Батыр балалар: 1847-ші жылы Чапультепек шайқасында қаза болған 6 мексикалық кадет туралы. Мексиканың тәуелсіздігі үшін күресіп, қаһармандық көрсеткен жас жауынгерлер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
6 мексикалық жасөспірім әскери курсант Шапультепек шайқасында қаза тапты (1847)
6 Mexican teenage military cadets who died in the Battle of Chapultepec (1847)
Niños Héroes (Батыр балалар немесе Батыр курсанттар) – 13 қыркүйек 1847 жылы Мексика-Америка соғысының соңғы маңызды шайқастарының бірі – Шапультепек шайқасында Мексика қаласын қорғау кезінде қаза тапқан алты мексикалық әскери курсант. Бұл шайқастың күні қазір Мексикада курсанттардың құрбандығын құрметтеу үшін азаматтық мереке ретінде тойланады.
The Niños Héroes (Boy Heroes, or Heroic Cadets) were six Mexican military cadets who were killed in the defence of Mexico City during the Battle of Chapultepec, one of the last major battles of the Mexican–American War, on 13 September 1847. The date of the battle is now celebrated in Mexico as a civic holiday to honor the cadets' sacrifice.
Шапультепек шайқасы
XVIII ғасырда вице-король салған Шапультепек қамалы XIX ғасырдың аяғына дейін тұрғын үй ретінде пайдаланылмады. Тәуелсіздік алғаннан кейін ол Мексика армиясының офицерлерін даярлайтын әскери академияға айналды. АҚШ-тың шапқыны кезінде оны Николас Браво мен генерал Хосе Мариано Монтерде бастаған мексикалық әскерлер, соның ішінде академия кадеттері қорғады. Браво Санта-Аннаға Мексика қаласын қорғайтын осы стратегиялық маңызға ие жерді қорғауды тапсырды. Екі мың сарбаз қажет болды, бірақ Санта-Анна тек 832 адамды жіберді, олардың көпшілігі Ұлттық гвардиядан болды, тұрақты армия емес. Кадеттердің саны 47-ден бірнеше жүзге дейін әртүрлі айтылады. Қамалдың жерден 200 фут биіктікте орналасқандығына қарамастан, оны қорғауға жеткілікті адам болмады. Көптеген қорғаушылар генерал Винфилд Скотттың әскерлерімен шамамен екі сағатқа дейін шайқасты, содан кейін генерал Браво шегінуге бұйрық берді, бірақ алты кадет кері қайтудан бас тартып, өлімге дейін соғысты. Аңыз бойынша, соңғы алты кадеттің бірі Хуан Эскутия Мексика туын орап, жаудың туды қолға түсірмеу үшін Шапультепек қамалынан секірді. Кейінірек, аты-жөні белгісіз американдық офицердің мәлімдемесіне сәйкес, қамал басылып алынғаннан кейін тұтқынға алынған "көптеген" адамдардың арасында 10 мен 19 жас аралығындағы "жүзге жуық" кадет болған.
Built in the eighteenth century by a viceroy, Chapultepec Castle did not serve as a residence until the late nineteenth century. After independence it served as the Military Academy, training officers for the Mexican Army. At the time of the U. S. invasion, it was defended by Mexican troops under the command of Nicolás Bravo and General José Mariano Monterde, including cadets from the academy. Bravo gave Santa Anna the assignment to defend this strategic location defending Mexico City. Two thousand soldiers were needed, but Santa Anna could only commit 832, most of whom were National Guardsmen and not the regular army. The number of cadets present has been variously given, from 47 to a few hundred. Despite the castle's position 200 feet above ground level, there were not enough men to defend it. The greatly outnumbered defenders battled General Winfield Scott's troops for about two hours before General Bravo ordered retreat, but the six cadets refused to fall back and fought to the death. Legend has it that the last of the six, Juan Escutia, leapt from Chapultepec Castle wrapped in the Mexican flag to prevent the flag from being taken by the enemy. According to the later account of an unidentified US officer, "about a hundred" cadets between the ages of 10 and 19 were among the "crowds" of prisoners taken after the Castle's capture.
