлігі солтүстік штаттардан болды, ал оңтүстік штаттардан сайлаушы дауысы түспеді. Көптеген оңтүстік тұрғындары Линкольннің сайлануын заңды деп мойындамады және одақтан шығуды қолға алды. 20 желтоқсанда Оңтүстік Каролина штаты одақтан шықты, ал 1861 жылдың басында Миссисипи, Флорида, Алабама, Джорджия, Луизиана және Техас штаттары да соған ерді. 4 ақпанда одақтан шыққан штаттар Америка Конфедерациялық Штаттарын құрды, ал Джефферсон Дэвис жаңа мемлекеттің президенті болды. Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон портындағы Форт Самтер маңызды әскери нысаны әлі де Одақ әскерінің гарнизонымен бақылауда болды. 12 сәуірде таңертең Конфедерация әскерлері Форт Самтерге шабуыл жасады, осылайша Америка Азамат соғысы басталды. Форт 13 сәуірде қарсыластарына берілді. Форт Самтерге шабуыл жасалғаннан кейін Линкольн одақта қалған штаттардан соғысқа 75 000 ерікті әскер беруді сұрады. Келесі апталарда Вирджиния, Солтүстік Каролина, Теннесси және Арканзас штаттары Конфедерацияға қосылды. Бригадир генерал Ирвин Макдауэлл басқаратын Одақ әскері оңтүстікке қарай Вирджинияға жорық жасады және 21 шілдеде бригадир генералдар П. Г. Т. Борегард пен Джозеф Е. Джонстон басқаратын екі Конфедерация әскеріне шабуыл жасады. Бұл шайқаста Одақ әскері жеңіліске ұшырады – Булл-Ран шайқасының бірінші кезеңі. Ал осы уақытта Миссури штатының халқы екіге бөлінді. Губернатор Клейборн Ф. Джексон мен Миссури штатының қауіпсіздік күштері Конфедерацияны қолдады, ал Сент-Луис арсеналының командирі бригадир генерал Натаниел Лайон Одақты қолдады. Лайон Джексонды және генерал-майор Стерлинг Прайс басқаратын Миссури штатының қауіпсіздік күштерін Миссуридің оңтүстік-батысына ығыстырды, онда оларға бригадир генерал Бен МакКаллохтың Конфедерация күштері қосылды. Лайон 10 тамызда Уилсон сағасы шайқасында Прайс пен МакКаллохтың біріккен әскеріне шабуыл жасады, нәтижесінде Лайон қаза тапты және оның әскері жеңілді. Прайс Миссури штатының қауіпсіздік күштерімен бірге қыркүйекте Лексингтонды басып алған науқанға шықты. Алайда, Одақ күштері Прайсқа қарсы жиналды, ол оңтүстік-батыс Миссуриге қайта шегінді. 1862 жылдың ақпан айында Одақ бригадир генералы Сэмюэл Р. Кертис Прайстің позициясына қарсы жорық жасады, нәтижесінде Конфедерация әскерлері Миссуриден шығып, Арканзасқа кірді. Наурыз айында Прайс, МакКаллох және генерал-майор Эрл Ван Дорн күштерін біріктірді. Ван Дорнның басшылығымен Конфедерация әскерлері 7 және 8 наурыздағы Пи Ридж шайқасында Кертиске шабуыл жасады, бірақ олардың шабуылы сәтсіз аяқталды. Пи Ридж және Оралдағы No10 шайқасындағы Одақтың тағы бір жеңісі Одақтың жоғары басшылығын «Миссуриде көтерілісшілердің туы желбіремейді» деп жариялауға сенімді етті.
