Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Франц Рох (21 ақпан 1890 жыл – 30 желтоқсан 1965 жыл) – неміс тарихшысы, фотограф және өнер сыншысы. Рох 1925 жылы жарық көрген «Нах экспрессионизм: магикалық реализм: еуропалық сурет өнерінің жаңа проблемалары» атты кітабымен әйгілі, осы кітабында «магикалық реализм» терминін енгізді. Рох Германияның Аполда қаласында (қазіргі Тюрингия) дүниеге келген. Ол Лейпциг, Берлин және Базель университеттерінде білім алған. 1920 жылы Мюнхенде XVII ғасыр голланд суреттері туралы еңбегі үшін философия докторы ғылымын қорғады. Фотограф және сыншы ретінде ол сурет салу, көмір немесе сызбаларды еліктейтін фотосуреттерді ұнатпады. Нацистік режим кезінде ол оқшауланды және «Фото ауге» (Фотокөз) кітабы үшін қысқа мерзімге түрмеге қамалды; түрмеде отырғанда «Der Verkannte Künstler: Geschichte und Theorie des kulturellen Mißverstehens» («Танылмаған суретші: мәдени түсініспеушіліктің тарихы мен теориясы») кітабын жазды. Соғыстан кейін, 1946 жылы, өнер тарихшысы Джулиан Бартшқа үйленді. Мюнхенде қайтыс болды.
Franz Roh (21 February 1890 – 30 December 1965), was a German historian, photographer, and art critic. Roh is perhaps best known for his 1925 book Nach Expressionismus: Magischer Realismus: Probleme der neuesten europäischen Malerei ("Post expressionism: Magical Realism: Problems of the newest European painting") he coined the term magic realism. Roh was born in Apolda (in present day Thuringia), Germany. He studied at universities in Leipzig, Berlin, and Basel. In 1920, he received his Ph. D. in Munich for a work on Dutch paintings of the 17th century. As a photographer and critic, he absolutely hated photographs that mimicked painting, charcoal, or drawings. During the Nazi regime, he was isolated and briefly put in jail for his book Foto Auge (Photo Eye); he used his jail time he used to write the book Der Verkannte Künstler: Geschichte und Theorie des kulturellen Mißverstehens ("The unrecognized artist: history and theory of cultural misunderstanding"). After the war, in 1946, he married art historian Juliane Bartsch. He died in Munich.
Рох және сиқырлы реализм
Рох, бәлкім, «магикалық реализм» терминін енгізген сыншы ретінде еске түсіріледі. Бірақ, тікелей байланысы болғанымен, оның магикалық реализмі қазіргі түсінігіміздегі Габриэль Гарсия Маркес және Изабель Альенде сияқты жазушылардың туындыларын сипаттау үшін қолданылатын мағынадан өзгеше. Рох, экспрессионизмнен кейінгі сурет өнерінің қайтадан бейнелеуге оралуын атап өтіп, Эдмунд Гуссерл мен Мартин Хайдеггердің феноменологиясын пайдаланып, «бізді қоршап тұрған объективті әлемнің дербестігін қайтадан тамашалауға болады; заттарға айнала алатын материяның таңғажайып күші жаңаша көрінеді» деп көрсетті. Демек, Рох, әдеби мектеп баса назар аударатын сиқырлы әлемге емес, бізге қалыпты көрінетін әлемнің «сиқырына» (яғни, күнделікті заттарға шынайы назар салғанда, олардың қызық және фантастикалық көрінуіне) назар аударды. Рох өзі 1950-ші жылдары жазғанда, осы терминнің тудырған жаңсақтығын сезініп, «сиқыр» сөзін қолдануының «әрине, этнологияның діни-психологиялық мағынасында емес» екенін айтқан. Рохтың магикалық реализмі, соңғы жылдары жиі жазылмаса да, феноменологиялық немесе экзистенциалдық эстетика теориясына маңызды үлес қосады. Бұл байланысты испандық феноменолог Хосе Ортега и Гассеттің шәкірті Фернандо Веланың Рохтың эссесін испан тіліне аударғаны және осылайша әдеби қозғалыстың оны қабылдауына жағдай жасағаны көрсетеді.
Roh is perhaps best remembered as the critic who coined the term magic realism. But, though the lineage is direct, his magic realism has a very different meaning from the one used to describe the work of writers such as Gabriel García Márquez and Isabel Allende that dominates our current understanding of the term. Roh, celebrating the post expressionist return of the visual arts to figural representation, utilized the phenomenology of Edmund Husserl and Martin Heidegger to emphasize that "the autonomy of the objective world around us was once more to be enjoyed; the wonder of matter that could crystallize into objects was to be seen anew." Roh was, then, emphasizing the "magic" of the normal world as it presents itself to us (i. e., how, when we really look at everyday objects, they can appear strange and fantastic) and not the world of magic (in which objects are literally transformed into something fantastic) that the literary school emphasizes. Roh himself, writing in the 1950s and perhaps already seeing the confusion his term had caused in this regard, emphasized that his use of the word magic was, "of course not in the religious psychological sense of ethnology." Roh's magic realism, though not often written about in recent years, is nonetheless an important contribution to a phenomenological or existential theory of aesthetics. This link is emphasized by the fact that it was the Spanish phenomenologist José Ortega y Gasset's disciple Fernando Vela who translated Roh's essay into Spanish, thereby setting the stage for its appropriation by the literary movement.