Кадеттер
Хуан де ла Баррера 1828 жылы Мексика қаласында, армия генералы Игнасио Марио де ла Баррера мен Хуана Инзарруаганың ұлы болып дүниеге келді. Ол 12 жасында әскери қызметке қабылданып, 18 қараша 1843 жылы академияға қабылданды. Чапультепекке шабуыл кезінде ол әскери инженерлердің (саперлердің) лейтенанты болды және парк кіреберісіндегі артиллериялық батареяны қорғап қаза тапты. 19 жасында ол алты батырдың ең үлкені болды, сонымен қатар инженерлік пәндерді ерікті түрде оқытып, мектептің оқытушы құрамына кірді. Хуан Эскутия 1828-1832 жылдары қазіргі Найарит штатының астанасы Тепикте дүниеге келді. Мәліметтерге сәйкес, ол 1847 жылдың 8 қыркүйегінде, тағдырлы шайқастан бес күн бұрын, кадет ретінде академияға қабылданған, бірақ оның басқа құжаттары шабуыл кезінде жоғалып кеткен. Ол көбінесе артиллериялық ротаның екінші лейтенанты ретінде бейнеленеді. Ол мексикалық туды өзіне орап, оны жаудың қолына түсірмеу үшін төбеден секірген кадет ретінде танымал. Франсиско Маркес 1834 жылы Гвадалахарада (Халиско штаты) дүниеге келді. Әкесі қайтыс болғаннан кейін анасы Микаэла Паниагуа кавалерия капитаны Франсиско Ортиске қайтадан үйленді. Ол 1847 жылдың 14 қаңтарында академияға өтініш берді және шайқас кезінде кадеттердің бірінші ротасына жатты. Оның жеке ісінде оның денесі Хуан Эскутиямен бірге шығыс жақта табылғаны жазылған. Ол 13 жасында алты батырдың ең кішісі болды. Агустин Мелгар 1828-1832 жылдары Чиуауа штатында дүниеге келді. Ол армиядағы подполковник Эстебан Мелгар мен Мария де ла Луз Севильяның ұлы болды, екеуі де оның жас кезінде қайтыс болды, оны үлкен әпкесі тәрбиеледі. Ол 1846 жылдың 4 қарашасында академияға өтініш берді. Оның жеке ісінде ол жалғыз қалғаннан кейін қамалдың солтүстік жағында жауды тоқтатуға тырысқаны жазылған. Сондай-ақ, ол бір адамды атып өлтіріп, бір бөлмеде төсектің артына тығылғаны айтылған. Ауыр жарақат алған ол 15 қыркүйекте, қамал түскеннен кейін, үстелге жатқызылып, оның жанында өлі күйде табылған. 2012 жылы Чиуауада оның құрметіне ескерткіш орнатылды. Фернандо Монтес де Ока 1828-1832 жылдары Мексика қаласының солтүстігіндегі, қазіргі мегаполистің бір ауданы Азкапотсалькоде дүниеге келді. Оның ата-анасы Хосе Мария Монтес де Ока мен Жозефа Родригес болды. Ол 1847 жылдың 24 қаңтарында академияға өтініш берді және қамалдан шықпаған кадеттердің бірі болды. Оның жеке ісінде: "Отаны үшін 1847 жылдың 13 қыркүйегінде қаза тапты" деп жазылған. Висенте Суарес 1833 жылы Пуэбла қаласында дүниеге келді, ол кавалерия офицері Мигель Суарес пен Мария де ла Луз Ортеганың ұлы болды. Ол 1845 жылдың 21 қазанында академияға оқуға түсуге өтініш берді және оқу кезінде офицер кадеті болды. Оның ісінде: "1847 жылдың 13 қыркүйегінде күзет орнында елін қорғап қаза тапты. Ол шабуылдаушыларға тоқтауға бұйрық берді, бірақ олар алға жылжуды жалғастырды. Ол біреуін атып, екіншісін штыкпен қарындарынан жаралады, содан кейін қолға-қол соғыста қаза тапты. Ол батылдығы үшін қаза болды, өйткені оның жастығы шабуылдаушыларды күдікке түсірді, олар оған шабуыл жасағанша күдіктенді". Шабуылдан аман қалған 40 кадет тұтқынға алынды. Олардың бірі Рамон Родригес Арангоити 1881 жылы кадеттерді еске алу үшін кенотаф жобалады. Олардың екеуі, Мигель Мирамон мен Мануэль Рамирес де Ареллано, Мексика армиясының генералдары болды. Екеуі де 1862-1867 жылдардағы Мексикадағы француз интервенциясына қатысты.