Кіріспе
Бұл жағдай ұзаққа созылмады. Прайс өз әскерлерінің бір бөлігін Миссуриге азық-түлік пен жаңа еріктілерді алу үшін жіберді. Мемлекетке Конфедерация күштерінің рейдтері де жасалды, соның ішінде полковник Джозеф С. Портердің командасы болды және Уильям Квантриллдің қатысуымен бушвакерлердің партизандық шабуылдары болды. Бір кезде Квантрилдің партизандары полковник Джон Т. Хьюздың қолбасшылығындағы Конфедерацияның тұрақты күштерімен бірікті. Бұл біріккен күш 11 тамыздағы Тәуелсіздіктің бірінші шайқасында одақ күшін жеңді. 15 тамызда Одақ әскерлері жалғыз Джек шайқасында тағы бір жеңіліске ұшырады. Конфедерация қызметінің қайта жанданыуы Миссуридің одақтық департаментінің қолбасшысы, бригадир генерал Джон М. Скофилдке ұят болды, оны Кертис алмастырды және Шекара армиясының қолбасшылығына ауыстырды. Миссуриде Конфедерацияның белсенділігі артып кеткен бұл кезең генерал-майор Томас Хиндманның Арканзаста Конфедерацияның күшін қайта құруға күш салуымен байланысты болды. Хиндман дамымаған аймақта әскер құруда табысты болғанымен, оның әдістері Арканзастың көрнекті азаматтары арасында танымал болмады және оның орнына генерал-майор Теофилус Х. Холмс келді. Хиндман Холмс командасының астында далалық команданы сақтап қалды және 6000 адамнан тұратын күшті Арканзастың солтүстік-батысына және Миссуридің оңтүстік-батысына итеріп жіберді. Полковник Дуглас Х. Купердің қолбасшылығындағы ат әскерлері Миссуриде орналасты, Хиндманның жаяу әскер құрамасы әлі де Арканзаста, Элькхорн тавернасының жанында, Миссури мемлекеттік гвардиясының бригадир генерал Джеймс С. Рейнстің қолбасшылығымен болды. Хиндманның өзін Холмс Арканзас штатының Литл-Рокке шақырған болатын. Купердің күштері полковник Джозеф О. Шелбидің темір бригадасының ат әскерін және Конфедерацияның америкалық тумаларға жанашырлық танытқан бригадасын қамтыды. Бригадир генерал Джеймс Г. Блант басқарған одақ күштерін бригадир генерал Фредерик Соломон бастады оңтүстікке қарай қозғала отырып, конфедерациямен күресуге. Купер 27 қыркүйекте Ньютония аймағына барлаушы күш жіберді. Полковник Трезевант С. Хоппен басқарылатын бұл құрамына 31-ші Техас атқыштар полкі мен 1-ші Чероки батальоны кірді. Хоп Ньютонияның байланыс орталығы болатынын білген соң, әскеріне ұн өндіру үшін жарма тегершігін іске қосуды тапсырды. Хоппен Ньютонияның әскери база ретінде әлеуетін бағалаудан кейін Купер оған Ньютонияда қалуға бұйрық берді және оны капитан Джозеф Бледсоудың Миссури батареясымен нығайтты. Тарихшы Шелби Фут одақ колоннасының жалпы саны 4000 адам болғанын мәлімдеді, бірақ басқа көздер жалпы күшін 4500 деп санайды.
Конфедерация
Ньютониядағы Конфедерация күштеріне 1-ші чероки батальоны, 1-ші чоктау полкі, 1-ші чоктау және чикасо атты мылтықтар тобы, полковник А. М. Александрдың 34-ші техас атты полкі, подполковник Беал Г. Джинстің миссури атты полкі, Хоуптың 31-ші техас атты полкі, 5-ші миссури атты полкі, полковник Джеймс Г. Стивенстің 22-ші техас атты полкі, Бледсо батареясы және капитан Сильванус Хоуэллдің техас батареясы кірді. Конфедерация күштерінің санын бағалаулар әртүрлі. Фут Конфедерацияның жалпы күшін 5500 адам деп көрсетеді: оның ішінде 2500 атты әскер және 3000 "үндістер мен партизандар". Тарихшы Дэниел О'Флаэрти Футтың бағалауымен сәйкес келетін диапазонды ұсынады, тарихшы Ларри Вуд 4000-ден 7000-ға дейінгі диапазонды келтіреді, ал басқа да көздер 6000-нан 7000-ға дейінгі диапазонды ұсынады.