Juan de la Barrera was born in 1828 in Mexico City, the son of Ignacio Mario de la Barrera, an army general, and Juana Inzárruaga. He enlisted at the age of 12 and was admitted to the Academy on 18 November 1843. During the attack on Chapultepec he was a lieutenant in the military engineers (sappers) and died defending a gun battery at the entrance to the park. Aged 19, he was the oldest of the six, and was also part of the school faculty as a volunteer teacher in engineering. Juan Escutia was born between 1828 and 1832 in Tepic, now the capital of the state of Nayarit. Records show he was admitted to the academy as a cadet on 8 September 1847—five days before the fateful battle—but his other papers were lost during the assault. He is often portrayed as a second lieutenant in an artillery company. He is the cadet who is said to have wrapped himself up in the Mexican flag and jumped from the roof to keep it from falling into enemy hands. Francisco Márquez [es] was born in 1834 in Guadalajara, Jalisco. Following the death of his father, his mother, Micaela Paniagua, remarried Francisco Ortiz, a cavalry captain. He applied to the Academy on 14 January 1847 and, at the time of the battle, belonged to the first company of cadets. A note included in his personnel record says his body was found on the east flank of the hill, alongside that of Juan Escutia. At 13 years old, he was the youngest of the six heroes. Agustín Melgar was born between 1828 and 1832 in Chihuahua, Chihuahua. He was the son of Esteban Melgar, a lieutenant colonel in the army, and María de la Luz Sevilla, both of whom died while he was still young, leaving him the ward of his older sister. He applied to the Academy on 4 November 1846. A note in his personnel record explains that after finding himself alone, he tried to stop the enemy on the north side of the castle. It also explains he shot and killed one and took refuge behind mattresses in one of the rooms. Grievously wounded he was placed on a table and found dead beside it on 15 September, after the castle fell. In 2012, a statue honoring him was erected in Chihuahua. Fernando Montes de Oca was born between 1828 and 1832 in Azcapotzalco, then a town just to the north of Mexico City and now one of its boroughs. His parents were José María Montes de Oca and Josefa Rodríguez. He had applied to the Academy on 24 January 1847, and was one of the cadets who remained in the castle. His personnel record reads: "Died for his country on 13 September 1847." Vicente Suárez was born in 1833 in Puebla, Puebla, the son of Miguel Suárez, a cavalry officer, and María de la Luz Ortega. He applied for admission to the Academy on 21 October 1845, and during his stay was an officer cadet. A note in his record reads: "Killed defending his country at his sentry post on 13 September 1847. He ordered the attackers to stop, but they continued to advance. He shot one and stabbed another in the stomach with his bayonet, and was killed at his post in hand to hand combat. He was killed for his bravery, because his youthfulness made the attackers hesitate, until he attacked them." There were 40 cadets who survived the attack and were taken prisoner. One, Ramón Rodríguez Arangoity, designed the 1881 cenotaph commemorating the cadets. Two of them, Miguel Miramón and Manuel Ramírez de Arellano, went on to become generals in the Mexican army. Both collaborated with the French Intervention in Mexico 1862–1867.
Ескерткіштер мен тарихи естелік
Нинос батырлары туралы әңгіме 1847 жылдан бері Мексиканың тарихи естелігін қалыптастыруда маңызды рөл атқарды, Мексиканың абыройын қорғауда шейіт болған жас кадеттердің батылдығына деген құрметтің көзі болды. Бірақ, ХХ ғасырдың ортасында бұл оқиға Мексика мен АҚШ үкіметтерінің қарым-қатынасын жақсартуға да септі. Дегенмен, Мексика Реформа соғысын (1857–69) аяқтағанға және француз тірегімен келген Екінші Мексика империясын (1862–67) қуғанға дейін шейіт болған балаларға ескерткіштер салынбады. Бұрынғы кадеттер Әскери академия қауымдастығын құрып, 1881 жылы Шапультепек қамалының етегінде шағын (суретте көрсетілген) кенотаф орнатуға қол жеткізді. Бұл ескерткіш Obelisco a los Niños Héroes деп аталды және ХХ ғасырдың ортасына дейін Мексика қаласындағы батыр балаларға арналған басты ескерткіш болды. 1952 жылы Шапультепек саябағына кіреберісте Monumento a los Niños Héroes ашылды. Кенотафта қаза тапқан және тұтқынға алынған кадеттердің есімдері жазылған. 1947 жылдың 5 наурызында АҚШ президенті Гарри С. Трумэн кенотафқа гүл шоғын қойып, бірнеше минут үнсіз құрмет көрсетті. Американдық журналистер ескерткішке бару себебін сұрағанда, Трумэн: "Батыр адамдар тек бір елге ғана тиесілі емес. Мен қайда көрсем де батылдықты құрметтеймін" деді. Соғыстың жүз жылдығы жақындағанда, кадеттердің сүйектерін тауып, олардың ерлігін құрметтейтін жерлеу орны бар ескерткіш салу туралы ұсыныстар айтылды. 1881 жылғы кенотаф оларға құрмет көрсеткенімен, жерлеу орнының мәнісі болмады. Мексика үкіметі Мексика армиясы мен Әскери академияның сүйектерді табу туралы өтінішін қабылдады, бірақ жұмыс 1947 жылы президент Трумэннің сапарынан кейін ғана басталды. Сүйектерді іздеу оңай болған жоқ. Соғыс кезінде санитарлық талаптарға байланысты қаза тапқандарды жылдам жерлеген, сондықтан Шапультепек саябағында шамамен 600 адамның сүйегі болды. Бірнеше жер қазылды. Шапультепек төбесінің оңтүстік беткейінде жаппай қабір табылды. Алты дене 1847 жылы қайтыс болған алты кадетке тиесілі екені анықталды, бірақ кейінірек жүргізілген тергеу саперлер көптеген қаңқаларды тауып, топырақтан ең кішілерін ғана алып шыққандығын көрсетті. Мексика қаласы газеттері кадеттердің денелері табылғанын жариялады, бірақ Мексика үкіметі сүйектердің кім екенін растау үшін ғалымдардан тұратын комиссия құрды. Оларға сүйектердің шын мәнінде солар екенін растау үшін үлкен қысым көрсетілді, және олар бұл жұмысты орындады. Сүйектер алтын және кристалдан жасалған ыдыстарға салынып, Әскери академияға жеткізілді. Осы жерде ескерткіш орнатылды. 1952 жылдың 27 қыркүйегінде көптеген ресми шаралардан кейін Плаза-де-ла-Конституция (Зокало) алаңында Американың бірнеше әскери академияларының құрметті күзетшілерімен бірге ескерткіш ашылды. Алты кадетті архитектор Энрике Арагон мен мүсінші Эрнесто Тамариздің Карарра мәрмәрінен жасалған ескерткішімен құрметтеді. 1967 жылы Габриэль Флорес сарайдың баспалдағының үстінде Эскутияның Мексика туымен бірге төбеден секіріп түскенін бейнелейтін үлкен сурет салды. 5000 песо банкнотасы (1987 жылғы сериясы) бұл шайқасты еске салды. Кадеттердің суреттері мен есімдері банкнотаның ал жағында, ал Шапультепек қамалының суреті арт жағында бейнеленген. 1993 жылдан бастап бұл банкнота 5 nuevos pesos монетасының пайдасына тоқтатылды және 1996 жылғы серияда осыған ұқсас банкнота жоқ. Кадеттер 1993 жылдан бері шығарылып келе жатқан 50 долларлық монетада бейнеленген, ол 50 долларлық банкнотамен салыстырғанда сирек кездеседі. Нинос Геройс атауы, сондай-ақ кадеттердің жеке есімдері Мексикадағы көшелерге, алаңдарға, мектептерге және басқа да қоғамдық орындарға берілген, соның ішінде Мексика қаласы метрополитенінің Metro Niños Heroes және Монтеррей метрополитенінің станциясына да аталған. Шапультепек қамалына жақын Кондеса ауданындағы көшелер әр кадеттің атымен аталады.