Алдын ала іс-қимыл
29 қыркүйекте Соломон үш барлау тобын жіберді: біреуін Неошоға, біреуін Гранбиге, ал біреуін Ньютонияға. Неошодағы топ шағын қақтығысқа қатысты, ал Гранбиге жіберілгендер конфедерат әскерін көрмеді. Ньютонияға бағытталған күш 9-шы Канзас кавалериясының 150 адамынан, төрт ротадан тұрды, оған сол бөлімнің полковнигі Эдвард Линд басшылық етті және полктің екі таулық гаубицасы кірді. Линдтің әскері конфедераттық шабуылшыларын Ньютонияға қарай кері итерді және қаланың жаудың күшті күштерімен басылып алынғанын анықтады. Ньютонияда конфедераттарға әлі де қолбасшылық ететін Хоуп, одақтың барлауын Куперге хабарлады, ол Жанның полкі мен 5-ші Миссури кавалериясын Ньютонияға жіберді. Куперге сондай-ақ Гранбиді одақ күштері басып алғаны туралы хабарланды, сондықтан ол 22-ші Техас кавалериясын сонда жіберді. Линд Ньютонияға жетіп, оның конфедераттар бақылауында екенін көрді. Таулық гаубицаларының Ньютонияны оққа тұсуға жеткіліксіз екенін түсінген Линд кері шегінуге бұйрық берді. Екі конфедерат әскері тұтқындалды және одақ командиріне Ньютонияның күшті түрде басылып алынғанын хабарлады. Темде Купер мен Шелбидің екі полкі одақтың шегінуінен кейін Ньютонияға келді, бірақ шегініп келе жатқан одақ күштерін қуған жоқ. Купер содан кейін негізгі конфедерат лагеріне оралды. Екі нығайту полкі түнде Ньютонияда қалды, бірақ ертесі күні таңертең негізгі конфедерат лагеріне қайтарылды. 22-ші Техас кавалериясы одақтың патрулі Гранбиден кеткеннен кейін келді, техастықтар тасталған қаланы басып алды. Соломон Ньютония аймағынан соғыс дауысын естіп, Линдке көмектесу үшін 9-шы Висконсин жұмыскерлік полкінің екі ротасын жіберді.
30 қыркүйек
9-шы Висконсин пехотасының жасағы, полкінің тағы екі ротасымен бірігіп, подполковник Артур Якоби басқарып тұрды, 6-шы Канзас кавалериясының 45 адамы, 3-ші Үндістандық үй күзетінің 50 адамы және 25-ші Огайо батареясының үш зеңбірегімен күшейтілді; бұл топ 30 қыркүйекте сағат 07:00 шамасында Ньютония аймағына жетті. 6-шы Канзас кавалериясының сарбаздары Конфедерацияның жедел қимыл жасау тобын кесіп өтуге тырысқандары сәтсіз аяқталды, соның салдарынан Якобидің күші жасырын шабуыл жасау мүмкіндігінен айырылды. Бірнеше қызылшайқастан кейін, жасаққа Ньютония аймағына қайта оралған Линдтің барлау тобы қосылды. 1864 жылғы 28 қазанда Ньютонияның екінші шайқасы 1862 жылғы шайқастың орнына жақын жерде болды. 1864 жылғы шайқаста Блант басқарған Одақ әскері Прайс басқарған Конфедерация әскеріне шабуыл жасап, жеңіске жетті. Конфедерация әскерлері Миссури штатындағы Вестпорт және Канзас штатындағы Майн Крик шайқастарында жеңілгеннен кейін оңтүстікке қарай шегініп жүрген еді.
Сақтау
Ньютонияның бірінші шайқасы тарихи ауданы соғыс алаңының сақталуын қамтамасыз етеді; аудан 2004 жылы тарихи орындардың ұлттық тізілімінде тіркелген. Жеке тізімделген Мэтью Х. Ричи үйі аудан ішінде орналасқан. Бұл жерде Ричи қорасы мен қоражай орны, Азамат соғысы дәуіріндегі зират, Ньютония тармағы ағысы, тарихи Неошо жолы және соғыс алаңы бар. Ауданның көп бөлігі жеке меншікте болса да, Ньютония шайқас алаңдарын қорғау қауымдастығының меншiгi бар. Кем дегенде тоғыз одақтық сарбаз зиратта жерленген, бірақ олардың барлығы Ньютонияның бірінші шайқасына байланысты емес. Бұрын соғыспен байланысты көптеген жерлеулер сол жерде орналасқан болатын, өйткені көптеген әскери жерлеулер 1869 жылы Спрингфилд ұлттық зиратына көшірілді. Мэтью Х. Ричи үйі Ньютонияның екі шайқасы кезінде екі жақ үшін де штаб-пәтер ғимараты ретінде қызмет еткендігі және шайқастан кейін далалық аурухана ретінде пайдаланылғандығымен ерекшеленеді. Американың "Соғыс алаңын қорғау бағдарламасы" тарихи ауданның аумағын кеңейту мүмкін екенін айтты. Алайда, сол зерттеуде бұл сайт Ұлттық парк қызметінің ресми бірлігі болу үшін кіру критерийлеріне сәйкес келмейтіндігі анықталды, өйткені Ньютониядағы мәдени ерекшеліктер Ұлттық парк қызметінің басқа сайттарында сақталғандарға өте ұқсас деп табылды. Ричи үйі мен 25 акр ұрыс алаңы, соның ішінде Ескі Ньютония зираты 2022 жылы Уилсонның Крик ұлттық ұрыс алабына қосылды.