The narrative of the Niños Heroes has played an important role in shaping historical memory in Mexico since 1847, a source of pride at the bravery of the martyred boy cadets in defending Mexico's honor, but in the mid twentieth century, they have also been a means by which the Mexican and U. S. governments have come to a more harmonious relationship. However, monuments to the boy martyrs were not built until Mexico had fought the War of the Reform (1857–69) and expelled the French backed Second Mexican Empire (1862–67). A group of former cadets formed the Association of the Military Academy and succeeded in 1881 in erecting a cenotaph of modest size (pictured) at the foot of the hill on which Chapultepec Castle sits. This monument, known as the Obelisco a los Niños Héroes, was the main monument to the boy martyrs in Mexico City until the mid twentieth century, when the Monumento a los Niños Héroes was inaugurated at the entrance to Chapultepec Park in 1952. The cenotaph had the names of the fallen cadets and those who were captured and became a site of commemoration by the association that erected it as well as for Mexican officials and ordinary citizens. On March 5, 1947, U. S. President Harry S. Truman placed a wreath at the cenotaph and stood for a few moments of silent reverence. Asked by American reporters why he had gone to the monument, Truman said, "Brave men don't belong to any one country. I respect bravery wherever I see it." As the centennial of the war approached, there were calls to recover the remains of the cadets, so that a memorial that was also a burial site could honor their bravery. The 1881 cenotaph honored them, but did not have the significance of a burial site. The Mexican government acceded to the request of the Mexican Army and the Military Academy to find the remains, but work did not begin until after President Truman's 1947 visit. The concerted search for the bones was no easy task. During the war, the dead were quickly buried for sanitary reasons, near where they fell, so that there were the remains of around 600 in Chapultepec Park. Several sites were excavated. A mass grave was found on the southern hillside of Chapultepec Hill. Six bodies were officially identified as belonging to the six deceased cadets of 1847, but a later investigation "alleged that the sappers found numerous skeletons but removed only the smallest from the soil." Mexico City newspapers proclaimed that the bodies of the cadets had been found, but the Mexican government convened a panel of scientists to confirm the identities of the bones. There was tremendous pressure on them to validate that these were indeed the remains, which was done. The remains were placed in gold and crystal urns, and moved to the Military Academy. A plaque was placed at the site. On September 27, 1952, after many public ceremonies, a monument was inaugurated in the Plaza de la Constitución (Zócalo) with an honor guard from the several military academies of the Americas. The six cadets are honored by an imposing monument made of Carrara marble by architect Enrique Aragón and sculptor Ernesto Tamariz at the entrance to Chapultepec Park (1952). At the castle itself, in 1967 Gabriel Flores painted a large mural above the stairway depicting Escutia's leap from the roof with the Mexican flag. The 5,000 peso banknote (1987 series) commemorated the battle. The cadets are shown and named on the front of the banknote, and Chapultepec Castle is on the reverse. Starting in 1993, this banknote was retired in favor of the 5 nuevos pesos coin, and there is no analogous banknote in the 1996 series. The cadets appear on a N$50 coin minted from 1993; it is rare compared to the N$50 banknote. The name Niños Héroes, along with the cadets' individual names, are commonly given to streets, squares and schools and other public areas across Mexico, including Metro Niños Héroes of the Mexico City Metro and a station on the Monterrey Metro. Streets in the Condesa neighborhood adjacent to Chapultepec Castle bear the names of each cadet.